i

Neergestorte vliegtuigen in Helvoirt 1940-1945

vertelde op 23 april 2012 om 15:18 uur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd).

Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder.

In Helvoirt zijn tijdens de oorlogsjaren twee bommenwerpers neergestort. De eerste viel op 3 november 1943 om 20.15 uur. Bij Hoef Ten Halve crashte een Handley Page Halifax II (registratienummer JD321, call sign KN-G) van het 77 Squadron, gevlogen door P/O R.J. Jones. De bommenwerper was bijna twee uur daarvoor (even voor half zes plaatselijke tijd) opgestegen vanaf vliegveld Elvington voor een missie op Düsseldorf. De Duitse nachtjagers zijn gewaarschuwd en liggen op de loer. Hptm. Manfred Meurer belaagt in zijn Heinkel He-219 de Britse bommenwerper die neerstort, zonder dat de bemanning gelegenheid heeft te springen. Het is de 60ste kill voor Meurer.

Halifaxes van 77 squadron. Foto Collectie HKK Onsenoort.

Piloot P/O Robert John Jones (23), co-piloot Sgt. Peter Henry Potter (20), boordwerktuigkundige Sgt. Ronald Victor Woods (20), navigator F/Sgt. Ronald Walton, bommenrichter Sgt. George Herbert Casebourne Wade (22), radiotelegrafis en boordschutter Sgt. William Shaw (21), boordschutter Sgt. Thomas Raymond Oxley en de Canadese boordschutter W/O I Gerald Frederick McKinnon vinden allemaal de dood. McKinnon ligt begraven op het Canadese militaire kerkhof in Groesbeek, graf 16 D 2. De anderen liggen allemaal op de Algemene Begraafplaats in Woensel. Alleen piloot Jones heeft een eigen graf, EE 121, de andere zes waren zo onherkenbaar verminkt dat ze een collectief graf delen: EE 116-120.

De tweede bommenwerper stortte op 22 juni 1944  neer bij De Ritskampen, net ten noorden van het Afwateringskanaal. Het was een Avro Lancaster III (serienummer LM573, call sign DX-U) van het 57 Squadron, gevlogen door P/O N.R. Carr. Deze bommenwerper maakte deel uit van een missie naar Duitsland met de bedoeling een complex van chemische fabrieken in Wesseling te bombarderen, waar synthetische benzine uit steenkool werd gewonnen.

Van de 133 Lancasters die aan dit bombardement meededen, werden er acht boven Brabant neergeschoten. Behalve in Helvoirt, stortten ze neer in Boxtel, Drunen, Macharen, Nuenen, Riethoven, bij Werkendam en in Westerhoven.

De LM573 werd neergehaald door Ogfr. Hans Mäckle in zijn Junkers Ju88 van 7/NJG2 en alleen piloot P/O N.R. Carr (RAAF) overleefde de crash. Hij werd krijgsgevangen genomen door de Duitsers. De rest van de bemanning ligt begraven op het oorlogskerkhof in Bergen op Zoom. Boordwerktuigkundige Sgt. Ernest Edward James Harris (21) in graf 4 B 3, navigator P/O Ronald George  Odden (31) in graf 34 B 12, en bommenrichter P/O Angus John Black (RCAF) in graf 27 B 5. Radiotelegrafist P/O Samuel Ewart en de beide boordschutters Sgt. Jacky Ratcliffe (19) en Sgt. Kenneth Thomas Robbins (19) delen een collectief graf, 24 A 1.

We hopen dat er in Helvoirt nog mensen zijn die hier meer van weten!

Bronnen:
Studiegroep Luchtoorlog 1939-1940, Verliesregister.
Pouwel Pouwels, Vliegtuigcrashes 1940-1945 in Midden-Brabant. (Onsenoort, 2018), p. 40 en p.72-75.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (19)

Sjaan van Leijden Van der Mijden zei op 24 november 2012 om 16:27 uur

Bij deze wil ik u laten weten dat er in Helvoirt inder daad nog mensen wonen die van het neer gestorte vliegtuig weten in de oorlog.Deze mevr woont nog steeds op hoef ten halve en weet hier nog van en mijn andere zus en broers weten er ook nog van.Haar naam is Mevr Klerks van der Mijden Heoften halve 2.Ik ben te jong om hier iets van te weten .Ben na de oorlog geboren.

Rien Wols bhic zei op 27 november 2012 om 09:06 uur

Dag Sjaan,
Leuk om te horen! Denk je dat het mogelijk is om met een of meer van de mensen die je noemt nog eens te praten?
Vriendelijke groet,

Ad van Zantvoort zei op 5 december 2012 om 22:50 uur

Was één van de eerste onderzoeken(1994) die ik deed naar gecrashte vliegtuigen in het Z.O. van Brabant. Heb nu inmiddels een aardige file en heb/had contact met alle nabestaanden van deze bemanning. Ook met Mevr Klerks van der Mijden, en Piet van der Mijden heb ik contact. Op 10 Augustus 1995 organiseerde ik een reunie met alle nabestaanden te Elvington.

Rien Wols bhic zei op 6 december 2012 om 10:53 uur

Dag Ad, goed om te horen dat er al veel meer van bekend is (en mooi zo'n reünie! dat was waarschijnlijk net op tijd). Wellicht wil je die informatie ook met ons delen?

fam er van zei op 19 januari 2013 om 15:18 uur

annienvan de mijden van esch
weet nog misschien iets 3 broers en zussen overleden toen

Dhr. G.C. van Eekelen zei op 10 juli 2013 om 23:30 uur

Bij bombardement op 18 sept. 1944 zijn omgekomen mijn oudoom en -tante en een dochtertje nl. Huibert zwijgers zijn vrouw Jenneke de Rooij en hen dochtertje Dirkje.

Met vriendelijke Groet, Govert van Eekelen.

Annemarie van Geloven bhic zei op 11 juli 2013 om 12:29 uur

Goed om hier weer eens bij stil te staan. Kunt u ons iets meer vertellen over de omstandigheden waaronder?

Sjef van den Hurk zei op 6 december 2013 om 17:03 uur

Ik zal proberen mijn ondervinding van 70 jaar geleden bij de vliegtuigcrash op Hoef ten Halve te verwoorden. Ik was toen 12 jaar. Op die avond was er plotseling een apart geluid en een fel licht, dat bij onze boerderij over kwam. Alles was in enkele minuten voorbij, maar we zagen wel dat het kort bij was: het neerstorten was ongeveer anderhalve kilometer van ons vandaan. Wij woonden op de Margriet tegen Hoef ten Halve aan.
Bij Nieuwkuyk stonden afweergeschut en zoeklichten constant opgesteld. Ze zijn vandaar af neergeschoten. Bij ons lagen heel veel stukken over het land verspreid, die wij de andere dag hebben verzameld. Maar niet voor lang, want de Duitsers namen het diezelfde avond allemaal mee. M’n broer heeft tussen ons en het neergestorte vliegtuig nog een militair zien liggen. Ze waren allen omgekomen. Kwamen terug van Duitsland, dus gelukkig geen bommen meer. We hebben er in die periode vele in de verre omgeving neer zien komen. Helaas erg triest, voor wie het is overkomen (wat is oorlog toch verschrikkelijk!!!!). Toevallig dat ik via-via van deze website hoorde. Ik hoop dat het iets bij draagt aan de geschiedenis.
Met vriendelijke groeten,

ad van Zantvoort zei op 16 december 2013 om 11:28 uur

Hallo Sjef,

Alweer een welkome aanvulling op mijn onderzoek. Misschien kunt u ook in contact treden met mij om heea door te spreken want ik heb nogal wat vragen hieromtrendt.

Fien Vugts-Timmermans zei op 21 december 2013 om 10:18 uur

Ik weet nog dat er op hoeve ten Halve in Helvoirt een vliegtuig is gevallen dat op weg was naar de luchtlandingen in Arnhem daaruit kwam een jeep en vier Engelse....twee van hen zijn met de jeep weg gereden en twee van de vier zijn door mijn broer ondergebracht bij de fam. Damen die daar in de buurt woonden.Ze hebben de kleren en de wapens in de grond gegraven en zijn de jongens in gewone kleren rond gaan lopen tussen de Duitsers in en zijn daar nog enkele weken gebleven. Later zijn ze door de ondergrondse midden tussen de Duitsers door zogenaamd als zijnde doof-stom via het doofstommen instituut in Moergestel terug gesluisd naar Engeland. Mijn broer heeft na de oorlog nog contact met een van hen gehad en die is zelfs nog met zijn vrouw waarmede hij intussen getrouwd was terug in Nederland geweest. Toen dit alles in de oorlog gebeurden woonden wij in Cafè Duinoord in Helvoirt dat was dicht bij de Hoeve ten Halve waar dit alles gebeurden

RH de Vries zei op 19 maart 2018 om 13:22 uur

Beste allen,

ik ben onlangs in de geschiedenis van de opa van mijn vrouw gedoken. Er was al bekend dat hij een rol heeft gespeeld in Helvoirt tijdens WO2.
In het boek 'Over d'n oorlog', komt er nog een passage over hem (P. van Bijnen) voorbij.
Er is bekend dat hij piloten onderdak heeft geboden, alvorens deze via leden van het verzet naar veilig gebied zijn gebracht.
Is er bekend geworden tijdens uw onderzoek (Ad) of deze naar toen ook genoemd is.

Vriendelijke groet,
Rik

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 21 maart 2018 om 13:18 uur

Beste Rik, omdat het al weer enige tijd geleden is dat Ad van Zantvoort gereageerd heeft, heb ik hem even een e-mail gestuurd.

Rik zei op 21 maart 2018 om 20:01 uur

Hallo Annemarie, dankjewel voor de moeite alvast. Groet Rik

Ad zei op 24 maart 2018 om 12:43 uur

Hallo Rik, Wat wil je precies weten??

Rik zei op 24 maart 2018 om 14:15 uur

Hallo Ad,

Ik ben nieuwsgierig of het bekend is welke piloten bij van Bijnen onderdak hebben gekregen. (Al dan niet via de mail onderling) dan kan ik het verhaal ook een beetje verduidelijken zonder dat eenieder het mee leest.

Vriendelijke groet,
Rik

Rik.hinse.devries@gmail.com

Ad zei op 24 maart 2018 om 14:21 uur

Hallo Rik, Van de Bommenwerper die neerkwam bij Hoef ten Halve op 3 Nov 1943 waren er geen overlevenden. De bemanningsleden die bij van Bijnen onderdak vonden heb ik (helaas) geen weet van. Wellicht is er een andere lezer(onderzoeker) die dit wel weet en met ons wil delen.

Peter van Kaathoven zei op 30 januari 2019 om 13:13 uur

Is het bekend hoe deze Pilotenlijn heette?

Peter van Kaathoven zei op 30 januari 2019 om 13:26 uur

Van Lancaster LM573 heeft alleen de Piloot P/O. N.R. Carr (RAAF) de crash overleefd. In eerste instantie wist hij uit de handen van de bezetter te blijven. Hij is uiteindelijk door de vijand gevangen genomen (pow) in Frankrijk. Norman heeft gevangen gezeten in Stalag Luft III Sagan en Stalag Luft I Belaria.

Chantal Pennings zei op 5 augustus 2019 om 15:43 uur

Beste Rik, vond via deze link http://home.planet.nl/~schef564/schoor/webfotos/oorlog.pdf
meerdere malen de naam van Piet van Bijnen en zijn vrouw. Met verhalen over onderduikers. Mogelijk heb je er wat aan.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: