i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Mill en Sint Hubert
Tags:

Het verhaal van het 24ste kind

vertelde op 5 september 2011 om 21:13 uur

De rozenkrans, de gezichtsuitdrukkingen van vader en moeder: dit is echt zo'n foto waar je langer naar blijft kijken. We plaatsten de foto in de rubriek "Kijk naar toen" in de Weekendkrant en kregen een reactie. Van niemand minder dan de baby op de foto, Martien Berends.

"Ik ben de 24ste telg uit het gezin Berends in Mill. Eten doe ik nog altijd vlug. 's Avonds kwamen er drie pannen met aardappelen op tafel en dan moest je snel zijn. Op was op", vertelt hij met een brede lach. Aan zijn jeugd heeft hij alleen maar goede herinneringen. "We woonden op een boerderij: eten was er voldoende. Voor de rest hadden we niet veel, maar je had ook niet veel nodig."

Zijn 23 broers en zussen zijn geboren uit drie moeders: de eerste echtgenote van Martien - Elisabeth Daamen - krijgt acht kinderen en overlijdt als ze 35 is. Zijn tweede vrouw - Johanna Gerrets - baart één kind en overlijdt twee jaar later op haar 40ste. Zijn derde echtgenote - Geertruida de Klein, Martiens moeder - krijgt vijftien kinderen.

"Er zijn broers en zussen die mijn moeder voornamelijk zwanger hebben meegemaakt. Maar zo bijzonder was dat niet allemaal: in Wanroij was een gezin met wel 34 kinderen", relativeert Martien. Als hij in 1937 wordt geboren, is zijn oudste zuster 37 jaar. "De oudsten waren toen al uit huis, hadden zelf alweer kleine kinderen. We waren niet met z'n 24'en tegelijk thuis."

Toch is het een hele bedoening om het huishouden draaiende te houden. "We hadden een lange houten tafel en daaraan zaten we. Op banken natuurlijk, want zoveel stoelen waren er niet. 's Ochtends werd er spek gebakken en daar sopten we onze boterham in. En 's avonds de aardappelen. Maar er was genoeg. We hadden koeien, kippen en een luxe paard. Dus 'ginne Bels’. We leverden nog melk aan de fabriek dus daar kregen we ook weer wat voor terug. Soms was dat ook een soort karnemelk: heel dunne yoghurt. 'Fiets' noemden we dat en daar kon weer melkepap van worden gemaakt."

Aan je jeugd komt een eind op je twaalfde verjaardag. "Lagere school af, dan ging je werken. Ergens helpen op een boerderij waar ze iemand konden gebruiken. Dat scheelde in de kosten en er kwam weer wat meer ruimte." Armoede heeft Martien nooit gekend. "Of ik ooit iets nieuws heb gehad? Mijn zusje was naaister. Die haalde kleren uit elkaar en zette ze dan binnenstebuiten weer in elkaar. Maar met Sinterklaas kregen we allemaal een cadeautje. Soms had je een matrozenpakje, maar er was altijd íets voor je."

De opvoeding komt vooral voor rekening van zijn zussen. "Van mijn moeder heb ik leren koken, maar voor de rest was de zorg voor mijn zussen. Mijn vader benadrukte ook vaak dat mijn moeder moest blijven zitten; dat wij het zelf moesten doen." Eén keer in de week wordt de teil gevuld met warm water. "Daar werd de stookketel voor het varkenseten voor gebruikt. Die werd vrijdag goed schoongemaakt en zaterdag werd het waswater daarmee verwarmd. Als laatste zat je een beetje in het lauwe water van de anderen, maar je wist ook niet anders."

Echt verbaasd heeft hij zich nooit over de grote aantallen. Bijna achteloos vertelt Martien dat er in de oorlog nog twee onderduikers in de kast in de keuken zaten verstopt. Of dat jaren later het gezin Van Balveren uit Oss als vakantiegangers naar de boerderij kwamen. Vader en moeder met tien kinderen die gewoon er nog eens bij kwamen. "Die sliepen dan op zolder."

Als Martien negen jaar is, overlijdt zijn vader die dan 74 jaar is. "Veel herinneringen heb ik niet aan hem. Wel dat ik vaker een tik met de pet kreeg. Ik zat het dichtst bij hem aan tafel en als een ander wat had gedaan, kreeg ik die tik, want ik was toch in de buurt." Zijn moeder - twintig jaar jonger - overlijdt op haar 79ste. Ze is vanaf haar 52ste weduwe. Totaal komen er 104 kleinkinderen. Eigenlijk 110, want zijn broer neemt zes kinderen aan waarvan de ouders overlijden door koolmonoxidevergiftiging. Zelf heeft Martien vier kinderen. Van al zijn broers en zusters is hij nog met drie zussen over. "Ik denk met veel warmte terug aan mijn jeugd, maar ik vind het leven nu ook mooi. Ik heb veel kennissen en bekenden uit alle windstreken.

Twintig mailtjes op een dag zijn geen uitzondering. Da's toch ook mooi?"

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (15)

Francien Beker Smit zei op 31 maart 2013 om 18:08 uur

geweldig verhaal en ik ken het kind zijn dochter is met een broer van mij getrouwd. wat zou het nu brengen als we het met minder zouden moeten doen. wij klagen nu al met de crissis.

theo zei op 5 februari 2014 om 19:49 uur

In Wanroij een gezin met 34 kinderen?? Lijkt mij wel heel erg veel. Om welk gezin gaat het?

Ad Berends zei op 20 maart 2014 om 16:43 uur

Trots op de familie en speciaal op deze oom, onzen Ome Tien!
Ad van Ome Ben Berends en Tante Tonia.

Yvonne van je zus Jo uit Wanroij zei op 20 maart 2014 om 23:35 uur

Ome Tien, ik ben er ook super trots op om familie te zijn, een hele warme familie.

Karin Berends zei op 19 augustus 2014 om 15:29 uur

Trots op onze mooie familie en op onze kanjer.... ome Tien

Norah zei op 19 augustus 2014 om 20:06 uur

Men mag best "trots" zijn op zijn eigen familie, maar dit is gelukkig niet meer van deze tijd.

Dianne Vloet-van Dommelen zei op 24 maart 2016 om 18:39 uur

Leuk om te lezen! Mijn vader moest oom zeggen tegen Tien Berends maar was wel een paar jaar ouder. Hij was de zoon van Dina Berends (getrouwd: v. Dommelen), een van de eerste drie kinderen (volgens mij).

Albert
Albert zei op 18 oktober 2017 om 11:50 uur

De broer van Martien, die 6 kinderen adopteerde, woonde in Veghel en was onze achterbuurman in het "Vijverplan II". De vrouw van mijn dorpsgenoot uit Mill was ziek geweest en had aan de Voorzienigheid beloofd een goede daad te verrichten als zij beter zou worden. Dat werd de adoptie van zes kinderen en daarvoor moest het nieuwe huis van het echtpaar, dat in aanbouw was flink worden uitgebreid met extra slaapkamers.

Albert
Albert zei op 18 oktober 2017 om 12:26 uur

Dianne, Dan moest jouw vader ook oom zeggen tegen Gerrit, Piet en Ben Berends (de bloemist). Piet woonde in Linden en was betrokken bij de feesten "Linden groet Linden!"

Dianne zei op 21 oktober 2017 om 21:13 uur

Hallo Albert, Gerrit zegt me niets maar ome Piet uit Linden wel, getrouwd met Martha, daar gingen we wel eens op bezoek. Lieve mensen.

Piet Kerssens zei op 13 december 2018 om 14:53 uur

Mijn vader kwam uit een gezin van 24 kinderen, waarvan hij de jongste was. Zijn moeder was 47 jaar toen mijn vader nog kwam. Menige broer of zus was al getrouwd voor mijn vader geboren was. Armoede heeft mijn vader nooit gekend. Zij waren wel bemiddeld. Oma zorgde voor menig gezin in de buurt.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 17 december 2018 om 13:23 uur

Wat mooi voor je vader om op deze manier terug te hebben kunnen kijken op je jeugd. En was het ook een hecht gezin?

Ria zei op 17 december 2018 om 16:43 uur

Maar die kinderen heetten dan toch niet "Berends" en over die familie gaat het toch bij dit onderwerp?.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 18 december 2018 om 12:13 uur

De foto is inderdaad van de familie Berends, maar we horen graag herinneringen van mensen. Deze foto geeft een situatie weer die in meerdere gezinnen voorkwam en daar wordt dus op gereageerd. Dit soort herinneringen maken dat foto's gaan leven en dat er over gepraat wordt. Zou het een genealogische vraag geweest zijn, dan zou het inderdaad handiger geweest zijn als het tot één familienaam beperkt zou blijven, maar dat is hier niet het geval.

Albert
Albert zei op 18 december 2018 om 14:01 uur

Diane, Als de naam Gerrit(je) jou niets zegt. De man die ik bedoel was boekhouder bij de CHV in Veghel. Hij had zelf geen kinderen. Ik denk zeker te weten, dat ik de goede voornaam gebruik en anders kan Ad, de zoon van Ben, de juiste naam doorgeven van zijn oom in Veghel.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 21 maart 2009 om 10:13 uur

De vrouw met de 3.350 babies

vertelde op 11 november 2008 om 11:09 uur

Opnieuw de 7.000ste!

vertelde op 7 juli 2014 om 15:29 uur

Gaat en vermenigvuldig U, maar met mate!