i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Nuenen, Gerwen en Nederwetten
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Watermolens

Hooidonkse watermolen

vertelde op 26 januari 2010 om 10:18 uur

We weten niet precies hoe oud de Hooidonkse watermolen, gelegen aan een kunstmatige aftakking van de Dommel, eigenlijk is. Het kan zijn dat er al rond 850 een molen lag bij de Frankische nederzetting hier, maar het is ook mogelijk dat hij (pas) in de 13e eeuw is gesticht bij het adellijke vrouwenklooster van Hooidonk. Hoe het ook zij, de molen bestaat nog steeds en is sinds 2005 zelfs in gebruik als kleine electriciteitscentrale.

De oorsprong van de molen mag dan in nevelen gehuld zijn, we weten zeker, dat hij omstreeks 1300 eigendom was van het klooster van Hooidonk, een priorij van de reguliere kanunnikessen van Augustinus, gesticht in 1146. Dit klooster had twee molenijzers in het wapen. Daarom vermoeden we de aanwezigheid van een oudere molen.

Na een brand in 1564 werd de molen geheel herbouwd en uitgebreid: aan de graanmolen werd een volmolen toegevoegd, waar wollen stoffen “gevolt” ofwel vervilt werden. In 1650, na het einde van de Tachtigjarige Oorlog, werd de molen als kerkelijk goed in beslag genomen en stelden de Staten-Generaal een rentmeester aan. In die tweede helft van de 17e eeuw waren de molenaars van Hooidonk in een felle concurrentiestrijd verwikkeld met de molens van Opwetten en Wolfswinkel. Een van de Nederwettense molenaars lokte zijn klanten zelfs met een pint bier voor ieder die bij hem zijn graan liet malen.

In de 18e eeuw werd de molen uitgebreid met een schorsmolen ten behoeve van de leerlooierij. In 1816 had molenaar Van Stekelenburg één knecht op de graan- en twee op de schorsmolen in dienst. In 1831 werd een volmolen aan het bedrijf toegevoegd; later werd in dit gebouw een olie- en houtzaagmolen gevestigd.

Omdat hij bij hoog water niet kon malen (wat in de Dommel regelmatig voorkwam), liet molenaar Raaijmakers omstreeks 1926 een dieselmotor plaatsen. De oliemolen is in 1935 verwijderd, de houtzaagmolen in 1954, waarna in het gebouw een mechanische maalderij werd geplaatst. Tot 1979 heeft men hier graan voor veevoer en bakkersmeel gemalen.

In 1983 werd het molencomplex gerestaureerd. Plannen voor een eventueel restaurant gingen niet door. Het gebouw waarin vroeger de olie- en houtzaagmolen stonden, dient sinds 1997 als woning. In 1999 is de graanmolen weer in bruikbare staat gebracht, maar er wordt alleen nog bij uitzondering gemalen. De molenstuw, die een eindje stroomopwaarts van de molen ligt, fungeert sinds 2005 als waterkrachtcentrale. Hij levert voldoende elektriciteit voor ongeveer 40 huishoudens.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

Marian Bierens Raaijmakers zei op 7 juni 2010 om 10:28 uur

Hallo bij toeval kom ik op jullie site. Is voor mij bijzonder ik ben daar namelijk geboren.
Mijn Opa had de molen gekocht rond 1927 volgens mijn vader want hij kon zich herinneren dat hij een jaar of 7 was toen hun vanuit Veghel naar Hooidonk verhuisd zijn om er een graan en meelhandel te beginnen. Mijn ouders hebben daar na hun huwelijk enkele jaren ingewoond. Mijn 3 oudste broers en mijn tweelingzus en ik zijn daar geboren. (wij 1953).Zijn daar weggegaan naar Gerwen in 1956 en zijn daar ook een graan en meelhandel begonnen. Ben er vorige week nog geweest. Er woont nog een oom daar blijft een prachtig stukje natuur en hoop dat wij er nog lang en vaak van kunnen genieten.

Rien Wols bhic zei op 8 juni 2010 om 09:14 uur

Wat leuk dat je reageert, Marian! En meteen een waardevolle aanvulling op ons wat feitelijke verhaal: het is mooi om te merken dat in die historische gebouwen ook gewoon mensen zoals jij en je familie hebben gewoond en gewerkt, en om dan ook van die mensen iets te horen. Dank en vriendelijke groet,

Hans van den Heuvel zei op 14 oktober 2010 om 12:34 uur

Hoi,
Ik vraag mij af of foto 1 en 3 im jullie stukje van de Hooidonkse watermolen zijn? Foto 2 is de huidige situatie en foto 4 de vroegere situatie. Ik ken het gebied op mijn duimpje want ik ben er geboren en getogen (55 jaar gewoond op de kloosterboerderij).
Groeten,
Hans van den Heuvel

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 11 augustus 2009 om 13:08 uur

Opwettense watermolen

vertelde op 15 januari 2010 om 10:09 uur

Overval op de molen

vertelde op 8 mei 2013 om 10:36 uur

De Stratumse Watermolen