skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Vincent van de Griend
Vincent van de Griend Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Vincent van de Griend
Vincent van de Griend Bhic

Huize Nazareth in Tilburg

In 1916 openden de Fraters van Tilburg Huize Nazareth voor de opvang van verlaten en misdeelde kinderen. Architect Sjef Donders ontwierp het gebouw. Op het terrein hadden de fraters ook een eigen kapel, recreatiezaal, tuin, sportvelden, openluchttheater en BLO-school.


Huize Nazareth in 2020. Foto: BHIC / Mick van Gerwen

In Huize Nazareth kwamen jongens vanaf hun zesde. Bij de opening was er plek voor zestig jongens, verdeeld over twee groepen. Ze sliepen op slaapzalen in de linkervleugel van het gebouw. De fraters verbleven in het hoofdgebouw.

Het huis van de Fraters van Tilburg had een innige samenwerking met het elders in de stad gevestigde 'St. Jozefhuis St. Anna' (later 'Maria Goretti') van de zusters Karmelietessen. De jongens verbleven bij deze zusters tot hun zesde, waarna zij naar de fraters van Huize Nazareth gingen. De Karmelietessen namen in Huize Nazareth ook enkele huishoudelijke taken op zich, zoals de was, en de fraters bakten het brood voor het St.-Jozefhuis van de zusters.

In 1923 werd het gebouw van Huize Nazareth uitgebreid met een rechtervleugel. Het gebouw was nu maar liefst 140 meter breed. Het aantal jongens dat er gehuisvest kon worden steeg daarmee van 60 naar 135. Een deel van hen ging naar school, maar een ander deel werkte, vaak bij een fabriek of patroon. De werkende jongeren moesten hun loon afstaan aan de broeders en kregen daar zakgeld voor terug.


Inzegening van Huize Nazareth in 1924. Bron: BHIC, collectie Bisdom 's-Hertogenbosch

In een brochure uit de jaren veertig verwoordt voormalig directeur Schouten de opvoedingsvisie van de fraters: "Opvoeding tot vrijheid in vrijheid, zo trachten we onze jeugd te vormen tot godsdienstige, karaktervaste, blije jongens die het leven aandurven wanneer ze op 18-, 19- of 20-jarige leeftijd het volle leven in gaan".

Begin jaren zestig maakte Huize Nazareth een grote verandering door. Het werd meer een orthopedisch instituut dan een tehuis voor voogdijkinderen. In samenwerking met het Medisch Opvoedkundig Bureau werden hier vanaf deze periode ook jongens geplaatst met leer- en opvoedingsproblematiek. In deze periode werden de slaapzalen ook omgetoverd tot chambrettes en werden de eerste leken aangenomen.

In 1972 trokken de fraters zich terug uit Huize Nazareth. Zes jaar later ging het instituut samen met Maria Goretti op in de organisatie SAST (Sociaal Agogische Samenwerking Tilburg). In de jaren negentig kreeg het pand een nieuw bestemming als studentenwoningcomplex.

Bron: Jeanet de Pee, Gespeeld in een tijdsbeeld. Ruim een eeuw jeugdzorg in Midden-Brabant (2005).

Reacties (24)

Marianne zei op 12 februari 2021 om 19:53
Mijn vader is daar met zn broers opgegroeid.En als mijn vader op bezoek ging,gingen mijn broer en ik ook mee,we mochten altijd snoep uit de kast kiezen.Frater directeur zo noemden we hem,heel vriendelijk.wij woonden er bijna om de hoek,mijn vader speelde er toneel,en als we zondags veel bezoek hadden,mochten we daar grote schalen friet halen,we kwamen er best regelmatig heb er goede herinneringen aan.
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 17 februari 2021 om 10:23
Hallo Marianne, dank voor je reactie. Wat een bijzondere band hebben jullie met deze plek, mooie herinneringen ook. Heb je nog meer verhalen gehoord over hoe jouw vader en zijn broers dit internaat hebben ervaren? En foto's zijn welkom, dus mocht je die nog hebben, dan kun je ze sturen naar info@bhic.nl.
Frans Goris zei op 1 april 2021 om 10:55
N.B.
Ondertussen is al jaren bekend dat juist hier relatief veel sprake is geweest van kindermisbruik. Rapport Deetman. En vele kranten berichten daarna.
Marianne zei op 1 april 2021 om 11:06
Dan is mijn vader waarschijnlijk de dans ontsprongen. Dat was n heel open man,heel vrolijk n superpapa,en ik heb ook nooit dit soort verhalen in de familie rond horen gaan,dus geluk gehad misschien?
Jochem Kornalijnslijper zei op 21 september 2021 om 12:20
Goedendag, ik zoek meer informatie over de oorlogsjaren in dit huis. In bijzonder zoek ik meer informatie over een Joods Jongetje wat in 1942 / 1943 is ondergedoken in dit huis maar helaas is opgepakt en omgebracht. Zijn er lezers die dit herkennen? Zijn er nog (oud) medewerkers die er over kunnen vertellen? Is er een archief of geschiedenis beschrijving waar dit in voorkomt?
Vragen Vragen. Ik heb al contact met het archiefv Tilburg, ik zoek echt informatie vanuit het huis en de bewoners.
Norah zei op 21 september 2021 om 17:01
Moeilijk. Hebben ze je bij het het archief Tilburg ook verwezen naar >>>
http://www.heemkundekringtilburg.nl Je kunt daar ook je vraag stellen.
De mensen die dit kindje bewust hebben meegemaakt lopen onderhand tegen de negentig, maar je weet het maar nooit...
En misschien tref je ook nog wat over hem aan op de site www.delpher.nl > kranten.
Mvg.
Barbara Ruth Haimowitz zei op 21 september 2021 om 17:44
Het is mijn vader's kleine neefje die zeer waarschijnlijk in Huize Nazareth verraden is. Hij was nog geen 7 jaar oud toen hij alleen op de trein naar Auschwitz gedeporteerd werd. In Mei 1943. Zijn ouders en broer hebben de oorlog overleefd. Ik wil hier ook graag meer over weten.
Norah zei op 21 september 2021 om 20:18
Hoe zit het met de orde "Fraters van Tilburg"? Zij behoren meer te weten als het goed is.
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 26 september 2021 om 14:57
@Jochem en Barbara: mochten jullie via de Fraters van Tilburg gaan proberen om meer informatie te vinden, zij hebben hun archief zo'n 700 strekkende meter nog in eigen beheer. Dat archief is te vinden in hun generalaatshuis aan de Gasthuisring in Tilburg. Contactgegevens zijn:
- Gasthuisring 54, 5041 DT Tilburg
- Bezoek alleen na afspraak met tel. +31 13 5432777
- e-mail: generalboard@cmmbrothers.nl
Jochem Kornalijnslijper zei op 26 september 2021 om 18:18
Dank je wel Thijs, ik ben idd nu bij de orde van de Fraters aanbeland. Eigenlijk zou ik als aanvulling op het politierapport ook het archief van de marechause moeten inzien. Die worden in het politierapport genoemd bij het ophalen uit Nazateth en het wegbrengen naar Westerbork. In het politie rapport wordt nu ook zijn onderduiknaam genoemd namelijk Pietje Bakker. Tot zover dank voor het meedenken
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 27 september 2021 om 07:38
Geen dank en veel succes in je verdere onderzoek Jochem!
Jochem zei op 28 september 2021 om 00:15
Thijs, en andere lezers, inmiddels is duidelijk dat het jongetje maar kort in Huize Nazareth is geweest. het archief van de Fraters levert op: Hij is op 4 juli door onbekende mannen gebracht en 16 augustus met een politie auto opgehaald. Als de twee heren die de jongen brachten dachten dat Nazareth een veilig oord was kwam dit nu niet uit. Hoeveel onderduikers zouden er in en rond huize Nazareth zijn geweest? Is het bekend of de toenmalige directeur, frater Balduinus, ook goed bevriend was met burgemeester v d Mortel (burgemeester was voorzitter Nazareth?). Ik hoor graag of iemand iets meer kan vertellen over genoemde Balduinus en v d Mortel en hoe zij tegenover de bezetter stonden. dat kan via koepoort@gmail.com. OOk lukt het nog niet erg om in contact te terden met kenners van het verzet en onderduik. (wie bracht vluchtelingen naar een veilig adres)
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 3 oktober 2021 om 13:35
Heel fijn dat je ons op de hoogte houdt Jochem. En dat er al iets meer bekend is over de jongen die in Huize Nazareth een veilig onderkomen dacht te vinden... Hopelijk reageert hier nog iemand die meer weet of tips heeft.
Petra Vrielink zei op 6 oktober 2021 om 11:53
Mijn oom Gerard (Gerardus) Hendriks, geboren in 1921, heeft hier een aantal jaren doorgebracht. Wat hier precies is gebeurd, zullen we nooit meer weten. Hij is hier gecastreerd en heeft nooit meer kinderen kunnen krijgen.
Norah zei op 6 oktober 2021 om 16:40
Als jouw oom in Den Haag geboren is, en naderhand vanuit Eindhoven, Draaiboomstr. 13, in dit tehuis terecht gekomen is, dan hebben we het over dezelfde.
Hij was net 12 jaar oud toen hij daar kwam, in 1933, en verder kan ik niets over hem terugvinden(privacy).
Ik moet toch kwijt, dat ik dit niet voor mogelijk houd, echt vreselijk, onmenselijk!
Mvg.
petra vrielink zei op 6 oktober 2021 om 20:12
Dag Norah, dit is idd mijn oom. Hij werd geboren uit een relatie tussen mijn grootmoeder en de zoon van de familie waar zij destijds, in Den Haag, als dienstmeid werkte. Geboren in het tehuis voor "gevallen vrouwen" in Den Haag. Omdat mijn overgrootouders niet voor hem konden zorgen en mijn oma dus alleenstaand was, is hij uiteindelijk naar Tilburg gegaan. Daar is hij misbruikt en gecastreerd. De familie heeft het nooit begrepen en mijn oom heeft er nooit (meer) over gepraat.
Norah zei op 6 oktober 2021 om 20:24
Intriest. Je grootmoeder is wel in 1926 hertrouwd met Andreas Vesters te Eindhoven, maar dat weet je zelf wel;)
Verder vielen deze kinderen met hun moeders onder zo iets als de Anna-beweging(dit uit mijn hoofd).
Mvg.
Cindy zei op 10 december 2021 om 15:21
Hoi hoi..
Wij willen graag in contact komen met huidige bewoners van dit mooie pand
Wij hebben een paranormal onderzoek team en wij zijn benaderd door rtl4 . Zii willen met ons een documentaire maken over hoe het paranormale wereldje werkt
Aangezien er genoeg ervaringen en verhalen zijn, hoop ik via deze weg in contact te komen met iemand die zo gastvrij is om ons en rtl 4 te ontvanfen
Groetjes cindy
Norah zei op 10 december 2021 om 16:57
Dit is tegenwoordig een studentencomplex, en valt onder WonenBreburg Tilburg(coöperatie).
Mvg.
Ed zei op 22 december 2021 om 01:36
Ben met 6 jaar oud in dit helle gat terecht gekomen en heb er 45 jaar later nog nachtmerries van. Ik was er nadat de broeders er vertrokken waren en wat ik geleerd heb is dat toen ik er kwam het zgn beter was. Heb er niet veel van gemerkt zelfs seksueel misbruik was er nog steeds 1ste dag dat ik er kwam zag ik het gebeuren.
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 22 december 2021 om 07:52
Echt verschrikkelijk Ed, dit is voor de meeste mensen ook voor mij niet voor te stellen. Heel goed dat je toch besloten hebt om hier te reageren. Ik wens je alle goeds.
Frank zei op 13 juni 2022 om 10:58
Ik ben op 8 jarige leeftijd op Nazareth komen wonen tot mijn 16 de.ben daar jaren lang misbruik door verschillende fraters ,
heb daar met minister Deedman over gesproken.
3 vriendjes van mij zijn daar ook misbruikt en hebben in de loop der jaren zelfmoord gepleegd.
Ik ben nu 69 jaar droom er veel van heb er P.t.s.s aan over gehouden.
Het was daar een hel om te overleven..
Frank van de Beek.
Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 28 juni 2022 om 14:01
Frank graag wil ik je bedanken voor het reageren, juist ook omdat deze plek voor jou altijd verbonden zal zijn met deze ongelooflijk trieste periode in je leven... Wat gruwelijk hoe ver die impact ook bij je vriendjes is gegaan, tot ze geen uitweg meer zagen. Ik hoop echt dat de groeiende aandacht die voor al deze vormen van seksueel, geestelijk en fysiek misbruik in de rk kerk ook bij jou heeft geleid tot meer praten erover, hulp, compensatie... voor wat dat helpt na al die jaren natuurlijk. Ook jou alle sterkte en goeds gewenst en nogmaals dank dat je de moeite hebt genomen om hier een bericht achter te laten. Deze verhalen moeten óók gehoord worden.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!