skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Stef Uijens
Stef Uijens RA Tilburg
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Stef Uijens
Stef Uijens RA Tilburg

Naar de kerk in Nieuw Borgvliet

Wie in de jaren vijftig en zestig in Nieuw-Borgvliet naar de kerk gaat, moet zich houden aan heel wat geschreven en ongeschreven regels. Jan de Crom en Willem Kruf blikken terug.
De jaren vijftig

Links: begin jaren 50 Vader en zoon Kruf en schoonmoeder van Bruggen. Midden: Vader en moeder de Crom. Rechts: tegen  1960 : de dames Kruf-van Bruggen en slagersvrouw Dingemans-Verrest
Links: begin jaren 50 Vader en zoon Kruf en schoonmoeder van Bruggen. Midden: Vader en moeder de Crom. Rechts: tegen 1960 : de dames Kruf-van Bruggen en slagersvrouw Dingemans-Verrest

Uit het Bijbelboek 1 Korinthe 11:
“Iedere man, die bidt of profeteert en iets op zijn hoofd heeft, onteert zijn hoofd.”
“Iedere vrouw echter, die bidt of profeteert met onbedekt hoofd, onteert haar eigen hoofd, want het is precies hetzelfde alsof zij kaal geschoren is.”
Lees zelf maar verder welke argumenten de apostel Paulus daar voor heeft. Vooralsnog wil ik waarschuwen, dat feministes het niet eens zullen zijn met Paulus.

De dames zaten dus met een hoed op in de kerk. Mijn vader (foto 2) moest in de kerk zijn hoed afzetten. Ik heb het niet meer meegemaakt, dat de vrouwen links en de mannen rechts in de kerk moesten zitten. Bij sommige zwaar gereformeerden is dat nog zo.

Op dit schilderij van Charlie Toorop draagt de vrouw een hoed met een voile. Ik kan me herinneren, dat mijn moeder ook zo’n soort hoed had.
Maar in plaats van te denken, dat dat een extra hoofdbedekking was, veronderstel ik eerder dat het een modeverschijnsel geweest is.

Uit het Bijbelboek Deuteronomium 22.5:
De kleren van een man mogen niet door een vrouw gedragen worden. En een man mag geen vrouwenkleding aantrekken. Want ieder, die dat doet, is voor uw God een gruwel.

Alle dames op de foto’s dragen een rok. Ook de meisjes op de achtergrond. Mijn zussen kregen op de lagere school en op de huishoudschool les van nonnen. Zij mochten absoluut niet met een broek aan naar school komen. Als het ’s winters erg koud was, mochten ze voor de weg van huis naar school een broek aan. Maar op school moest die broek uit.

De jaren zestig


vader en moeder Kruf april 1961



vader, moeder en zoon Kruf augustus 1964

 

Moeder Kruf en de vrouw op de achtergrond van foto 5 dragen geen hoed bij hun kerkgang.
De tijden veranderen. Mgr. Bluyssen van Den Bosch predikte soepeler hantering van de regels.
Het Tweede Vaticaans Concilie (vanaf 1962) zorgde voor grote veranderingen in de eredienst.

Het vrijmoedige is te zien op de foto’s: de dames dragen niet alleen geen hoed meer. Ook de kleding is losser, meer zomers.


april 1960 Kerkgang van drie van de vijf broers Kruf

Je had nog zondagse kleding en doordeweekse kleding. Hier lopen de broers Kruf dus op hun paasbest.
Bij ons thuis moest na de kerk de nette kleding weer uit. En trok je je zondagse ketelpak aan. Dan kon je weer buiten spelen.

Ik ben een keer gevallen met mijn zondagse pak aan. De reactie van mijn moeder was: “die knie geneest wel weer, maar dat pak niet.”
Men was dus erg zuinig op de zondagse kleding. Je moest er immers een paar jaar mee doen.

Ik schrijf dit zestig, zeventig jaar na dato. En het vreemde is, dat – als ik in het buitenland in een kerk kom – ik nog steeds mijn pet af zet.

Locatie van de foto’s
Foto 1: voor het brandweerhuisje in de Rembrandtstraat. Dit stond rechts van de woning van de hoofdonderwijzer van de jongensschool Sint Vincentius
Foto 2 : ???
Foto’s 3, 4, 5 en 6 : voor de pastorie van meneer Pastoor in de Rembrandtstraat.

.

 

Reacties (5)

Hans Jordans zei op 19 maart 2021 om 21:00
Dat is zeer herkenbaar...dat afzetten van de hoed, voordat je de kerk inging. Ik reis ook veel in Azie en of je nu in een kerk, een tempel of een straatkapelleke in gaat....die pet gaat nog steeds af. Ook bij een bezoek aan b.v. een museum in een vroegere kerk heb ik dat ook nog steeds. Ik heb er ook geen moeite mee.
Een prima verhaal heren
Willem Kruf zei op 21 maart 2021 om 16:36
Mij bereiken ook reacties buiten de website om. Een reactie was: "Het hoofddeksel van mannen moest in de kerk af . .... Ik heb dezelfde herinnering aan de kleren op zondag. We kregen 1x per jaar nieuwe kleren, altijd vlak voor pasen. Als jongetje wilde ik er altijd een jasje en een stropdas bij. Ik moet daar nu niet meer aan denken. Wie gaat er op feestdagen nog in pak met das lopen."
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 22 maart 2021 om 09:13
Ah wat goed dat je ook de 'offline' reacties hier meldt, Willem, dan blijven we helemaal bij. En ja, op z'n paasbest: dat ziet er tegenwoordig vaak net ietsje anders uit.
Jeanne-Marie Kruf zei op 23 maart 2021 om 17:00
Tja, wat gaat de tijd toch snel... Ik mis ze wel die opa en oma Kruf en vooral de verhalen van vroeger. Zij hebben zoveel veranderingen meegemaakt. Van arm arbeidersgezin naar een gezin met auto, kinderen die naar de middelbare school gingen. De kerk die niet meer alles te kon voorschrijven. Die generatie is er over een paar jaar helemaal niet meer.
Jan de Crom zei op 24 maart 2021 om 08:41
Er valt me nog wat op. Hoewel in de jaren vijftig iedereen van 12 jaar en ouder wel een fiets had om naar school of naar het werk te gaan, kwam toch iedereen te voet naar de kerk.
En familiebezoek op de zondagmiddag in Bergen op Zoom ging ook te voet vanuit Borgvliet.
Jan de Crom

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!