skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Karin de Mol
Karin de Mol RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Karin de Mol
Karin de Mol RA Tilburg

Liezejeswòtter tegen opspelende klieren

Op de zolder van de kerk in Huisseling staan lantaarns, engelen- en bruidskostuumpjes en -schoentjes, baren, Mariabeeld en rustaltaar, rustig te wachten op het moment dat ze misschien weer eens nodig zullen zijn. Ooit werden ze gebruikt in de processie ter ere van de heilige Eligius, ieder jaar op 25 juni. Maar sinds 1975 is het stil geworden rond deze heilige. Alleen zijn beeld, gemaakt kort na 1500, siert het interieur van de kerk nog.

Foto: Jeroen ArtsDe H. Eligius is na Lambertus de tweede patroonheilige van Huisseling. Zijn officiële sterfdag (en feestdag) is 1 december. Omdat het dan bijna winter is, werd als feestdag 25 juni aangehouden, de dag waarop het heilige gebeente uit het graf is gelicht en overgebracht naar een reliekschrijn (de zogenaamde translatio). Ook Huisseling heeft ooit vanuit Brugge relieken van Eligius gekregen. Deze relieken bestaan uit een aantal vingerbotjes van de heilige die in een zilveren reliekschrijn geborgen zijn.

Eligius (ook wel Eloy of Alo, of op z'n Huusselings Liezejes genoemd) werd geboren in Chaptelat, een dorp in de buurt van Limoges. Hij leefde van rond 590 tot 660. Hij was achtereenvolgens hoefsmid, goudsmid en muntmeester onder een paar merovingische koningen. Later werd hij bisschop van Doornik/Noyon. Het attribuut van Sint Eligius is het aambeeld, dat een verwijzing is naar zijn beroep. Eligius heeft verschillende wonderen verricht. Toen hij nog hoefsmid was, zou hij eens het been van een onhandelbaar paard hebben afgesneden, dat op het aambeeld van een nieuw hoefijzer te hebben voorzien en vervolgens het afgesneden deel weer aan het been hebben gezet, zonder dat het dier bloedde of pijn leed.

Eligius wordt in het bijzonder aangeroepen tegen klierziekten (“koningszeer”), gezwellen en andere kwalen bij mens en vee. Oorspronkelijk was hij ook de beschermer van de edel- en hoefsmeden. In Huisseling werd hij vooral vereerd als hoefsmid en beschermer van het vee.

Processiealtaar bij de Ringelenburg (foto: familie Coenen)Vanuit heel Brabant kwamen de gelovigen die zijn bescherming zochten naar Huisseling toe. De bedevaartgangers kwamen tussen St. Jan (24 juni) en de acht dagen daarna (het octaaf) naar de kerk en  gingen weer huiswaarts met gewijd brood of ‘Liezejeswòtter’. Op Eligiuszondag (of als 25 juni op een doordeweekse dag viel, de eerstvolgende zondag) werden ten tijde van pastoor J. Vinken (1895-1909) drie missen gelezen.

De eerste was om 6.00 u., de tweede om 7.30u. en de Hoogmis om 9.30u. Daarna volgde de verering van de relieken, processie, predicatie, wijding van water en brood en de inschrijving in de "Broederschap van den Heiligen Eligius". Ook op het feest van Petrus en Paulus gebeurde dit allemaal na de Hoogmis. De rest van het jaar werd er elke maandag om 8 uur een Eligiusmis gezongen.

Foto: familie ElemansDe processie na de Hoogmis op 25 juni was voor de parochianen hét hoogtepunt van het jaar. Compleet met vaandels, bruidjes, engeltjes, baren met daarop de beelden van Eligius en Lambertus, lantaarns, etc., trok men door Huisseling. Over het ‘Streepestraatje’ (tussen Hamstraat nrs. 4 en 6) liep men naar De Ringelenburg. Op de plek waar eens het jachtslot stond, was het rustaltaar. Van daaruit trok men over de Schutsboomstraat (Heuveleindstraat) terug naar de kerk. Na de ruilverkaveling stond het rustaltaar op de hoek Heuveleindstraat/Dwarsstraatje, waar nu het gashuisje staat. Een pater uit Velp hield dan ook een boter- en tarweomgang in Huisseling.

Wanneer eens in de zoveel jaar de Eligiusprocessie niet samenviel met de St. Jansprocessie in Neerlangel, dan liep O.B.K. mee in de stoet. De laatste processie was in 1972. Vanwege de ‘tanende belangstelling’ is er na dat jaar geen meer gehouden. De genadeslag voor de actieve verering van Eligius in Huisseling was de opheffing van het Veefonds in 1975. Het Veefonds van de N.C.B. Huisseling betaalde namelijk reglementair jaarlijks twee Heilige Missen ter ere van Eligius. Na de opheffing werd het erg stil rond de verering van Eligius.

In de kerk staat nog wel altijd het bijzondere beeld van hem. Vroeger werd het altijd ‘in winterslaap gezet’, door het beeld in een kast op te bergen. Nu mag het pronken in onze kerk, op de zuil van de oude preekstoel. Het dateert uit de eerste kwart 16e eeuw en is mogelijk uit de beeldhouwtraditie of/en de omgeving van beeldhouwer Henrick Douwerman. Het beeld draagt een mijter, vernieuwde staf en aambeeld met hamer. Het ietwat boze gezicht en het gewaad zijn zeer gedetailleerd weergegeven. In 1951 is het beeld molmvrij gemaakt en overgeschilderd.

Reacties (3)

Jeroen Arts zei op 8 augustus 2008 om 23:24
Jammer dat de printversie niet optimaal is. De derde foto valt weg. Helaas is dit bij meerdere verhalen het geval...
Rien Wols, namens BHIC bhic zei op 11 augustus 2008 om 10:45
We gaan kijken wat we daar aan kunnen doen, Jeroen, want dit is inderdaad jammer. Voor dit verhaaltje heb ik al een oplossing(kje) gevonden, maar we gaan op zoek naar een fundamentele oplossing.
Ing. Gerard W. Ch. Lemmens zei op 14 februari 2011 om 17:40
Rien Wols,
Zou je mij dan svp ook op de hoogte willen houden ?? Ik heb mij overal rot gezocht om een jaartal te vinden dat hoefsmeden bekend waren voor het uitbrengen van hun vak en ik kon het nergens op het web vinden , wel een paar hoefsmeden in het Land van Cuijk aangeschreven op hun web site , maar helaas geen antwoord van hen !
Ik heb meegedaan aan het DNA onderzoek en zo denkt men dat wij van Romeinse afkomst zijn, dus misschien dat het Romeinse hoefsmeden waren ???

Mijn directe Lemmens voorouders waren hoefsmeden in Beugen en Hatert. Van een zijtak ging het vak door in Mook/Middelaar tot ca. 20 jaar geleden en toen hield de laatste Lemmens hoefsmid op !! Ik heb het beroep van Bierbrouwerij vererfd gekregen !! Drinkt beter,

Gerard

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!