i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Waalre
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Neergestorte vliegtuigen 1940-1945

Neergestorte vliegtuigen in Waalre 1940-1945

vertelde op 22 maart 2012 om 15:58 uur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd).

Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder. Voor Aalst-Waalre is inmiddels heel veel informatie bijeengebracht in het boek van Raimondo Bogaars en Jaap Wallinga, Aalst-Waalre in oorlogstijd (Waalre, 2012), waar we hier ook graag naar verwijzen.

Op 13 juni 1941 om 03.18 uur stortte een Armstrong Whitworth Whitley V (Z6489) van het 102 Squadron neer. De bommenwerper werd gevlogen door Sgt J. Chapman en was op een bombardementsmissie naar Schwerte. Gezien het tijdstip werd de Whitley op de terugweg neergeschoten door een Duitse nachtjager. Lange tijd is gedacht dat die bestuurd werd door Lt Knacke van 2/NJG 1, maar die blijkt voor deze nacht geen treffers te hebben gemeld. Waarschijnlijk was het een andere Duitse “ace”, namelijk Hptm Hans-Dieter Frank.

De volledige bemanning van de bommenwerper kwam om bij deze crash. Het waren behalve de piloot Sgt. John Chapman (24), boordschutter Sgt. James Hall (19); boordschutter Sgt. John Mathew Bailey Tunnah (30); bommenrichter P/O Raymond Woodrow Dawson (22); co-piloot Sgt. John Franklin James (RAAF) (25); radiotelegrafist Sgt. Kenneth Ridd Winter (2). Ze zijn allemaal begraven op Woensel, graven JJ 16-20 en JJ 25.. Sgt. James werd pas na negen dagen gevonden, vermoedelijk bij de berging van het wrak.

Het toestel kwam neer op de Gagelsche Akkers aan de Genneperweg. Bij daglicht kwam daar een grote groep nieuwsgierigen op af. Een van hen verklaarde hardop dat daar niet een Engels vliegtuig uitgebrand lag, maar een Duits dat door de Duitsers nog voor de dageraad was voorzien van Engelse kentekens. Mensen lachten, maar in de menigte stonden ook anderen die Johannes Boons aangaven bij de Duitse Ortskommandant in Eindhoven, waar hij op 15 juni naar toe werd gebracht voor verhoor en in afwachting van zijn straf voor het verspreiden van valse geruchten.

Op 3 juni 1942 maakte om 3.10 uur een Vickers Wellington III (X3408) bommenwerper een geslaagde noodlanding bij de “hut van Mie Pils” aan de Hutdijk in Aalst. Het ging om een toestel van het 75 (Nieuwzeelandse) Squadron dat even na middernacht was opgestegen van zijn basis Mildenhall in Suffolk voor een aanval op Essen. Op de terugweg werd de Wellington geraakt door Duitse luchtafweer. Er breekt brand uit en motoren vallen uit. De piloot, P/O Cecil William Phair “Bill” Carter, is aan zijn oog gewond geraakt door rondvliegende splinters. Bill Carter besluit tot een noodlanding.

Nadat het toestel de grond had geraakt, brak het in tweeën, maar de bemanning kon ongedeerd het vliegtuig verlaten. Behalve de piloot waren dat navigator Sgt. H. Ives; radiotelegrafist Sgt. J.R. Mayall; boordschutter Sgt. J.L. Coy en staartschutter F/Sgt. P.N. Howard. Het was de eerste volledig Nieuwzeelandse bemanning die in Duitse krijgsgevangenschap raakte. Want dat was wat er vervolgens gebeurde.

De navigator Ives vernietigde eerst de apparatuur en daarna staken ze het vliegtuig in brand en maakte de bemanning zich uit de voeten. Ze klopten aan bij een boerderij op het Achtereind, maar de bewoners daarvan wilden hen geen hulp te verlenen uit angst door de Duitsers doodgeschoten te worden. Carter en Coy, die ook gewond was geraakt, werden daar wel verbonden. De gewonden bleven achter bij de boerderij, terwijl de drie anderen de bossen in vluchtten. Uiteindelijk werden ze door een Duitse patrouille onderschept en gevangen genomen.

Voor de gewonden op het Achtereind werd de politie gewaarschuwd en zo belandden ook Carter en Coy in krijgsgevangenschap, nadat ze voor hun verwondingen in het ziekenhuis waren behandeld. Carter eindigde als officier in Stalag Luft III, de anderen in verschillende andere kampen in Duitsland. Ze hebben alle vijf de oorlog overleefd.

Op 29 juni 1943 kwam midden in de nacht, om 02.13, een Halifax II bommenwerper (JD215) van het 419 Squadron van de RCAF neer in Waalre, vlakbij het Laareind. Het vliegtuig werd gevlogen door P/O H.W. Fowler (27).

Het behoorde tot een grote luchtvloot van 608 vliegtuigen met Keulen als doelwit. Bij deze raid gingen 25 vliegtuigen verloren, die onder andere bij Aalst, Boekel, Netersel, Nuenen en Aarle-Rixtel neerkwamen.

De Halifax van Fowler werd neergeschoten door de Duitse nachtjager van Major Radusch (I/NJG1), die die nacht ook verantwoordelijk was voor de crashes bij Nuenen en Aarle-Rixtel. De hele zevenkoppige bemanning kwam om het leven: behalve Fowler waren dat navigator P/O Warren Bretall Mayes (22); bommenrichter P/O Davis Renwick Agnew (20); radiotelegrafist en boordschutter F/Lt. Almer Clement Raine (24); boordwerktuigkundige (en enige Brit in dit gezelschap) Sgt. John Edwin Dickson en de boordschutters Sgt. William Andrew Hood (20) en Sgt. William George Otterholm (28).

Zes stoffelijke overschotten werden begraven in Woensel. De resten (althans een identiteitsplaatje) van Fowler werden pas eind augustus 1949 in het wrak van het vliegtuig ontdekt. Hij rust in Mierlo. Met uitzondering van Raine en Dickson werden de overigen na de oorlog overgebracht naar de Canadese erebegraafplaats in Groesbeek.

Nog geen vijf minuten daarna stortte er een Lancaster neer in Aalst, bij het Genneperpad. Van deze bommenwerper kwam de volledige bemanning om in de crash.

Op 4 december van datzelfde jaar 1943 stortte rond 15.00 uur tussen de bruggen Volmolen en Loondermolen een Duits militair vliegtuig neer. De brokstukken lagen over een flinke afstand verspreid, de vier inzittenden hadden de klap niet overleefd.

Piloot Lt. Josef Kniendl (21), waarnemer Uffz. Günther Anger (22), radiotelegrafist Uffz. Helmut Opp (22) en boordwerktuigkundige Fw. Willi Ulsamer (24) vonden de dood. Zij liggen bergaven op Ysselsteyn, graven AA-3-58 tot en met 61.

Het ging om een Dornier Do 217M-1 (werknummer 40727) van het 3./KG 2 onder leiding van Lt J. Kniendl. De Duitsers waren overvallen door een duikbomaanval van Amerikaanse P-47 Thunderbolts en Typhoons van de RAF op een aantal vliegvelden in Nederland, waaronder Eindhoven. De Dorniers werden nog aan de grond of startend een makkelijke prooi van de geallieerde aanvallers. Alleen al in de directe omgeving van Eindhoven werden elf Dorniers afgeschoten.

Op 24 december 1944 stortte rond 12.45 uur een Hawker Typhoon IB (MN665) van het 440 (Canadese) Squadron neer in het Broek in Waalre, neergeschoten door een Duitse jager. De piloot, F/O Duncan Herbert Cumming (RCAF) overleefde de crash niet. Hij ligt begraven op de Canadese erebegraafplaats in Groesbeek, graf XV F 15. Ook een andere Typhoon van hetzelfde squadron en op dezelfde missie, werd neergeschoten en crashte bij Maarheeze. Ook deze piloot verloor daarbij het leven.

Wie weet er meer over deze gebeurtenissen?

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (7)

Raimondo Bogaars zei op 13 september 2012 om 10:11 uur

Goedendag,

De JU88 is niet in Waalre neergekomen maar in Veldhoven.
Van de andere vliegtuigen kunt U meer informatie vinden in mijn boek Aalst-Waalre in oorlogstijd, waar in ik al mijn bevindingen heb genoteerd van jaren onderzoek naar de in de gemeente gecrashte vliegtuigen.

Mvg,
Raimondo Bogaars
info@erfgoed40-45.nl

Rien Wols bhic zei op 17 september 2012 om 10:15 uur

Dag Raimondo,
Hartelijk dank voor de tip, we gaan ermee aan de slag.
Vriendelijke groet,

Rien Wols bhic zei op 9 november 2012 om 12:58 uur

De Junkers is inmiddels naar Veldhoven verplaatst en mede dankzij jullie boek, Raimondo, is het verhaal over Waalre een stuk uitgebreider geworden.
Vriendelijke groet

toon willems zei op 5 februari 2015 om 06:16 uur

van die vickers/wellington heb,k hier in osoyoos canada nog un stuk gesmolte aluminium in nu laoij ligge .die hawker /typhoon viel nir in de buurt waor now da viadukt over de weg van eindoven nur wirt bij de hut van mie pils,es jonge snotneuze liepe we mi de klompe in de haand van aolst nur daor wor tie nir viel, we moesse aagter de vleugel blijve , wier tur gezeed, vur de koguls, die tur veur uit kossu komme, de piloot zaage we in un sjiepku zitte, volgus mij nie gewond

Rien Wols
Rien Wols bhic zei op 5 februari 2015 om 09:25 uur

Mooi dat er nog iemand is die dit nog uit zijn eigen herinnering kan vertellen, Toon! Het was overigens een goede raad om achter die vleugel te blijven, dat zie je wel aan <a href=neergestorte-vliegtuigen-in-deurne-en-liessel-1940-1945 target="_parent">dit verhaal uit Deurne</a>.
Dat gebeurde trouwens op precies dezelfde dag, 24-12-1944. De man die jullie in de jeep hebben zien zitten, moet vast een ander dan de pilot geweest zijn, want die is toch echt omgekomen en begraven in Groesbeek. Vriendelijke groet

toon willems zei op 5 februari 2015 om 17:15 uur

da fliegtuig hawker/typhoon,,, ik daogt altijd da ut unnu spitfire waar , lag mi de neus nur ut noorde,op zunnu buik,volgus men, unnnu zagte landing, want ut zag dur nog geef ut . laoter deeju de wa grotturru jongus ut de gaawdberrig straot
ringe maoke , van ut pleksieglas van de kokpit

Raimondo Bogaars zei op 10 februari 2015 om 07:21 uur

Toon Willems,
De Hawker Typhoon lag niet bij de Hut van Mie Pils maar meer naar het Westen. De Vickers Wellington echter wel. Zou U contact met mij willen opnemen? info@erfgoed40-45.nl
Mvg,
Raimondo Bogaars

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: