i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Oedenrode
Jaar: 1944
Tags:

Meer dan 800 Ollanders geƫvacueerd

vertelde op 28 oktober 2019 om 14:49 uur

Al was Sint-Oedenrode op 17 september 1944 bevrijd, voor Olland kwam dat pas zes weken later. Het Duitse hoofdkwartier zat in de pastorie. Inwoners van Olland moesten daar aanhoren dat ze het dorp moesten verlaten. Als zij het waagden om terug te komen, zouden ze zonder pardon worden doodgeschoten.

In een schriftje zonder omslag, aanwezig op het BHIC, staan tientallen adressen van geëvacueerden, met de namen van volwassenen en kinderen. Het zijn niet alleen Ollanders, maar ook inwoners uit de Boskant. Keurig is bijgehouden waar ze naar toegingen en de duur van hun verblijf.

De familie Hastenberg woonde vroeger in de Boskant, later ‘De Gouden Leeuw’ Op de Markt.

Het moet een grote, trieste uittocht zijn geweest al die vaders en moeders met nog zeer jonge kinderen. Vaak waren het grote gezinnen die op zoek waren naar een onderkomen. Dankzij vooral Boxtel en Gemonde waren daar adressen waar ze een paar dagen en soms zelfs een aantal weken werden opgevangen. In Boxtel was dat vooral in de kloosters Duinendaal, Stapelen en huize De La Salle.

Toen eind oktober Boxtel werd bevrijd, konden de Ollanders naar huis terug. Bij thuiskomst vonden ze tientallen boerderijen en huizen in puin en veel vee gedood door granaten.

Een paar voorbeelden van grote gezinnen die moesten evacueren, waren o.a. Leonardus van Kessel en Antonia de Koning. Zij woonden op B 168, de ‘Binderse hoeve’. Met elf personen vertrokken ze naar het klooster Duinendaal in Boxtel.

Lambertus Heesakkers en Maria Vervoort woonden op B 64 Pastoor Smitsstraat 6. Met tien personen gingen ze naar verschillende adressen.

Gerardus in ’t Zandt en J. van Schijndel evacueerden naar o.a. W. van de Linden, Gemonde 98. Gerardus verloor door het oorlogsgeweld zijn molen aan de Bobbenagelseweg 10. J. Hagelaars op B 89 vertrok met  negen personen naar Boxtel ‘Huize de La Salle’ en ‘Huize Duinendaal’, daarna nog naar Th. Witlox in Boxtel.

Graad van Vroonhoven en Maria van Heeswijk, adres B 145, gingen met vijf personen naar M. Gooijaarts en P. van de Laar in Liempde.

Graad van Vroonhoven uit Olland met fiets.

Gerardus van Gorkum en Geertruda Zeegers van de Slophoosweg B 144 gingen met zes personen naar J. Timmermans in Liempde. Gerardus was landbouwer en caféhouder. Op zijn huis kwamen verschillende granaten terecht. Biljart, buffet, bierinstallatie, glaswerk, tafeltjes, stoelen, klok enz. het werd allemaal vernield.

Weduwe Johanna Gabriëls Huijbers op B 161, vertrok met drie personen naar C. Boeren, Boxtel. Haar man werd op 27 september door granaatscherven gedood.

Jan Roche op B 88, verbleef met tien personen in Boxtel: twee dagen op ‘La Salle’, 22 dagen in ‘Duinendaal’ en twee dagen op ‘Huize Stapelen’.

Maria Johanna Maria van Houtum, weduwe van Arnoldus Roche van de Schootsedijk 44 toen B 82, vertrok met Magaretha en Harry naar A. van Houtum in Gemonde F 8.

Lees ook het verhaal over de gebroeders Vervoort.

Foto’s: Mark Scheepens, Jo van der Kaaij
Bron: BHIC, Gemeentebestuur Sint-Oedenrode, 1934-1969 toegang 7635.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (5)

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 oktober 2019 om 19:13 uur

Dat omschrijf je heel treffend, Willie, die grote, trieste uittocht van vaders, moeders en hun jonge kinderen. Wat een aantal ook, meer dan 800! Ook schrijnend om terug te keren en je vertrouwde omgeving zo in puin aan te treffen.

En erg mooie bijdrage, veel dank!

Peter van de Laar zei op 30 oktober 2019 om 10:51 uur

Dat het dreigement van de Duitsers serieus was, ondervonden drie jongemannen.
Adrianus van de Wetering uit Sint-Oedenrode duikt samen met dorpsgenoot Wilhelmus Verhoeven tegen het einde van de Duitse bezetting onder op Kasteren, een buurtschap van Liempde nabij Olland. Samen met een derde onderduiker, Theodorus van der Hulst uit Venray, proberen ze op 14 oktober 1944 de Duitse linie ten zuiden van Olland over te steken om naar het inmiddels bevrijde Sint-Oedenrode terug te keren. Ze worden onderweg echter door de Duitsers langs de Dommel, waar de linie dan ligt, opgemerkt en ter plekke doodgeschoten. Adrianus is 24 jaar geworden en heeft net als zijn twee metgezellen geen aanwijsbaar graf. (bron: Brabantse gesneuvelden).

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 31 oktober 2019 om 14:41 uur

Dank voor deze indrukwekkende reactie, Peter, goed dat je hier vermeldt. Voor alle duidelijkheid een linkje naar Adrianus van de Wetering op de site Brabantse gesneuvelden:

https://brabantsegesneuvelden.nl/persoon/adrianus-van-de-wetering-sint-oedenrode-1920

En ik maak meteen gebruik van de gelegenheid om deze vraag te stellen: mocht iemand een foto van Adrianus hebben, dan zouden wij die erg graag willen toevoegen. Bij voorbaat dank.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 3 november 2019 om 11:28 uur

Datum van aanmelding en registratie ten gemeente huize als oorlogsslachtoffer november 1944.
Henricus Verhoeven geboren 22 mei 1884 wonende B 106 Pastoor Smitsstraat 52. Inkomsten fl. 30, - per week ‘Waterschap ‘De Dommel’ Boxtel.
Echtgenoot van Barbara M. van der Leest geboren 24 augustus 1891, vijf kinderen: Christina 1923, Henrica 1928 uitwonend, Theodorus 1931, Cornelus 1935, Martina 1927 uitwonend. Dochter Henrica dienstbode bij ’t Hol met kost en inwoning. Verdiensten twintig gulden per maand. Martina dienstbode bij van de Sluis Eindhoven met kost en inwoning. Verdiensten 40 gulden per maand.
Hendrikus Josephus Verhoeven geboren 21 november 1919. Hendrikus is naar Duitsland vetrokken 10 maart 1942. Hij is hiervan niet teruggekeerd. Het bericht van overlijden hebben zij ontvangen via het Rode Kruis. Het overlijden had plaats op 8 november 1944 in Wilhelm Ostwaldstrasse Siegsburg? De gemeente Sint-Oedenrode heeft hem nog niet als overleden afgeschreven.
Beroep was landarbeider, werkzaam bij H. Korsten landbouwer Hoofdstraat Schijndel verdiende fl. 230, - per jaar met kost en inwoning.
Slachtoffers: Wilhelmus Verhoeven geboren 6 september 1926 overleden 15 oktober 1944. Door Duitsers tijdens evacuatie neergeschoten. Beroep was inpakker bij Bata Best fl. 16, - per week.
Sint-Oedenrode 7 juni 1946. Bijlage aanvraagformulier betreffende H. Verhoeven wonende Olland B 106
Bijlage: 7 juni 1946 Gezin bestaat uit: man vrouw en 5 kinderen. Zij verloren door den oorlog twee zoons, die als zij nog in leven waren 20 en 26 jaar oud zouden zijn. Het is een arbeidersgezin, en de inkomsten zijn niet erg groot. Zij hebben zich echter tot heden wel kunnen redden, maar nu de oudste zoon ook nog in dienst moest, zijn hun inkomsten weer heel wat ingekrompen. Zij vragen nu of het mogelijk zou zijn dat zij enige uitkering zouden kunnen krijgen voor het feit dat zij twee jongens door den oorlog verloren zijn, die toch zeker op dit moment als zij nog in leven waren, een mooi weekgeld zouden verdienen. Ik heb hen geregistreerd en als ’t enigszins mogelijk is, zou mijn inziens een uitkering moeten volgen.
Sociaal werkster N. Muller Sint-Oedenrode.
Beslissing District-bureau Verzorging Oorlogsslachtoffers Uitkering fl. 16,50 per week vanaf 17 juni 1946. Deze uitkering is niet goedgekeurd, daar voor oudste zoon Willen in militaire dienst is, kostwinning vergoeding moet worden aangevraagd.
Nacontrole: Voor de oudste zoon welke in militaire dienst is moet kostwinnersvergoeding worden aangevraagd.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 4 november 2019 om 09:44 uur

Een prachtige en tegelijk heel aangrijpende aanvulling, Willie. Achter ieder berichtje gaan weer zoveel indrukwekkende verhalen schuil!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: