i

Neergestorte vliegtuigen in Gemert 1940-1945

vertelde op 13 april 2012 om 14:15 uur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd).

Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder.

De Rips

Dit dorp heeft zijn eigen bijzondere geschiedenis in dit opzicht. Daar zijn vooral vliegtuigen neergestort ná de bevrijding van Noord-Brabant in september/oktober 1944.

Zo stortte op 5 oktober 1944 bij het vliegveld een Spitfire IX (MK612) van 126 Wing neer. En op 1 januari 1945 kwam een Duitse jager, een Focke Wulf Fw 190A-8 (werknummer 737405) van het 4./JG 6 met aan het stuur Uffz. Karl Fries (23), neer bij De Rips. Fries overleefde deze crash niet. Hij ligt begraven op de begraafplaats Ysselsteyn, graf TD-4-45.

Op diezelfde nieuwjaarsdag stortten er bij De Rips nog twee Hawker Typhoons neer. De eerste (MN589) kwam om 09.30 uur neer. Deze werd gevlogen door F/O Samuel Angelini van het 439 Squadron RCAF. De piloot overleefde het ongeluk niet. Hij ligt begraven op de Canadese erebegraafplaats in Groesbeek, graf XV D 7.

De tweede Typhoon (EK497) crashte ’s middags rond 15.00 en werd gevlogen door F/O Donald Webber (31) van het 183 Squadron. Ook hij overleefde het niet. Hij ligt begraven op het oorlogskerkhof van Venray, graf 7 F 3.

In de nacht van 20 op 21 februari 1945 kwamen er maar liefst twee bommenwerpers naar beneden. Om 21.11 crashte bij de boerderij Gertrudahoeve een Lancaster III (NE165) van het 83 Squadron, gevlogen door Group Captain Anthony Caron Evans-Evans (43), onderscheiden met het Distinguished Flying Cross. Hij ligt begraven op het oorlogskerkhof in Mierlo, graf 8 D 5.

Naast hem liggen zijn andere bemanningsleden: bommenrichter F/Lt. William Cross Fitch, eveneens drager van het DFC en bovendien van de George Medal (8 D 6); navigator S/Ldr. William Geoffrey Wishart (22), onderscheiden met de Distinguished Service Order en drager van het DFC met ‘bar’ (8 D 7); boordwerktuigkundige F/O Sidney Marsh (8 D 8); boordschutter F/O Clifford Coombes (22) (8 D 9); radiotelegrafist/boordschutter F/Sgt. Richard James Takle (27) (8 D 10) en navigator F/O Desmond Arthur John William Ball (24), onderscheiden met de Distinguished Flying Medal (8 D 11). Alleen boordschutter P/O E.H. Hansen heeft de crash overleefd.

Ruim drie kwartier later stortte een Short Stirling IV (LJ894) neer in de Vinkenpeel bij de Roelvinklaan. Dit vliegtuig werd bestuurd door W/Cdr. Maurice William L'isle La V. Baker (33) van 196 Squadron. De piloot zelf kwam om bij de crash, net als F/Sgt. John Robert Gordon (21). Beiden liggen begraven op het oorlogskerkhof van Mierlo, respectievelijk in graf 8 D 13 en 8 D 12. De vier andere bemanningsleden, boordwerktuigkundige F/Sgt. H.A. Turner, navigator F/Lt. G.W. Fairhall, bommenrichter P/O A. Evans en radiotelegrafist/boordschutter F/Sgt. R. Butler, hebben het overleefd.

Gemert

In Gemert zelf zijn alleen Duitse jachtvliegtuigen neergestort. Op 19 november 1940, om 23.20, stortte een Junkers Ju 88A-5 (werknummer 6148) van 3./KG 30 neer.

Daarna gebeurde er heel lang niets meer, totdat op 21 juli 1944 om 01.28 opnieuw een Junkers Ju 88G-1 van 8./NJG 2 naar beneden kwam. Piloot en boordschutter overleefden de crash, maar radiotelegrafist Ogfr. Bernhard Schulz (19) kwam om. Hij ligt begraven op de Duitse militaire begraafplaats Ysselsteyn in Venray, graf AA-4-76.

Op dezelfde dag dat er een Duitse Focke Wulf neerstortte in De Rips (1 januari 1945), alleen een kwartier eerder, om 09.15 namelijk, crashte in ‘t Broek een Messerschmitt Bf 109G-10 (werknummer 490704) van 9./JG 6, neergeschoten door een Tempest van het 3 Squadron RAF. De piloot, Uffz. R. Schlossborn werd krijgsgevangen gemaakt.

Handel

Op 21 juli 1944 stortte om 01.28 uur aan het einde van de Ossenkappelweg een Avro Lancaster I (LL779) neer van het 101 Squadron, gevlogen door F/O Jack Arthur Harvey (RCAF). Alle bemanningsleden kwamen daarbij om. Harvey ligt begraven op Woensel, in hetzelfde graf als zijn boordwerktuigkundige Sgt. John Purcell Irvine (23), navigator F/Sgt. William Osadchy (22) en radiotelegrafist/boordschutter Sgt. John Lyle Sime (20). Dat collectieve graf is KK.106. In de graven daarnaast liggen respectievelijk boordschutter Sgt. Frederick Robert Loveridge (20)(KK.108); radiotelegrafist Sgt. William James Cooper (19) (KK.109) en boordschutter Sgt. Alexander Wilson (23) (KK.110). Het achtste bemanningslid was bommerichter Sgt. Ingval Millar Hanon (22) (RCAF). Hij ligt begraven op de Canadese erebegraafplaats Groesbeek, graf XVI B 5..

Op 8 februari 1945 crashte om 10.15 bij de Rooiseplas F/O J. de Bruyn met zijn Hawker Typhoon IB (MN360) van het 609 Squadron. Gezien zijn naam zou de piloot een Nederlandse vlieger geweest kunnen zijn, maar was dat ook zo? Met dank aan Ruud Wildekamp weten we nu dat het een Belgische officier is geweest, die die ochtend van Gilze Rijen was opgestegen voor een gewapende verkenningsvlucht. Tijdens een aanval raakte zijn toestel beschadigd, maar De Bruyn overleefde de crash.

We hopen dat iemand die meer van deze crashes weet, deze vraag en mogelijke andere vragen weet te beantwoorden en dat met ons wil delen.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (21)

Ruud Wildekamp zei op 25 april 2012 om 11:59 uur

Flying Officer De Bruyn was een Belg en vloog bij het 609 Squadron RAF.

Rien Wols bhic zei op 26 september 2012 om 12:23 uur

Hartelijk dank Ruud, voor die informatie. Die vraag kunnen we dus al schrappen. En sorry dat jouw reactie aan onze aandacht is ontsnapt.

Ruud Wildekamp zei op 26 augustus 2013 om 16:26 uur

Inmiddels verder onderzoek gedaan naar de Typhoon crash van De Bruyn. Hij blijkt niet bij de Roote Plas te zijn neergekomen maar aan het begin van de Lodderdijk, aan de rand van Gemert divht bij de weg naar Handel.

Rien Wols bhic zei op 27 augustus 2013 om 10:11 uur

Bedankt voor die aanvulling, Ruud. Dat is ongeveer een kilometer meer naar het zuidwesten, als ik het goed zie. We zijn benieuwd of jouw onderzoek nog meer details gaat opleveren!
Vriendelijke groet,

M.v. Dooren zei op 30 maart 2015 om 12:43 uur

De Rips;
naast de boerderij van Iepma is een Lancaster gevallen.
De Heer Antoon Verkampen uit Gemert , beter bekend als Toon Kamp .
om eens wat vlees in de kuip te krijgen ging Toon wel eens stropen in de bossen gelegen tussen Gemert . Bakel en de Rips . op een dag liep hij door de bossen en sprong tekens over de droge slootjes en keek dan of er een haas of en konijn in de strik zat. bij het passeren van een sloot zag hij in de verte iemand liggen die hem aankeek , Toon deed zijn ronde en kwam bij die man terecht. het bleek een Piloot te zijn die half in de droge sloot lag . hij richtte een pistool op Toon die zijn handen omhoog stak gezien de Piloot niet agressief overkwam liet Toon langzaam een hand naar zijn jaszak zakken en haalde er heel voorzichtig een pakje Engelse sigaretten uit en hield die de Piloot voor
waarop hij het pistool liet zakken . Toon ging bij hen zitten waarop ze samen een sigaret rookte . hij zag een landkaart gedeeltelijk uit zijn uniform steken , Toon trok die kaart tussen zijn kleding uit . legde dien op de grond . strooide met droog zand een lijn op de kaart lengde het sigaretten pakje aan de ene kant van de kaart en wees op de Piloot
en duiden hen aan dat hij op bevrijd gebied was geland . dat was voor de Piloot een hele opluchting gezien de Duitsers zeer dichtbij zaten. De Piloot had zijn ribben gebroken ,
Toon heeft hem op zijn schouders naar de dicht zijnde boerderij gedragen daar kraag hij koffie en brood. Toon in op de weg gaan staan en na enige tijd verscheen er een jeep met een Officier en chauffeur. Toon hiel die aan en wenkte ze mee naar binnen , die hebben de Pilot mee genomen,. Vele jaren later lag de oudste zoon van Toon on het zeikhuis , naast hen lag een man uit De Rips . in een gesprek vertelde die dat er een Man uit Australië de ronde had gedaan om de man te vinden die hem gered had maar kon die niet vinden Antoon junior zei
dat weet ik. dat was mijn Vader . die was inmiddels overleden .
Junior kreeg het aders, er is gecorrespondeerd Junior is uit genodigd om naar Australië te komen
gezien de gezondheid is de kleindochter van Senior op de uitnodiging ingegaan.
Inmiddels is Toon junior ook overleden.
Toon Senior was een Oom van mij vandaar dat ik op de hoogte ben van het verhaal.

optekenen door.

Martien v, Dooren

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 30 maart 2015 om 15:53 uur

Wat een prachtig en ontroerend verhaal, Martien! En hoe groot was de dankbaarheid van de geaillieerde Australische soldaat jegens zijn redder uit Gemert. Ik ben heel blij dat u dit verhaal voor ons lezers hebt opgetekend.

Eric Wiering
Eric Wiering zei op 11 april 2017 om 13:37 uur

Ik zoek informatie over 3 WACO Gliders die op 23 september 1944 bij Gemert een noodlanding hebben gemaakt. Bij Boerdonk, bij Handel en bij de Dribbelei in Gemert zijn ze neergekomen. Op de kaart bij het monument in de Rips staan ze vermeld als nummer 25 & 26 Waco CG-4A...Bedankt alvast voor meer info!

Martien G. van Dooren zei op 11 april 2017 om 20:57 uur

Wij woonde in de Ouder straat , het verlengde daarvan is Boekend.
waar nu het industrieterrein is was een smal stukje dennen bos wat eigendom was van de Boer tegenover en werd in de volksmond ,, het Bevers bosje ,, genoemd.
Aan de achterkant was akkerland. in het prille begin van de oorlog was daar een kleine Duitse jager gevallen . die was tegen de bomen tot stilstand gekomen .
Het was er druk van de belangstellende. het vliegtuig was in een zeer goede staat.
Na de oorlog heb ik Walter Verhees het volgende horen zeggen.
Walter was ondergedoken en tevens lid van de ondergrondse , hij was met een collega op het vliegveld in Eindhoven aan het spioneren zogenaamd ,, Verdwaald ,,
ze werden gearresteerd en hebben een nacht vast gezeten , daar zaten ook twee Duitsers vast. toen ze de naam Gemert hoorden vertelde die dat zij de twee inzittenden waren van dat vliegtuig. en dat ze een noodlanding hadden gemaakt . doch werden verdacht van Desertie , Walter en zijn collega zijn zonder moeilijkheden los gelaten.
Het tweede vliegtuig viel in De Kampen achter de boerderij van v. Dinter.
De NSB mannen hadden alles afgezet , het publiek stond op enige afstand te kijken.
Mijn vriend Toon Reijnen en Theo Verkampen en ik hadden een stuk van de vleugel weten te bemachtigen , dat wij telkens een stukje naar achteren geschoven , zodra we achter de mensen waren met het stuk aluminium pakte wij het op en rende er mee naar de Broekstraat en hebben het daar bij de boerderij van Weijers in een sloot onder water gegraven om het later op te halen .
Doch dat is nooit gebeurd.
Toen het vliegtuig achter het huis van de familie v.d. Broek viel hadden wij een stuk van een lichaamsdeel gevonden , dat hing in een dennenboom bij de tennisbaan . daar lagen ook stukken tenen.
Of die ooit zijn opgehaald is mij niet bekend .

kleine aanvulling op mijn verhaal van 30 Maart 2015
Dar vliegtuig lag naast de boerderij van Ypma , mijn neef Theo ik ik hebben er instrumenten uitgesloopt.
en ik had een klein bronze wieltje zo groot als een gulden en ongeveer 2 cm dik , dat heb ik jaren bewaard bij al het andere oorlogstuig , helaas is het verloren gegaan , anders had ik het naar die man in Australië opgestuurd

opgetekend door
Martien v. Dooren

Hanneke van der Eerden
Hanneke van der Eerden bhic zei op 14 april 2017 om 22:21 uur

@Martien, bedankt voor het delen van je herinneringen

Martien G. van Dooren zei op 15 april 2017 om 18:50 uur

Heer Eric Wiering .
Van het vliegtuig op Boerdonk is mij niets bekend , de Heer Ruud Wildekamp is een specialist en kan U wel verder helpen.
Op Handel in de tuin van Huize Padua tegen de afrastering lag een dode vliegenier daarover ging later een verhaal dat een van de mensen de trouwring van de dode had gestolen. Iets verder lag de tweede verongelukte vliegenier , die was in de moestuin gevallen , hij lag half op zijn rug ,wij waren een van de eerste die gingen kijken.
De Dribbelhei , daar woonde wij c.a. 500 meter vandaan. het is mij niet bekenr dat daar een vliegtuig heeft gelegen , terwijl wij als knapen overal bovenop zaten. wel is er een gevallen bij de Familie v.d. Broek op c.a 400 meter afstand , die kwam om elf uur s avonds al brandend zeer laag aanmvliegen en vloog een top uit de populier bij Dokter Beukers . de top viel bij Siemons in de tuin . is daar geplant en zelfs aangegroeid.
Als kwajongens waren wij er de volgende morgen snel bij in een denneboom van de tennisbaan hong een stukje licghaamsdeel ter grote van een vaatdoen wij meende dat het een stuk van de maag was. veder lager een stukken tenen. dat was veroorzaakt door de ontploffing vlak voor de val
De Familie v.d Broek heeft er geen noemenswaardige schade door geleden.
Ik neem aan dat hier het vliegtuis van de Dribbelhei mee bedoeld wordt.
Opgeteknd door
Martien v. Dooren

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 27 mei 2017 om 10:40 uur

Ruud Wildekamp, Jaap Woortman en Toon van de Wetering besloten in 2010 een boek samen te stellen over de vliegvelden De Rips, Helmond, Paashoef en Zwanenbeemd.

Veel verzamelde maar ongebruikte gegevens voor het boek Vliegvelden in oorlogstijd werden gebruikt om deze vliegvelden goed tot hun recht te laten komen. Het resultaat; een uitgave door Heemkundekring De Kommanderij Gemert in samenwerking met de Documentatiegroep Volkel van een 158 pagina’s tellend boekwerk met tal van kaarten, documenten, tekeningen en foto’s, dat in september 2011 in Gemert werd gepresenteerd.

Eric Wiering zei op 28 mei 2017 om 08:53 uur

@Martien & @Gerard bedankt voor de info!
De Amerikaanse gliders die ik bedoel zijn niet gecrasht maar hebben een noodlanding gemaakt. Bij Boerdonk staat een monument voor 2 bommenwerpers en een WACO glider. Van de 8 inzittenden van de glider (afgezwaaid van de route naar Overasselt) zijn er 2 zwaargewond achtergelaten bij een boerderij en 6 krijgsgevangen gemaakt en afgevoerd naar Duitse kampen. Bij dit gevecht zijn er duitsers in een vuurgevecht met de Amerikanen gesneuveld, één daarvan was tijdelijk begraven bij de molen De Volksvriend...(dat is wat ik tot nu toe heb kunnen vinden...)

Marcel Hermes zei op 1 januari 2019 om 16:58 uur

Beste Martien van Dooren, weet u wellicht nog wanneer het vliegtuig neerkwam op De Kampen? Was dit een bommenwerper of jachtvliegtuig en Duits of geallieerd?

Martien van Dooren zei op 1 januari 2019 om 18:48 uur

Heer Marcel Hermes.
Het vliegtuig achter de boerderij van v, Dinther ,, in de Kampen,, was in het begin van de oorlog , zo ver ik het mij kan herinneren was het een klein Duits vliegtuig .
De belangstellende werden door de NSB op afstand gehouden , mede omdat de Duitsers niet graag toegaven dat een van hun toestellen gevallen was , zei waren vooral in het begin toch ,,Superieur ,,
Wij waren ten eerst te jong om zoiets te onderzoeken , het meenemen van een stuk
trove was voor ons het voornaamste.
Als ik U verder kan helpen laat maar horen.
Met vriendelijke groet
Martien v Dooren

Marcel Hermes zei op 1 januari 2019 om 18:57 uur

Dag Martien, bedankt voor de snelle reactie! Interessant verhaal, was dat op de Pandelaarse kampen of hebt u het over de Deelse kampen? Weet u dan wellicht ook nog of dit toestel dichtbij de boerderij viel of wat verder er vanaf? Misschien kan het BHIC ons in contact brengen, dat praat toch wat makkelijker. Groet Marcel

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 2 januari 2019 om 16:38 uur

Martien en Marcel, als jullie het daar beiden mee eens zijn, kan ik achter de schermen jullie e-mailadressen aan elkaar doorgeven. Laat maar weten als je dat een goed idee vindt.

Martien Dooren zei op 2 januari 2019 om 16:54 uur

Heer Marcel Hermes . zo ver ik mij kan herinneren ; het gebied wat ,, de Kampen ,, werd genoemd licht achter het kasteel beter gezegd achter de boerderij van Vereijken , je had de eerste de tweede en de derde ,, Kamse steeg ,, in de middelste dus de tweede Kamse steeg stonden enkele boerderijen , waaronder de boerderij waar in het dak stond
Ploesterdonk , het was een blouw pannen dak en de letters waren van rode pannen.
Verder richting de snel loop stond de Boerderij van ,, den Luie Huventer ,,
en dan die van v Dinther . Daarachter lag het vliegtuig , nu heb ik nooit vernomen dat er schade aan de gebouwen waren.
De Deelse kamper licht en stuk naar het Noorden het woord Deelse zegt het al .
Tot op heden laat het geheugen mij nog niet in de steek.
Indien gewenst wil ik ook wel rechtstreeks corresponderen , of via de Heem kring Gemert waar ik
lid van ben.
m.v.dooren@planet.nl
Op zijn Gimmers Hawdoe

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 2 januari 2019 om 17:35 uur

Dat uitwisselen van gegevens heeft natuurlijk zijn voordelen. Maar aangezien alles voor's & tegen's kent missen de meelezers van dit forum van af nu wel de weetjes van de heren.

Marcel Hermes zei op 2 januari 2019 om 17:46 uur

Hallo Gerard, mochten er nieuwe feiten aan het licht komen dan houden we u uiteraard op de hoogte.

Martien v,, Dooren zei op 29 september 2019 om 19:54 uur

De Heer Ruud Wildekamp een zeer gedreven man met veel kennis van zaken hij spoorde alles gevallen vliegtuigen op en onderzocht naar de namen van de bemanning , heeft daarover een boek samengesteld dat een dezer dagen uitgegeven wordt,
Telkens als ik in de Heem kamer kwam zochten wij elkaar op dat op grond van de zelfde belangstelling .
Plotseling is hij na een korte ziekte overleden en kan onthulling van zijn boek helaas niet bijwonen.k . Ruud jongen wat jammer we zullen je missen.
Martien v. Dooren

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 30 september 2019 om 10:54 uur

Wat verdrietig om te horen, Martien. We wensen familie en vrienden heel veel sterkte met dit verlies.

En fijn dat je dat hier laat weten, Martien. Ook jij veel kracht gewenst.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: