i

Neergestorte vliegtuigen in Aarle-Rixtel 1940-1945

vertelde op 21 maart 2012 om 16:16 uur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd).

Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder.

Over Aarle-Rixtel weten we dat er in de oorlogsjaren in ieder geval drie vliegtuigen zijn neergekomen. Op 11 mei 1940 moest rond 17.00 een Duitse Messerschmitt Bf 109E-1 van het II/JG 27 (JG staat voor Jagdgeschwader ofwel “jachteskader”; zie ook de opmerking van Jaap Woortman hieronder) een noodlanding maken (vanwege brandstoftekort) op de Hooge Akkers. Helemaal lekker liep dat niet: het toestel raakte voor 90% vernield. De (onbekende) piloot overleefde het wel.

Ruim drie jaar later, op 29 juni 1943 kwam midden in de nacht, om 02.33 uur, de Halifax II bommenwerper DT783, call sign ZA-Q), van het 10 Squadron van de RAF neer bij de Wolfsput. Het vliegtuig werd gevlogen door P/O S. Peate.

Deze bommenwerper maakte deel uit van een actie met 608 vliegtuigen die Keulen als doelwit hadden. Daarvan bereikten uiteindelijk 540 vliegtuigen hun doelgebied. Bij deze raid gingen 25 vliegtuigen verloren, die onder andere bij Aalst, Waalre, Boekel, Netersel, Nuenen en Aarle-Rixtel neerkwamen.

De volledige bemanning van de Halifax kwam om bij deze crash: piloot F/O Stanley Peate (20); boordwerktuigkundige Sgt. Horace Pape (22); navigator Sgt. Paul Leopold Rakoczy (22) van de RCAF; bommenrichter F/O Horace Horatio Pearson (24); radiotelegrafist en boordschutter Sgt. Alfred Bailey (21) en de boordschutters F/Sgt. Joseph Gerald Sweeney (22) en F/Sgt. Harry Erickson (21), beiden ook van de RCAF. Zij liggen begraven op het Algemene Begraafplaats Woensel in Eindhoven, graven EE 57-61. De piloot Peate ligt iets verderop, graf EE 70.

De crash werd veroorzaakt door een Duitse nachtjager, gevlogen door Major G. Radusch van I/NJG1. Twintig minuten later zou dezelfde piloot nog een andere Britse bommenwerper, een Avro Lancaster, neerhalen die bij Nuenen neerstortte.

Zoals Joop Hendrix en Jaap Woortman hieronder aangegeven hebben, stortte op 1 januari 1945 een Duitse Messerschmitt Bf 109G-14 (werknummer 464161) van Lt. Hans Ulrich Jung (22) van 10./JG 3 neer bij de Schevelingen, ten zuiden van Aarle-Rixtel. Niet zoals eerder aangenomen als gevolg van luchtdoelgeschut bij Helmond, maar doordat de piloot een hoogspanningskabel raakte. Aanvankelijk werd Lt. Jung begraven op de begraafplaats Woensel, maar in mei 1949 is hij overgebracht naar de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn in Venray. Daar ligt hij in graf Z-6-141.

In het Brabants Dagblad van 31 december 2018 staat het verhaal van Johan Verschuuren (83), die als 9-jarige over het Pad van Schevelingen van huis op weg was naar de kerk, toen het vliegtuig uit de lucht kwam vallen. Samen met een vriendje ging hij kijken en zag handschoenen liggen, met de vingers er nog in. Uiteindelijk werden de jongens weggestuurd door twee volwassenen. (Met dank aan Jan Vos voor de tip).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (6)

Jaap Woortman zei op 31 oktober 2012 om 21:46 uur

Een Jagdgeschwader in de Duitse Luftwaffe is niet te vergelijken met een eskadron of squadron. Een Jagdgeschwader is getalsmatig te vergelijken met een Fighter Group in the RAF. Zo'n 120 toestellen. Terwijl een Fighter Squadron in de RAF meestal 12 toestellen had. Om een Jagdgeschwader te vergelijken met een eskadron is helemaal flauwekul. Het zijn geen Huzaren.

Rien Wols bhic zei op 1 november 2012 om 10:29 uur

Bedankt, Jaap, voor je heldere toelichting. Het Duitse "Geschwader" wordt in het Nederlands vertaald als "eskader", en volgens Van Dale is "squadron" daarvoor een synoniem, vandaar onze uitleg. Maar zoals je zegt: organisatorisch zijn er verschillen. De term "eskadron" is inderdaad weer heel wat anders, maar die term was dan ook niet gevallen.
In het kader van de verhalen over neergestorte vliegtuigen in de Tweede Wereldoorlog komt er ook nog een lijst van begrippen. We zullen daarbij goed rekening houden met je opmerkingen.

Jaap Woortman zei op 2 november 2012 om 09:27 uur

Rien

Als jullie van plan zijn om een begrippenlijst toe te voegen kan ik je alleen maar adviseren om dit soort begrippen niet te vertalen maar uit te leggen. Je trapt anders in diverse valkuilen en zeker Van Dale is geen goede leidsman in deze. Ik ben bereid om te adviseren bij het opstellen van deze lijst.

Rien Wols bhic zei op 2 november 2012 om 12:48 uur

@Jaap: die uitnodiging nemen we van harte aan, ik was al van plan je zoiets te vragen, omdat we hier met een specialistisch terrein van doen hebben. En daar moet je de echte deskundigen gewoon bij betrekken. Dus fijn als we je mogen benaderen.

Joop Hendrix zei op 2 december 2013 om 21:40 uur

Me-109 Lt.Jung

Op 1/1/1945 is tijdens operatie Bodenplatte een Messersmitt-109G14 neergestort in de buurt van Schevelingen vlakbij de huidige golfbaan. Het doel was vliegveld Eindhoven maar de piloot vloog tegen een hoogspanningleiding aan net oost van het kanaal. Ik heb daar in de zomer 2013 vele overblijfselen gevonden met de metaaldetector zoals een gedeelte van de propeller, huidbeplating en zelfs de horloge van de piloot de luitenant Jung.

Jaap Woortman zei op 2 december 2013 om 21:56 uur

Dit is een bevestiging van de tekst zoals is aangegeven in het boek "Bodenplatte" van Pütz en Manrho uit 2004. Zie citaat hieronder.

Jaap

Suddenly, the Messerschmitt of Lt. Hans Ulrich Jung burst into flames and disintegrated on the ground, killing the 22-year old Staffelkapitan instantly. Shock went through the formation as the pilots witnessed this awful scene.
Uffz. Michael Vogl flew as Rottenflieger with Lt.Jung:"I was on the right-hand side ofmy Kapitan, a
little behind him, when we had to pull up shortly to pass a power line. Suddenly I saw his aircraft burn
fiercely, it nosed down and rolled over when it hit the ground. In a flash I saw the light AAA positioned at the edge ofa small forest which fired at us. I was shocked and could barely hold the stick and hold my feet on the pedals. My Staffelkapitan had no chance to escape this sea offlames alive. His premonition of the day before became true." In fact most pilots believed that AAA had hit Lt.
Jung's aircraft, but this was not the case. According to a Dutch police report Lt.Jung hit the power line with his auxiliary fuel tank, and tore away a 10 mm thick cable and pulled one of the posts down. Engulfed in flames, the aircraft crossed the canal between Helmond and Aarle-Rixtel and crashed
near Overbrug, just south of Aarle-Rixte1. Lt. Hans-Ulrich Jung had been one of the most successful pilots in the Gruppe and had recently been awarded the Deutsches Kreuz in Gold.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: