i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: 's-Hertogenbosch
Periode: 1970 - 1990
Tags:

Marja, een FORT-vrouw

vertelde op 2 december 2019 om 10:36 uur

Marja woont in Den Bosch-Oost, ze is vijftig jaar, haar hele familie woont in Oost, ze is getrouwd en heeft drie zonen. Op aanraden van haar huisarts komt Marja meedoen aan de ontspanningscursus voor vrouwen. Marja is klein, gedrongen, ze heeft levenslustige ogen en een lijf zo gespannen als een veer.

Ze is vele keren overspannen geweest, aan medicijnen verslaafd geraakt en opgenomen geweest in de psychiatrie. Door gesprekken met hulpverleensters is duidelijk geworden dat haar problemen in haar relatie liggen. Sinds die relatieproblemen bespreekbaar zijn, kon ze het gebruik van medicijnen en alcohol afbouwen. Ze heeft ook echtpaargesprekken gevoerd. Een leven samen is een hel, maar de stap om te scheiden zet ze niet. De situatie zit vast.

Haar gespannen lijf, haar hoofdpijn en slapeloosheid zijn de redenen dat ze mee gaat doen aan de ontspanningscursus. Marja is enthousiast over de oefeningen, ze doet ze thuis vaak en ze geniet van de positieve aandacht voor haar lijf. Het oefenen thuis roept weerstand op. Haar man vindt het haar zoveelste gekkigheid. Na afloop van de ontspanningscursus wil Marja door en ze besluit te gaan deelnemen aan de FORT-groep in de wijk. FORT staat voor Feministische Oefengroep Radikale Therapie.

In de groep vertelt Marja haar levensverhaal. De jarenlange vernedering en minachting. Buitenshuis speelt haar man de fijne echtgenoot. Binnenshuis behandelt hij Marja als ‘niks’. Ze kan niks, ze weet niks en ze is niks. Hij vergelijkt haar met de vrouwen op t.v.  en ze ziet er uit als niks. Haar zonen nemen dit ‘waarderingsgedrag’ van hun vader deels over. In de groep krijgt Marja juist waardering op haar uiterlijk, op haar fiere houding, op haar humor, op haar kracht en op haar ‘diepe’ gevoel. Het brengt haar in verwarring. Dit alles is zo tegengesteld aan wat ze tot nu toe gehoord heeft.

Haar ‘diepe’ gevoel werd altijd haar gekte genoemd. Marja huilt soms, heeft plezier met de andere vrouwen in de groep, beeft vaak over haar hele lijf, heeft hoofdpijn en slapeloze nachten. Maar ze verandert langzaam, ook thuis. Ze is niet langer meer het sloofje. Wie ze wel is, weet ze (nog) niet. Haar man gaat het huis uit, naar zijn moeder. Hij houdt het niet langer uit bij Marja, Ze doet zo raar.

Hij is wel eens eerder weg gegaan en speelde dan de zielige man, totdat Marja hem uit medelijden vroeg weer thuis te komen. Maar deze keer is het anders. Marja wil volhouden. Maar gaat dat lukken? Haar man neemt zijn salaris mee en Marja en haar nog thuiswonende zoon hebben geen inkomen. In de groep hoort ze dat ze recht heeft op een bijstandsuitkering. Ook al is ze nog niet met een echtscheidingsprocedure bezig. Haar man heeft haar verlaten en zij heeft geen inkomen. Dit is nieuwe informatie voor Marja. Ze vraagt een uitkering aan.

Haar man, haar zonen, haar broers, iedereen valt over haar heen. Deze mannen beleggen een bijeenkomst en bespreken wat ze Marja en die hulpverleenster aan zullen doen en ze spelen verkeerde informatie door aan de sociale dienst. Er volgt een spannende tijd met vele contacten met instanties.

Marja besluit te gaan scheiden. Alle stappen hiervoor bereidt ze zorgvuldig voor en ze krijgt steeds meer zelfvertrouwen. Ze praat in de groep over haar eenzaamheid. Ze heeft een groot houvast aan de groep, maar voelt zich ook vaak alleen. Ze legt aan de groep uit, dat ze zich niet altijd begrepen voelt door de groepsgenoten. Er worden nogal eens te kort door de bocht conclusies getrokken en adviezen gegeven. Dit is aanleiding om in de groep te oefenen met het luisteren naar elkaar en wat een goedbedoeld advies soms aan teleurstelling en onbegrip bij een ander kan oproepen.

Marja sluit de deelname aan de FORT-groep af en wil zich verder ontwikkelen. Ze gaat meedoen aan een basiseducatiegroep in de wijk en daarna gaat ze naar de moedermavo.

Foto: 's-Hertogenbosch, toegangsdeur van de Gemeentelijke Sociale Dienst aan het Emmaplein, circa 1980. Fotograaf onbekend. Bron: Collectie Erfgoed 's-Hertogenbosch, fotonr. 0012274.

Dit verhaal is een bewerking van een hoofdstuk uit Mariet Paes, Buurtgericht vrouwen gezondheidswerk. (Sittard, WOZON, 1991).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (1)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 3 december 2019 om 09:18 uur

Indrukwekkende bijdrage, Mariët. Een geluid uit een andere tijd, zo lijkt het wel, en waarschijnlijk voor veel mensen herkenbaar. Wie weet meer over de FORT-groepen, of heeft herinneringen aan de moedermavo? We zijn heel benieuwd!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: