i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Zundert en Wernhout
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK Internaten

vertelde op 19 juni 2018 om 09:46 uur

Op het pensionaat van het Sint Annaklooster zaten meisjes die les kregen van de Franciscanessen van Mariadal. Deze zusters hebben met hun lagere school, huishoudschool, nijverheidsschool én mavo een heel belangrijke rol gespeeld in de vorming van vele generaties vrouwen uit Zundert en omstreken.

Slaapzaal Rafaël, foto: collectie West-Brabants Archief, id.nr. K25433

Slaapzaal "Rafaël" van pensionaat St. Anna (bron: coll. West-Brabants Archief, nr. K25433)

Kaslokaal pensionaat St. Anna (bron: coll. Katholiek Documentatie Centrum, nr. 1A8326)

Op de foto zien we waar de internen sliepen, in de slaapzaal Sint Rafaël. Privacy was er nauwelijks maar in ieder geval hadden de pensionnaires van Sint Anna nog wel een eigen chambrette, afgeschermd met een gordijn. De zuster-surveillant kon dus op ieder moment binnenlopen om te controleren of de leerlingen zich aan de regels hielden.

Voor een internaat was dat zeker niet vanzelfsprekend. Sommige hadden open slaapzalen, terwijl op andere de leerlingen in groepjes van vier eigen kamers hadden. Werden ook de 'cabines' van de slaapzaal Sint Rafaël gedeeld door enkele meisjes? Het is uit de foto niet goed op te maken, net als hoe de cabines waren ingericht. Maar waarschijnlijk hadden de internen naast hun bed ook een nacht- en kledingkastje. Bij veel internaten hield het daar wel op.

Helaas is over het leven op dit internaat, zoals bij wel meer van zulke instellingen, niet veel informatie te vinden. Graag nodigen wij jou dan ook uit om hieronder te reageren.

Deel je herinneringen en vul deze pagina aan!

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (22)

Marjolein Weber-van Hees zei op 10 maart 2019 om 20:17 uur

We sliepen alleen in de zogenaamde chamberettes er was een wasbak stoel en kast en bed in de chamberette. Aan de ene kant was er de geborgenheid omdat er thuis door manisch depressieve moeder die ook alcoholiste was. Het eten was met tijden vreselijk maar de samenhorigheid met de anders meisjes fijn. Alleen geestelijke mishandeling, ik was een bedplasser en werd dan en public tot schande gemaakt. Mijn lakens werden over de chamberette gehangen en ikzelf ervoor een half uur lang in mijn natte goed. Ik heb er vier jaar gezeten van 1967 tot eind 1970.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 maart 2019 om 09:45 uur

Veel dank voor je oprechte reactie, Marjolein. Ik kan me voorstellen dat je dubbele gevoelens overhoudt aan de herinneringen aan dit pensionaat. Je beschrijving geeft een duidelijke inkijk in de bondgenootschap met de meisjes onderling enerzijds, en tegelijkertijd de dreiging van die harde kant die er ook was.

Wat sterk van je dat je dat hier met ons wil delen. Nogmaals dank daarvoor.

Jose van Meer zei op 11 maart 2019 om 22:35 uur

Ik heb in St. Anna in Zundert in het internaat geweest. Geen moeilijkheden meegemaakt. Alles was positief. Het lag aan jezelf als je moeilijkheden had. Ik heb er veel geleerd en ben daar als intern geweest van 1959 tot en met 1962 en heb daar mijn ULO diploma gehaald.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 12 maart 2019 om 09:11 uur

Ook jij dank voor je reactie, José. We komen het vaker tegen hoor, dat mensen heel uiteenlopende herinneringen hebben aan hetzelfde instituut. Het is vaak afhankelijk van de tijd waarin je er bent geweest, of van de groep, of net van degene die op dat moment de scepter zwaaide.

Het is goed te lezen dat je zelf zulke prettige herinneringen hebt.

Adrie Coppens zei op 18 maart 2019 om 13:30 uur

Ik heb op het internaat gezeten van 1958 tot 1960 samen met mijn zus Marijke en vond het verschrikkelijk. Een voorval: ik had een raam op mijn chambrette en lag op een avond in de zomer te kijken naar de nonnen die in de tuin aan het brevieren waren. Moeder overste zag dat en ik werd letterlijk en figuurlijk van mijn bed gelicht en naar de bovenste zolder gebracht waar ik op een kaal bed werd gelegd. De volgende twee dagen werd ik geïsoleerd en overal buiten gesloten. Op derde dag moest ik op mijn knieën vergiffenis vragen en mocht ik weer naar mijn eigen chambrette. Vanaf die tijd heb ik nonnen gehaat!! Vreselijke tijd waar ik niet met plezier aan terug denk.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 18 maart 2019 om 20:16 uur

Dat kan ik me voorstellen, Adrie, wat een onthutsend verhaal! Ik kan me voorstellen dat dit diepe sporen nalaat. Werd je ook duidelijk gemaakt waarom dit eigenlijk zo zwaar werd gestraft?

angeline devillers zei op 19 maart 2019 om 18:31 uur

Het verhaal van Adrie en Marijke Coppens ,is ook mijn verhaal.Gelukkig had ik 2 zusje met ook dat probleem die mij beschermde voor nare opmerkingen. Ook de zolder waar Adrie naar toe moest ,ken ik...We mochten 1 x per maand naar huis, zaterdagmiddag en zondagavond weer terug, een treurige bedoening , zoveel hoorbaar snikkende meisjes dan s avonds, Een keer meegemaakt dat ik s avonds op uitkijk moest staan in de studieklas boven om 3 oudere pensionairen te waarschuwen als er een non aankwam, zij hingen beneden over de poort met jongens te praten. Ik werd betrapt en kon hen niet meer waarschuwen , de andere morgen moesten ze van kostschool naar huis. ik mocht blijven ,maar wel een flinke uitbrander gekregen. Ieder zondagochtend een wandeling door het dorp naar de bossen, 2 aan twee, een non voorop en een non achter, en met een grote boog om de bioscoop. Zaterdag in bad, gordijntjes bleven open ,de non kwam onze ruggen wassen en we moesten de gehele tijd ,geloofd zij Jezus christus zeggen, geen idee waarom. Vorig jaar ben ik nog eens gaan kijken naar het pensionaat, in de refter van de zusters is nu een restaurant, ik had nog 18 kaart foto s van het internaat en heb ze aan de baas gegeven, die was er erg blij mee,er hingen al wat grote foto s op canvas aan de muur.Echt de moeite waard om daar nog eens te gaan kijken .Bij de nonnen ,is de naam. Heel apart ook dat ik over 3 maanden weer in de gemeente Zundert ga wonen.




Adrie Coppens zei op 19 maart 2019 om 19:09 uur

Het verhaal van Angeline is heel herkenbaar en inderdaad als je in de refter zat moest het stil zijn tot dat de soeur zei Geloofd zij Jesus Christus en dan mocht je praten. Zondags wandelen in uniform en 3x naar de kapel zondags, 1x in de week biechten. We zaten op pianoles bij Soeur Blasia die je vingers uit elkaar trok omheen octaaf te halen en met een potlood met spitse punt in de onderkant van je pols prikte om met gebogen hand te spelen. Enkele anekdotes van een onplezierige tijd. De vriendschappen met vriendinnen waren wel heel hecht.

Marjolein Weber- van Hees zei op 19 maart 2019 om 19:20 uur

Nog een anekdote; we kregen vaak een toetje en meestal met vel ik gruwelde daarvan, ik heb drie dagen aan een stuk op deze pudding gezeten voor ik hem op had. Het eten was vaak een drama mijn zusje toen vier hoefde vaak haar eten niet op te eten en dan kreeg ik dat omdat ik zo snel at maar dat deed ik omdat ik er dan snel vanaf was. Na een paar maanden dit beu en gezegd dat ik geen vuilnisbak was. Ook de avonden op de coeur herinner ik me heel goed. Zingend op de reuze wip: kostschool leven is geen leven faria de nonnen waren dan woest. Ze hebben voor ons wel nog een apart speelgedeelte gemaakt rolschaatsbaan met familie schommel. Zuster Columba hebben we nog vaak opgezocht nadat we van kostschool waren, herinner me de Lourdesgrot ook nog en de film middag af en toe. Het wandelen op woensdagmiddag twee aan twee naar de berekuil en heel veel andere plekjes in Zundert

Adrie Coppens zei op 19 maart 2019 om 19:54 uur

Ik ben ook in dat restaurant geweest “Bij de nonnen” heet het en heb de foto’s ook aan de muur zien hangen,die zijn van ansichtkaarten en gemaakt in de jaren dat ik op kostschool zat dus heel herkenbaar ook de 2 meisjes die aan de piano zitten zijn de zusjes Broeders. Ook ben ik in de kapel geweest waar nu feesten en partijen worden gegeven, ook de originele trap zit er nog in. Inderdaad leuk om te zien.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 20 maart 2019 om 10:35 uur

Met ontsteltenis lees ik jullie bijdragen, Adrie, Marjolein en Angeline. Het blijven iedere keer aangrijpende verhalen. Hopelijk werkt het louterend dat jullie deze herinneringen hier met elkaar uitwisselen.

Veel dank daarvoor!

angeline devillers zei op 20 maart 2019 om 15:20 uur

Ook wat positiefs van mijn verblijf daar.Het eten was voor mij niet slecht, vooral de jachtschotel op zondag was erg lekker.Er was altijd iemand van de ouderen die het eten opschepte.Was het niet lekker dan probeerde je maar een schep in plaats van de verplichte 2 scheppen. Betrapte de non die rondliep dat ,dan had je pech en kwam er nog een extra schep erbij. Er mocht niet gepraat worden tijdens de maaltijd. Op zondag was er altijd een traktatie in de vorm van een rol drop, pepermunt, zuurtjes of toffee. De allerkleinsten werd aangeleerd om met mes en vork te eten, kranten onder de armen en die mochten niet vallen .Dat leerde heel snel. Iedereen ging 2 dagen per jaar op bezinning, 2 dagen lang niet praten ,schoolvrij, vaak naar de kapel,en alleen in de tuin lopen, na afloop was er dan wel een feestmaaltijd .
Balletles was leuk, 1 x per jaar een opvoering op het toneel en dan mochten je ouders komen kijken. Voor de balletlessen moest wel extra betaald worden meen ik. Ook toneelspel ,met optreden voor de ouders, daar deden alle meisjes aan mee.Zondag was het vrij spelen op een van de zolders van een bijgebouw. Feest was het ook bij je plechtige herinnering van je doopbelofte, je kreeg mooie prentjes en er werd volop geruild,Ik heb nog een doosje vol staan , o a nog een van Marijke Coppens. De wekelijkse biecht was een ramp, De priester was oud en wat doof, gordijntje van de biechtstoel was niet helemaal dicht dus kon hij heel goed zien wie er in de biechtstoel zat. Afhankelijk van het kwaad dat je gedaan had moest je de kruisweg gaan bidden ,geheel of gedeeltelijk. Ik heb het een keer moeten doen omdat ik post had gehad van een jongen , zuster lambertien riep me daarna bij haar op gesprek , hoezo biechtgeheim... Mijn ouders moesten komen, alle brieven werden opengemaakt . Eerste menstruatie vergeet ik ook nooit, je schrikt zo erg, en het enige wat de non zei , dit ga je nu elke maand meemaken.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 20 maart 2019 om 19:53 uur

Goed dat je ook de positieve kanten benoemt, Angeline; dat jij dat zo in ieder geval hebt mogen ervaren. Hoewel je in je beschrijving uiteindelijk toch niet ontkomt aan de naargeestige gebeurtenissen. Maar juist doordat je beide kanten benoemt, is je bijdrage zo bijzonder. Dank daarvoor!

Elly Ooms-Dictus zei op 23 maart 2019 om 23:36 uur

Ik heb op het Anna internaat gezeten, de laatste 2 jaar van het bestaan.
Ik heb alleen maar goede herinneringen, mijn ouders woonden dan ook in de buurt, en ging ik dus elk weekend naar huis.
Harmodicalessen van zuster ? Studie uren met zuster Bernadette, alleen schrijven in een poëzie album was uit de boze. Op woensdagmiddag gezamelijk naar de bibliotheek en naar, toen nog, Jan Bruijns.
Ik ben daar 1x in bad geweest, de dag van mijn vormsel! Het alziend oog boven het bad herinner ik me, hadden we thuis niet!! haha!
Na schooltijd was er mevr. Vermeulen. De hete bliksem in de refter vond ik heerlijk, kende ik niet van thuis. Maakte het later wel eens voor mijn eigen gezin.
Ik ben er later nog eens geweest met een reünie van de 6de klas, en heb wel vaker zuster Anette nog gesproken.
Een paar jaar geleden ben ik nog met 2 oud internaat bewoonsters bij "de Nonnen" geweest, we hebben toen ook de kapel nog mogen zien, omdat mijn jongste zoon er werkte.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 24 maart 2019 om 20:09 uur

Bedankt voor je enthousiaste reactie, Elly! Wat fijn dat je zulke mooie herinneringen hebt aan deze tijd. Blijft (voor mij) de vraag: wat is er mis met het schrijven in een poëziealbum? Weet je dat toevallig?

Monique (deGooijer) Pijnenburg zei op 25 maart 2019 om 11:25 uur

Ik heb vijf jaar op het internaat gezeten 1967/1972.
Nog steeds een trauma van het eten. Gelukkig waren er kniekousen waar veel eten in ging en mijn moeder maar vragen waar mijn kniekousen bleven nou wat dacht je van in de w.c.
Met name de stokvisstamp was erg.

angeline devillers zei op 25 maart 2019 om 14:24 uur

Mijn jaren waren 1956 tot 1960. Veel kinderen waren er toen die thuis een zaak hadden , een boerderij of tuinderij. Voor mij zaten er voldoende meisjes die ik kende , 5 nichtjes en 4 dorpsgenootjes. Leuke dingen nog die ik weet was de bloemencorso , wij mochten kijken uit het raam van de kinderkamer ,eerste verdieping. De hoela hoep , helaas kwam daar een verbod op omdat je er miltproblemen van zou krijgen . De petty coat werd mode, hoe breder hoe mooier. In de winter kon je op de binnen cour de slee gebruiken . Een mooie zwart/wit film , die ik nooit vergeten ben was Marcelino brood en wijn, een echte tranentrekker, waar iedereen nog dagen over sprak. De kinderen van Wim van Est zaten op het internaat, in die tijd won hij een tour of de etappe van Frankrijk, we kregen allemaal gebak. Er was eens een loterij waar je een hele mooie pop kon winnen, de naam was Angeline, ik weet nog heel goed wie hem won. Er stonden 2 tamme kastangen bomen op de cour, de truc was om je stofdoekje in de morgen uit het raam te laten vallen, je mocht hem gaan halen en dan snel de gevallen kastangen s op rapen, dat mocht niet, afgeven aan de non dus. Jaarlijks kwam er een non met vakantie die in de missie werkte , ze vroeg dan aan ons wie er ook missie non wilde worden , zwaar onder de indruk van haar verhalen ,stak ik mijn vinger op, dat werd genoteerd. Daar had ik meteen spijt van . Het jaar erop kwam ze er gelukkig niet meer op terug. Er was een jaar dat veel kinderen de griep kregen , omdat de ziekenboeg daar niet op berekend was mocht iedereen met de eerste verschijnselen naar huis, dat wilde we allemaal, en klaagde je ook over hoofdpijn en buikpijn en mocht je ook naar huis. De stofkam werd wekelijk gebruikt, Dat was om te voorkomen dat je last kreeg van luizen , dan kon je maar beter geen lang haar hebben , de non was niet zachtzinnig. Mijn zus ging 8 jaar na mij naar het kostschool, zei heeft veel minder leuke ervaringen. Het aantal kinderen nam ook sterk af.

Francine zei op 25 maart 2019 om 16:56 uur

Wat een geweldig leuke site!
Ook ik heb vanaf het schooljaar 59/62 op de ulo gezeten.
Met soeur Lambertina als hoofd, dhr van de Pol (duits), dhr. Broere ( rekenen)juf van Hasselt (frans),soeur Humilus (engels), soeur Waltruda (handwerken) enz. Intern was het een hele andere wereld met andere regels. Elke ochtend om half zeven opstaan, alleen op dinsdag ochtend uitslapen tot half acht. In het weekend uniform aan, door de week eigen kleding. In mijn tijd zaten er 98 meisjes en een kleine veertig nonnen in Zundert. Het was een heel gesloten, beschermde omgeving.
Toen ik later thuis kwam had ik geen benul van geld, kleding, tv enz. Dat was snel geleerd. Zelf heb ik er een fijne tijd gehad, veel vriendinnen en aardige nonnen!

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 25 maart 2019 om 21:33 uur

@Monique: Eerlijk gezegd vind ik alleen al de naam stokvisstamp om te gruwelen. Ik kan me voorstellen dat dat veel kniekousen heeft gekost. Bedankt voor je berichtje!

@Angeline: Je weet je tijd daar heel beeldend tot leven te roepen, mooi hoor. Ook de onmiddellijke spijt dat je je vinger had opgestoken, is nu nog bijna voelbaar, net zoals de wekelijkse stofkam door je haar... Jammer dat het je zus zo anders is vergaan. Bedankt voor je bijdrage!

@Francine: Daar zeg je wat, wat betreft dat besef van geld, kleding en dergelijke; daar had ik nog niet eerder bij stil gestaan. Maar ik kan me voorstellen dat het een hele overgang is geweest om dan uit die beschermende omgeving te stappen. Goed te lezen dat je daar zo'n fijne tijd hebt gehad, bedankt voor je reactie!

nicolette brunklaus zei op 13 november 2019 om 11:34 uur

Ik heb net iets gepost maar zie het niet verschijnen?
Ik heb één jaar op St Anna gezeten. Vlak voor de verbouwing ben ik op de reünie geweest. Ik heb toen met mijn Nokia telefoon van alle ruimtes foto's gemaakt.
Een aantal jaren later heb ik deze verwerkt in mijn product ontwerpen.
Als je zoekt op, House of Anne Nicolette Brunklaus komen ze naar boven.
Ik denk dat dit heel herkenbaar voor jullie zal zijn.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 13 november 2019 om 14:52 uur

@Nicolette: fijn dat je alsnog hebt willen reageren! Wat stom dat je eerste reactie niet is verschenen, ik zie deze ook achter de schermen niet. Excuses daarvoor.
Mooi hoe je dat interieur van het internaat hebt verwerkt in je ontwerpen. Benieuwd wat de internen van toen allemaal nog zullen herkennen.

O ja welk jaar heb je trouwens op St Anna gezeten?

nicolette brunklaus zei op 13 november 2019 om 15:43 uur

ik dacht 1969

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: