i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Oisterwijk
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Opmerkelijke vrouwen

Maria van Hout (-1547): begijn en mystica

vertelde op 10 juli 2013 om 15:40 uur

Sacramentsdag 1531 (8 juni) betekende een ommekeer in het leven van de godvruchtige Maria van Hout, begijn in het Oisterwijkse begijnhof Bethlehem. Maria kreeg die dag een visioen, een intense ervaring van een geestelijke eenwording met God. Het maakte haar tot een vastberaden vrouw met een godgegeven missie om zondaars en afvalligen tot God terug te brengen.

Betlehem was een klein begijnhof van acht à negen bewoonsters, dat rond 1440 was ontstaan. Maria van Hout is daar vermoedelijk in het begin van de zestiende eeuw ingetreden, maar aangezien we niet precies weten wanneer en waar ze is geboren, blijft dat enigszins giswerk. De naam Van Hout zou zij gekregen hebben, omdat zij in Udenhout zou zijn geboren, maar ook dat weten we niet met zekerheid.

We weten wél iets van haar geestelijk leven door de brieven die zij schreef aan haar biechtvader, de Oisterwijkse pastoor Philippus van Hosden. Aangezien deze ook koorheer was van de Sint-Gertrudisabdij te Leuven, was hij vaker niet dan wel in Oisterwijk, wat de correspondentie verklaart. Vóór 1531 laat Maria zich in haar brieven kennen als een weifelende, onzekere vrouw, die niets durfde zonder uitdrukkelijke toestemming van haar biechtvader. Na haar visioen veranderde dat.

Zij schreef enkele traktaten die indruk maakten op bezoekende geestelijken, zoals vertegenwoordigers van het kartuizerklooster St. Barbara in Keulen. Zoveel indruk zelfs, dat de prior van deze Keulse kartuize Maria en twee van haar medezusters uitnodigde om naar het Keulse klooster te komen. Maria zou ook daadwerkelijk naar Keulen gaan, maar pas in 1545. Voor die tijd was zij “meesteres” (mater) van het in 1539 geheel vernieuwde Betlehem.

Saint Petrus CanisiusDe Keulse kartuizers zagen voor Maria een rol weggelegd in hun strijd tegen de toen opkomende leer van Luther, met name voor de contacten met het gewone volk, want Maria schreef in de volkstaal. In 1531 werden haar traktaten en brieven in Keulen gedrukt onder de titel Der rechte Wech zo der Evangelischer volkomenheit. In 1532 kwam Dat Paradijs der lieffhavender sielen vol inniger oiffingen des geists in druk uit. Van een derde uitgave, in het Latijn Novem simplicitatis gradus (Negen trappen van eenvoud), is geen enkel exemplaar bewaard gebleven.

Maria moet een vrouw geweest zijn die in haar medemensen warme, vriendschappelijke, gevoelens kon opwekken. De bekende theoloog en jezuïet, de later heilig verklaarde Petrus Canisius, sprak haar bijvoorbeeld aan met “mijn allerliefste moeder”. Ook de Keulse jezuïetessen, met wie Maria in contact stond, noemden haar “mater nostra”.

Maria had een zwakke gezondheid en leed veel pijn, zeer waarschijnlijk als gevolg van de stigmata die zij had gekregen: ze droeg op haar lichaam de wondetekenen van Christus. In enkele brieven spreekt zij over pijnen in hoofd, handen en voeten, waarbij bijvoorbeeld haar hoofd aanvoelde alsof er een doornenkroon op werd gedrukt.

Na een langdurig ziekbed overleed zij op 30 september 1547 te Keulen. Ze werd begraven in de Mariakapel van de kartuize. Bij opgravingen in 1920 is wel de grafplaat teruggevonden, maar niet het graf zelf. Lees de uitgebreide biografie door H.A.F. Lenting op Thuis in Brabant of die van Kees Kuiken in het Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (5)

M. van Iersel zei op 11 juni 2014 om 22:28 uur

Maria van Hout, heeft nu toch een Maria van Oisterwijk straat.

Rien Wols
Rien Wols bhic zei op 12 juni 2014 om 11:47 uur

Mooi dat de gemeente Oisterwijk op deze manier eer betoont aan deze bijzondere vrouw!

Rinus van Hout zei op 6 mei 2015 om 07:45 uur

Ik heb het met veel interesse gelezen. Ben op zoek naar de familie van Willem van Hout, radt der stad 's Hertogenbosch en begraven in de Sint Jan. Hij overleed in 1670. Kwam uit een katholieke gezin en bekeerde zich tot het protestantisme. Mijn vraag: wie weet of Maria een lid uit de familie Van Hout die ik zoek. Willem van Hout moet rond 1590 - 16-- geboren zijn, want hij overleed op zeer oude leeftijd staat er geschreven.
Wie kan mij helpen?

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 7 mei 2015 om 11:40 uur

Beste Rinus, bedankt voor je reactie. Wellicht is het handig om je vraag nog eens te stellen bij het stamboomforum. Met een kleine kanttekening; het is wél erg vroeg in de tijd om de kans op een bevestiging van familiebanden te krijgen.

Rinus van Hout zei op 7 mei 2015 om 11:49 uur

Mariët, ben blij met je reactie.
Over de tijd rond 1600 heb ik wel veel gevonden. Zo heeft Willem een zus, Johanna. Zij heeft zijn testament laten openen, weet ik inmiddels. Die Johanna is vermoedelijk getrouwd geweest met een Besemer. Haar dochter - mocht dat zo zijn - is getrouwd als tweede vrouw met Prof. Dr. Kuchlinus - een filosoof - die in Den Bosch les gaf aan de Griekse school. Willem en Johanna kwamen uit een zeer katholiek gezin. Ik zoek dus bijvoorbeeld de vader van Maria van Hout om te zien of ik daarmee verder kom. Maar goed, ik ga verder via allerlei kanalen hulp inroepen en zal toch ook in Den Bosch naar informatie op zoek moeten gaan. Wellicht dat iemand daar voorwerk kan doen, want ik vermoed dat het een hele hooiberg zal zijn waarin we de speld moeten zoeken.
Nogmaals bedankt en mocht je informatie hebben o.i.d. dan hou ik me aanbevolen.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 3 december 2009 om 14:34 uur

Kinderbiecht

vertelde op 1 augustus 2013 om 14:20 uur

Cornelia van den Sande (1640-1685), stichteres van een studiebeurs voor meisjes

vertelde op 1 augustus 2013 om 13:22 uur

Anna van Hees (1768-1825), stichteres van de Zusters van de Choorstraat