i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Oedenrode
Jaar: 1848
Tags:

Landverhuizers

vertelde op 24 april 2017 om 08:42 uur

Eén van de landverhuizers die in 1848 naar Noord-Amerika vertrok, was Jacobus van de Mosselaar. Hij woonde in de Hoge Vonderstraat, toen genaamd de Hoef. Nu staan daar appartementen. Toen Jacobus vertrok, stond hij te boek als ‘behoeftig’ en huisschilder van beroep, 33 jaar oud.

Als reden om naar Amerika te emigreren gaf hij op, dat de vooruitzichten niet gunstige waren om in Rooi gestadig arbeid te kunnen vinden. Hij was ongehuwd en van zeer goed en onbesproken gedrag. Waar hij zich wilde vestigen, wist hij nog niet. Uit de bevolkingsregisters blijkt dat Jacobus naar Green Bay is gegaan, een stad in de staat Wisconsin.

Jacobus maakten de reis aan boord van de Maria Magdalena, een schip dat onder bevel stond van Kapitein D. Smit. Deze bark was op 26 maart uit Hellevoetsluis vertrokken met als bestemming New York, waar het schip op 8 mei 1848 arriveerde. Tijdens de oversteek was het weer nogal stormachtig en één van de passagiers, Jan Wigman, verhaalt:

"Op Paasdag waren we midden op de oceaan, Pater van den Broek had dien morgen de H. Mis gelezen. Tussen negen en tien uur kwam een sterke oostenwind op die in kracht toenam en weldra naar het Noordwesten overging. Het duurde niet lang of de lucht betrok en in korte tijd bevonden we ons te midden van een zware storm die van maandag op dinsdag in hevigheid en woestheid toenam. Dinsdagnamiddag was het tot het ergste gekomen, alles was van het dek geslagen door de hoge baren die over het dek spoelden.

In den avond zag men geen uitkomst meer, de kapitein vroeg naar de bijl, om de grote mast om te hakken en zodoende het schip nog te redden. Pater Van den Broek bevond zich gedurende de storm in zijn hut, neergeknield voor zijn kruisbeeld, met warme tranen God om uitkomst biddende. Toen opeens ging hij ijlings naar de kapitein en weerhield hem ervan om de mast om te hakken. De kapitein stond verslagen, volgde den raad van onzen brave priester-leidsman op, en zie weldra bedaarde de storm."

Dit verslag is te lezen in artikelen die geschreven zijn door J.W. de Vries in de Katholieke Illustratie van 1909.

Tot mijn grote verbazing vinden we Jacobus in 1871 terug in de bevolkingsregisters van Sint-Oedenrode. De tekst meldt:

"Jacobus van de Mosselaar, 54 jaar, geboren Sint-Oedenrode, Rooms-Katholiek, van beroep verver, vorige woonplaats: Noord-Amerika." Maar er staat ook dat hij weer naar Noord-Amerika is vertrokken met zijn zonen: William, 17 jaar oud, en Johannes 7 jaar oud, beiden geboren te Grimbaai.

Waarom Jacobus is teruggekomen, is de vraag, maar waarschijnlijk om zaken te doen, want in de archieven is een brief aanwezig, gericht aan de Heer Schindler, burgemeester van Sint Oedenrode. Een zekere Van Beverwijk uit Schijndel heeft aan de Rooise burgemeester het volgende geschreven: "De dankbetuiging aan UED, gedaan door de familie Van de Mosselaar in de Dommel- en Aabode in de Provinciale Courant bracht mij de familienaam in herinnering van Jacobus Wilhelmus van de Mosselaar. Hij kocht op een door mij gehouden noodverkoping te Sint-Oedenrode manufacturen voor fl. 28,60. Kort voor of misschien na den betaaltijd, den 1e oktober 1872, is hij naar Noord-Amerika vertrokken. Een en ander doet mij hopen, dat die persoon de erflater mocht wezen en de erfgenamen die schuld thans wel zullen betalen. Afz. van Beverwijk, Schijndel 24 augustus 1890."

Bronnen: archieven, bevolkingsregister en notulen BHIC.
H.A.V.M. van Stekelenburg, Landverhuizing als regionaal verschijnsel. (Tilburg: Stichting Zuidelijk Historisch Contact, 1991).
J. W. de Vries, Katholieke Illustratie, jr. 1909 (pp. 208-214, 221-223, 241-245, 270-273).
Met vriendelijk dank aan Willem Rovers.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 6 juni 2016 om 21:17 uur

Udense emigranten opgelicht

vertelde op 23 december 2016 om 09:00 uur

Ruziezoeker keert toch weer terug uit Amerika

vertelde op 14 december 2016 om 22:44 uur

Waarom doctor H.V.A.M. van Stekelenburg Boekel aandeed