i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Biezenmortel
Tags:

Leemputten

vertelde op 5 februari 2009 om 12:16 uur

Brabants Landschap is eigenaar van de Leemputten in Biezenmortel. Een Brabander spreekt van leemputten als het gaat om de vroegere winplaatsen van leem voor een steenoven. Brabants Landschap heeft het echter consequent over leemkuilen.

De leemputten in Biezenmortel vormen samen een interessant natuurgebied. Achter Huize Assisië ligt een vogelkijkhut.

Voor een gedeelte zijn deze putten met de hand gegraven. Dat zijn betrekkelijk kleine plassen, door dammen gescheiden. Daarover werd de leem afgevoerd. Eén plas is heel erg groot, maar daaruit is men dan ook vanaf 1960 zand gaan winnen met behulp van een zandzuiger.

De leemputten houden verband met de Udenhoutse steenfabriek, in 1890 gesticht. Het complex is ook van het Brabants Landschap en wordt gesloopt. Het natuurgebied krijgt ‘Steenfabriek’ als naam, en zal dan samen met de leemputten, blijvend herinneren aan deze bedrijvigheid. In 1993 viel het doek, na bijna anderhalve eeuw steenfabricage in Udenhout.

De leem is in de IJstijd aangevoerd door een gletsjer uit Scandinavië.

© Brabants Dagblad; Eerder gepubliceerd in de reeks Een Ons Brabant op 4 juli 2007. De foto is van de hand van Michelle Bosmans.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (12)

Bert van Asten zei op 8 maart 2009 om 20:59 uur

Ik ben blij dat U met nadruk wijst op het woord Leemputten. Wij kennen in Udenhout geen leemkuilen. Nu de taak om Brabants Landschap en Natuurmonumenten daar met nadruk op te wijzen. Informatie is te krijgen bij Heemcentrum 't Schoor te Udenhout.

Annemarie van Geloven bhic zei op 9 maart 2009 om 15:06 uur

Hartelijk dank voor uw aanvulling!

A. de Rooij zei op 7 februari 2010 om 12:05 uur

Het is onwaarschijnlijk dat de leem in de IJstijd is aangevoerd door een gletsjer uit Scandinavië. Afgezien van het feit dat het ijs tijdens de voorlaatste ijstijd niet verder dan de lijn Haarlem-Utrecht-Nijmegen is gekomen, is er in de laatste ijstijd (toen er geen ijs in Nederland is geweest, maar er heersten wel toendra-omstandigheden)in Brabant een dik pakket dekzand afgezet. In de beekdalen zijn die vaak verspoeld met als resultaat een lemige afzetting, die vroeger vaak werd aangeduid met de term "Brabantse leem". Misschien kan de laatste zin daarom beter uit dit stukje weggelaten worden.


Marilou Nillesen zei op 8 februari 2010 om 08:36 uur

Dank A. de Rooij, voor deze toelichting. Dat werpt weer een ander licht op dit onderwerp!

Nelleke van den Oever- Galerie Donkersvoort zei op 5 juni 2010 om 01:09 uur

Ik ben op zoek naar leem. Ik heb leem nodig voor een kunsproject. Wie kan helpen?

Mylène Rutten bhic zei op 10 juni 2010 om 11:56 uur

Hallo Nelleke,
Via google is veel informatie over leem te lezen. Ken je de site van <a href="http://www.leem.startpagina.nl" target="_ ">leem</a> al? Misschien vind je hier een leverancier van leem.

kees.neven zei op 31 juli 2011 om 09:16 uur

leemputten of leemkuilen in etten-leur, er waren vroeger twee steenfabrieken in etten-leur die haalden hun leem uit de leemputten bij de roosendaalse weg hoek oude kerkstraat en de leemputten aan de lage bremberg

Toon Kooijmans zei op 20 maart 2015 om 10:54 uur

Ten noorden van Schijndel zijn ook leemputten. Voor mij interessant omdat onze ijsbaan is aangelegd op een lemen ondergrond (houdt water goed vast). Twee steenfabrieken hebben de leem gebruikt voor de baksteen. Interessant voor mij is te weten hoe de leemlagen zijn ontstaan.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 20 maart 2015 om 16:10 uur

@Toon, neem eens contact op met amateur-historicus en heemkundige Henk Beijers. Hij heeft een mailadres op zijn website Henk Beijers Archiefcollectie http://www.henkbeijersarchiefcollectie.nl/

Toon Kooijmans zei op 20 maart 2015 om 18:39 uur

Dank je wel Annemarie. Dat zal ik doen.

bryan zei op 24 augustus 2015 om 18:54 uur

Betreft het geel/bruin kleurige leem of blauw! Ik heb smurvenblau
We leem gevonden in udenhout.. kan iemand mij hier iets over vertellen?

Jan Toirkens zei op 24 augustus 2015 om 19:22 uur

De hemelsblauwe leem bevait dus een hoog percentage (dan nog ongeoxideerd) ijzer, als de leemlaag nagenoeg ondoordringbaar is, wordt alleen het water vastgehouden. Naarmate de erosie voortschrijdt gaat het ijzeroxide uiteraard na jaren en jaren verkleuren, dat roestbruine is dan dus goed verklaarbaar. Beste groet,

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 22 mei 2009 om 11:28 uur

Daandeledennen

vertelde op 26 januari 2011 om 13:02 uur

Een kei in steenhandel: W.F.B. Renders

vertelde op 8 februari 2008 om 09:57 uur

Bèlze bakstenen