i

Neergestorte vliegtuigen in Bergen op Zoom 1940-1945

vertelde op 6 april 2012 om 14:25 uur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd).

Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder.

Op 16 oktober 1940 stortte een Henschel Hs 126, gevlogen door Fw Pülke bij Bergen op Zoom neer. Een Hs 126 was een tweepersoons verkenningsvliegtuig. De bemanning bestond uit een piloot en een boordschutter.

De dag daarna stortte een zelfde type verkenningsvliegtuig neer in de Oosterschelde, zo’n twee kilometer ten zuidwesten van Bergen op Zoom. Het ging hier om een Hs 126B van 2./(H) 21, gevlogen door Uffz K. Gritsch.

Op 28 december 1941 crashte om 14.05 een Brits jachtvliegtuig. Het was een Spitfire IV van 1 PRU, gevlogen door F/Lt C.P. Hall.

Op 18 augustus 1943 was het opnieuw een Spitfire, ditmaal een VC van het 131 Squadron, gevlogen door F/O C.B. Smith, die zo’n tien kilometer ten noordoosten van de stad neerkwam. Het gebeurde rond de middag, om 11.30 uur. Marinus van den Eijnden, die toen op de hoeve Grote Plas in Moerstraten woonde, heeft de piloot, een Australiër of een Nieuw-Zeelander, zelf gezien op de plek waar hij een noodlanding had moeten maken, waarschijnlijk na een luchtgevecht. De Spitfire kwam neer in de buurt van Fort De Roovere, vlakbij ’t Laag.

Op 29 november 1943 moest om 14.00 uur een Duitse Messerschmitt Bf 109G-6 (werknummer 19913) van het 9./JG 1, afkomstig van Volkel, als gevolg van brandstofgebrek een noodlanding maken. Het toestel liep aanzienlijke schade op, maar de piloot, Lt. F. Koplik, overleefde de crashlanding.

Op 26 augustus 1944 tenslotte, om 09.30 uur, stortte vijf kilometer ten zuidoosten van Bergen bij Heimolen (ten zuiden van de Fianestraat en de Huijbergse Baan) een Amerikaanse bommenwerper neer. Het was een B-24H van 446BG/705BS (registratienummer 42-95626, call sign HN-L), gevlogen door 2nd Lt. William Nunn. Het vliegtuig was op weg naar Ludwigshafen toen het door Flak direct in het bommenruim werd getroffen. Ruim twee uur later zou nog een andere B-24 bij Nispen worden neergeschoten.Bij de crash in Bergen op Zoom kwamen de piloot, navigator 2 Lt. Raymond McReary en boordschutter Cpl. William Yorio om, maar de rest van de bemanning wist het toestel op tijd te verlaten.

Dat waren om te beginnen co-plioot 2nd Lt. Harry Evans, boordwerktuigkundige Sgt. Carlton Harrison, radiotelegrafist Sgt. Jesse Brown en de boordschutters Cpl. Walter Linton en Cpl. Harold Hollingshead. Zij werden door de Duitsers krijgsgevangen gemaakt. Anders verliep het met biommenrichter 2nd Lt. Walter Hearn en boordschutter Cpl. Walter Homa. Zij wisten uit handen van de Duitsers te blijven. Walter Hearn vond onderdak bij de familie Van de Boom in Halsteren, terwijl Walter Homa via het verzet in veiligheid werd gebracht.

Foto bemanning, staand v.l.n.r.: William Nunn; Harrison Evans; Raymond McReary; Walter Hearn. Knielend: Carlton Harrison; Jesse Brown; Walter Linton; Harold Hollingshead; Walter Homa; William Yorio.

Op de foto rechts zien we Homa met de mensen die hem redden. Staand v.l.n.r. de heer Kwik, mevrouw L. de Leeuw, mevrouw M. van Elzakker, Louis de Leeuw, Martinus van Elzakker en knielend v.l.n.r. Cees Nootenboom, Walter Homa, Jan van Elzakker en Red Klaassen.

 

 

In de nacht van 22 juni 1944, om 02.20 uur, stortte bij de Moerstraatsebaan in Bergen op Zoom een Avro Lancaster I (registratienummer ME827, call sign EM-I) van het  207 Squadron neer. De bommenwerper was die avond vertrokken vanaf zijn thuisbasis Spilsby in Engeland voor het bombarderen van een fabriek voor synthetische brandstof in Wesseling, bij Keulen. Op de terugweg werd het vliegtuig aangevallen door een Duitse nachtjager en neergeschoten.

Avro LancasterBrokstukken van het vliegtuig kwamen neer op en bij de kachelfabriek van Beckers aan de Moerstraatsebaan, maar ook bij de Zandstraat en Meilust. Bijna de complete bemanning kwam bij deze crash om. Piloot F/Lt. Frederick Wootton Gallagher (32)(onderscheiden met de Distinguished Service Order), boordwerktuigkundige P/O Maxwell Benjamin Millward (33), navigator Sgt. Raymond William Lloyd (22), bommenrichter F/Sgt. Ronald Parson Scott (22), radiotelegrafist F/O Peter William Ball (22) en de boordschutters Sgt. Kenneth Waddington (20) en W/O Murray Sherman (21)(RCAF) liggen begraven op het Canadese erekerkhof in Bergen op Zoom. De Canadees Sherman in graf 6 E 1, de anderen in een collectief graf daarnaast, 6 E 2-7.

De standaardbemanning van een Lancaster telde zeven man, maar op deze vlucht was er een extra navigator mee, W/O Alf Young. Hij was de enige die het toestel per parachute heeft weten te verlaten. Hij werd aan de grond gevangen genomen en belandde in het krijgsgevangenenkamp Stalag Luft VII, bij Bankau in Opper-Silezië (nu Polen).

Paul en Marieke Liefting schreven over deze crash het artikel “Een gecrashte Lancaster in Bergen op Zoom” in: De Waterschans : Geschiedkundig Tijdschrift 45 (2015), p. 4-10.

We hopen dat er nog Bergenaren zijn die meer informatie hebben en die met ons willen delen. Laat wat van je horen!

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (23)

A.C.M Hagenaars zei op 8 mei 2013 om 21:03 uur

Mijn vader heeft mij ooit eens verteld, , dat er een vliegtuig is neergestort achter garagebdrijf Difoga. Ik neem aan, dat het om een engels vliegtuig ging. Vader vertelde ook , dat de mitrailleur van het vliegtuig nog lange tijd daarna bleef schieten.

Mariët Bruggeman bhic zei op 16 mei 2013 om 13:14 uur

Bedankt Mw/Mn. Hagenaars, voor uw reactie. Dat lijkt me trouwens best eng, een neergestort vliegtuig wat maar blijft schieten!

Richard Binkhuysen zei op 26 maart 2014 om 07:45 uur

Ik heb heel lang achter de Difoga op de Buitenvest 26 en 24 gewoond.
Het enige wat ik weet is dat er een melding gemaakt is over een V1 die in het park vlak bij de Zoom is neergekomen.
Dit zal echter eentje zijn geweest die niet op die plek is geexplodeerd.

Rien Wols bhic zei op 26 maart 2014 om 12:21 uur

@ Richard, Dat moet in ieder geval iets anders geweest zijn dan een vliegtuig dat maar bleef schieten. Over V1's gaan we het misschien ook nog wel een keer hebben, maar daar zijn er wel héél veel van in Noord-Brabant neergekomen (dus dat kan niog wel even duren, wil ik maar zeggen ;-)).

Frank
Frank zei op 20 oktober 2014 om 16:59 uur

Ik heb gisteren in het bos bij de Lievensberg, een originele WOII 'ditch whistle' gevonden van Engelse makelij en destijds standaarduitrusting van Britse vliegers, waarmee men na een crash of dropping elkaar kon laten weten waar men zat... Gezien de vondstlocatie, lijkt me dit mogelijk iets te zijn dat met de crash van 28 december 1941 te maken kan hebben, of zijn er destijds ook droppingen van RAF militairen geweest boven Bergen op Zoom?

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 21 oktober 2014 om 08:55 uur

Tjee, bijzondere vondst Frank. Op je vraag kan ik niet direct antwoord geven dus dat ga ik navragen. Maar mochten lezers van dit verhaal meer hierover weten, dan horen we het natuurlijk ook graag!

Frank zei op 7 januari 2015 om 17:15 uur

Marilou, heb je misschien al iets gehoord over mogelijke droppingen van Engelse parachutisten boven Bergen op Zoom? Als deze er niet zijn geweest, is de kans erg groot dat de gevonden 'ditch whistle' van piloot Hall geweest is en ik kan via mijn contacten in Engeland vrij eenvoudig in contact komen met de familie van deze piloot. Men kan dit fluitje van mij zo krijgen, maar ik vind het vrij 'ongepast' deze mensen hiermee te benaderen als we niet met 'een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid' kunnen stellen dat dit voorwerp aan piloot Hall moet hebben toebehoord... vandaar mijn vraag. Alvast bedankt voor je reactie! mvg, Frank

Gerrit Boers zei op 12 januari 2016 om 12:27 uur

In een nacht in de zomer van 1944 Kwam een neerstortende bommenwerper vlak over ons huis aan de Borneostraat. Hij Kwam neer op de oprijlaan van villa Meilust en vlak bij de manège Hagenaars. De volgende morgen Kon ik de dode piloten zien liggen en ik zag hoe de moffen met de lichamen omgingen. Overal vonden we brokstukken in de buurt. Tot een mitralleur toe.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 12 januari 2016 om 15:40 uur

Tjee Frank, excuses want je hebt meer dan een jaar moeten wachten op een antwoord! Dat kan nooit de bedoeling zijn maar je vraag is er doorheen geglipt. Om op je vraag terug te komen: nee, jammergenoeg heb ik niets meer gehoord over die droppings. Ik kan me je situatie voorstellen en daarom vind ik het des te vervelender dat ik je niet kan verder helpen...

En wat een indrukwekkend verhaal, Gerrit. Ik kan me voorstellen dat zoiets je je leven lang bij blijft.

Frank zei op 12 januari 2016 om 16:13 uur

Dank je Marilou, misschien weten de andere lezers iets meer over mogelijke droppings boven BoZ... ik ga voorlopig nog wel even door met zoeken!

Gerrit Boers zei op 12 januari 2016 om 16:18 uur

In mijn boek 'ons schuurtje is kapot' staat het voorval uitgebreid beschreven op pag. 26-28. Het boek is aanwezig in het gemeentearchief van Bergen op Zoom.

Gerritboers zei op 12 januari 2016 om 19:10 uur

Over (Wayne)dropping en in het audience heb I k boogie hood.wel heb ik een rids grifter " de vileness Hollander " en een theezakje met een label met de tekst : een greet uit het vrijdag Ned.lands Indie

Gerritboers zei op 13 januari 2016 om 14:41 uur

Correctie vorig bericht
Over (weapon)droppings heb ik nooit gehoord mar wel dat er uit vliegtuigen een tijdschriftje 'de vliegende Hollander ' met oorlogsnieuws werd gegooid. En er kwamen theezakjes nagar beneden met een label met de tekst ' herrijzend Nederland ' en een groet uit het vrije Ned- Indie en Houd Moed.

gerritboers zei op 20 januari 2016 om 16:20 uur

In sept 1944 store een Spitfire ten audience van BopZ .

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 20 januari 2016 om 21:09 uur

Zou je het misschien leuk vinden om jouw verhaal over 'ons schuurtje is kapot' ook op onze website te plaatsen Gerrit ?
Dat kun je doen door op deze link te klikken:
http://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/een-verhaal-maken#About
We zouden het erg op prijs stellen.

Willem Kruf zei op 10 november 2017 om 19:06 uur

Het neerkomen van het door Gerrit Boers gememoreerde vliegtuig (een Lancaster) in Bergen op Zoom in juni 1944 is onderwerp van studie geweest.
De uitkomsten van de studie zijn terug te lezen in het tijdschrift De Waterschans van de geschiedkundige kring Bergen op Zoom, jaargang 2015,nummer 1.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 12 november 2017 om 21:38 uur

Belangrijk dat u deze studie hier vermeldt. Dank voor uw reactie!

Sjoerd Heringa zei op 24 september 2018 om 16:22 uur

Op 8 oktober 1944 is op landgoed Mattemburgh, ten zuiden van Bergen op Zoom, een Hawker Typhoon neergestort. Het gaat om het Tailnr JR365. De piloot W/O J.R. Powell is hierbij om het leven gekomen en in Engeland begraven.

De exacte locatie is voor mij (nog) onbekend. Weet iemand de exacte locatie van deze crash?
Aangezien de Hawker Typhoon een onbekend toestel is, maar wel veel betekend heeft in de bevrijding van Bergen op Zoom, wil ik hier meer onderzoek naar doen.

Willem Kruf zei op 25 september 2018 om 09:34 uur

Hoi Sjoerd,
Ik weet dat heemkundekring Zuidkwartier te Woensdrecht ook vragen over die crash heeft gehad. Mogelijk was jij de vragensteller. In ieder geval heb ik iemand die dicht bij het landgoed woonde in 1944 ook de vraag voorgelegd.
Trouwens in het boek Jane's All the world's aircraft 1943-1944 adverteert Hawker Siddeley met "makers of the most formidable fighter".

Willem Kruf zei op 26 september 2018 om 00:17 uur

Hoi Sjoerd,
Van twee kanten los van elkaar te horen gekregen crash onbekend.
Inmiddels wel gegevens over Powell, ouders, loopbaan en zijn laatste squadron verzameld via verschillende sites. Misschien eens contact hebben.

Richard Binkhuysen zei op 30 januari 2019 om 12:55 uur

Mr.Heringa: Powels vliegtuig werd door Flak boven de stelling v/d 12.Kp.Fallschirmjäger Rgt.6 'von der Heydte' geraakt en stortte in het bos daarachter neer.Oberjäger Wolfgang Langer (Kommandant 2.Granatweferzuges) en een onbekent aantal anderen vonden hem later.De loop van zijn pistool was door de crash verbogen. Ook zijn werkend horloge werd gevonden,maar de banden waren kapot gescheurd.Zijn papieren en persoonlijke zaken zijn via de Kompanie aan het Rode Kruis afgegeven..Kompaniegefechtstand stond onder leiding van Oberfeldwebel Behne. Locatie 2.Granatwerferzuge is een benadering.Hun mortierput lag voor de aanleg v/d Bunkerbaan (N289) er nog,maar door tijdgebrek ben ik sindsdien niet meer geweest.De situatie is door de aanleg v/d N289 bij Oude Stee is compleet verandert.Ik kan dus niet zeggen of de put er nog ligt.De eenheid gebruikte een buitgemaakte Russische 8cm mortier die zij in Tilburg ontvingen.Hij was 25cm langer was en schoot 400 tot 500 meter verder dan de Duitse en werd op 3 schootsvelden gebruikt.Ik heb het momenteel erg druk ivm ander onderzoek over de verzetsgroep waartoe mijn Opa behoorde en kwam zijdelings bij dit onderwerp terecht,omdat zij 5 dagen tegen een Kompanie van dezelfde eenheid (3e Batallion Fallschirmjäger Regiment 6) hebben gevochten. Er is een mogelijkheid dat er film fragmenten zijn v/d crash zijn,maar dan zou iemand mij foto's moeten verschaffen v/d steenfabrieken van Daverveldt bij Korteven en 'de Vijver' bij Hoogerheide om een analyse te maken.Tevens RAF foto's van rond die tijd.Vriendelijke Groet

Richard Binkhuysen zei op 30 januari 2019 om 13:39 uur

B-24H van 446BG/705BS, crashtte bij ad noordelijke zijde bij Zandven

Willem Kruf zei op 30 januari 2019 om 14:29 uur

Het betreffende squadron 257 was gestationeerd op vliegveld Deurne.
Het squadron was op 2 oktober 1944 overgevlogen uit Lille/Seclin en trok op 5 februari 1945 verder naar Hamme. Zie site luchtvaartgeschiedenis.be

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: