i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Mill en Sint Hubert
Tags:

Ode aan de Brabander: als eerste naar Amerika (om nooit meer terug te keren)

vertelde op 27 augustus 2019 om 13:05 uur

In 'Ode aan de Brabander' maken we tijd voor alle gewone mensen die Brabant hebben gemaakt tot wat het nu is. Dit keer maken we kennis met Hendrikus Gerrits (1817-1909) uit Mill die in 1848, samen met zijn moeder, als één van de eersten vanuit Brabant de verre sprong naar de Verenigde Staten van Amerika waagt.

Eerst even terug naar onze eigen provincie, halverwege negentiende eeuw. Door de aardappelziekte, overgewaaid uit Ierland, mislukt de ene na de andere oogst. Een regelrechte ramp die tot armoede en honger leidt. Met de allerlaatste spaarcentjes laten moeder en zoon Mill achter zich, op naar het Nieuwe Land.

Havenplaats

Een grote – en in die tijd vrijwel onomkeerbare – stap, met veel kosten en nog meer gevaar. Zelfs het eerste traject, naar Rotterdam, is voor Hendrikus en zijn moeder een hele onderneming. De kans is groot dat ze Mill en omgeving niet eerder hebben verlaten. Eenmaal in de havenplaats moeten ze wachten tot hun schip klaar is voor vertrek, iets dat soms wel eens een paar weken kan duren.

In maart 1848 vertrekken vanuit Rotterdam drie houten zeilschepen, de ‘America’, de ‘Libra’ en de ‘Maria Magdalena’. Bestemming: de staat Wisconsin in Noord Amerika. Gerrits en zijn moeder vertrekken met de Libra. Aan boord bevinden zich in  320 passagiers, veel meer dan dat de schepen eigenlijk aan kunnen. Dat betekent dringen geblazen.  

Vermoedelijk zijn de bedden van Hendrikus en moeder Antonia op het schip niet veel meer dan een houten plank. Eten aan boord is karig en sanitaire voorzieningen minimaal. Een deel van de emigranten sterft voordat ze in Amerika aankomen. Antonia zal zeer verzwakt zijn aangekomen in het Nieuwe Land. Korte tijd later – op 27 mei 1848 om precies te zijn – overlijdt ze. Hendrikus, Henry in de States, staat er alleen voor. Samen met andere emigranten gaat hij naar een Hollandse kolonie en wonen in een nieuw stadje, Hollandtown genoemd, in het zuidwesten van Brown County.

Blind

Door keihard te werken, weet Henry het hoofd boven water te houden. Hij trouwt op 28 september 1851 met Theodora Koenen, en ze krijgen twee kinderen: Antonia (1855) en Henry (1859). Maar het lot is vader Henry maar matig gezind. Hij raakt zijn zicht kwijt, en slijt de laatste 25 jaar in volledige donkerte. Theodora sterft op 80-jarige leeftijd op 27 september 1896. Henry bereikt de respectabele leeftijd van 92 jaar. Hij overlijdt op 30 mei 1909 in Hollandtown, in het huis van zoon Henry – die inmiddels getrouwd met is Bardine van der Loop. Zijn dochter Antonia trouwt met Henry Brochtrup. In hun aanwezigheid vindt de afscheidsdienst van vader Henry plaats in de St. Francis Church.  

Met veel dank aan Wim Jaegers voor deze tip!

Henry Gerrits op latere leeftijd in Hollandtown

bidprentje van zoon Henry, geboren en getogen in de VS

En dankzij Jan Lange deze bijzondere foto (hier rechts) als aanvulling. Te zien zijn

William Van der Loop (geboren Zeeland 1826, overleden Hollandtown 1902)en zijn vrouw Cornelia Wilhelmina Jacobs (geboren Zeeland 1829, overleden Hollandtown 1910). Bardina Van der Loop - vrouw van zoon Henry - is hun dochter.

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (21)

Gerard W. Ch. Lemmens
Gerard W. Ch. Lemmens zei op 30 september 2019 om 14:21 uur

Dag Marilou,
Wat een prachtig verhaal met een geweldige foto er ook nog bij !
Ik heb in Amerika drie grote takken Lemmens (een als Lamis en Johnson !) ontdekt en ik heb ze (twee takken in Wisconsin en een in Idaho) ook bezocht met mijn vrouw, wat zij ook geweldig vonden!
Pas heb ik al mijn informatie per Dropbox aan de Heemkundekring Oelbroek te Sint Tunnis doorgegeven, zodat het niet verloren gaat.
Proficiat met je artikel !
Gerard

Maaike zei op 30 september 2019 om 15:04 uur

Mijn overgrootvader Wilhelm Coenen is ook naar Amerika vertrokken maar dan vanuit Mook, ingescheept in Antwerpen op 21 maart 1903 op The Southwark naar New York. Vanuit daar is hij doorgereisd naar Lebanon in South Dakota waar een neef van hem zou wonen. Ik heb hem terug gevonden op de passagierslijst. Op 1 november 1904 heeft hij Amerikaans staatsburgerschap aangevraagd in South Dakota. Van die aanvraag heb ik een kopie kunnen krijgen. De aanvraag is echter nooit doorgezet. Hij is teruggekomen naar Nederland/Duitsland. Om welke reden en wanneer, geen idee. Wel is hij tijdens zijn reis zijn paspoort kwijtgeraakt, waarna hij statenloos geworden is. In januari 1909 is hij in Nederland getrouwd, dus dit 'avontuur' heeft zich afgespeeld tussen 1903 en 1905. Eén van zijn zonen, Grad Coenen (mijn opa), heeft van zijn jeugd tot zijn overlijden in Mill gewoond.

Jan Lange zei op 30 september 2019 om 16:03 uur

De moeder is Antonetta Huberts, die te Mill in 1803 met Hendrikus Gerits huwt, beiden uit Mill. Zeldzaam oude foto, dat hebben we dan toch maar weer aan dat avontuur te danken !

G.W.Ch. Lemmens zei op 30 september 2019 om 18:17 uur

Dag Marilou, Als je meer over Nederlanders, die zich in Wisconsin vestigen, wilt vinden, probeer dan - https://wc.rootsweb.com. Groetjes, Gerard

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 30 september 2019 om 21:19 uur

Dank allemaal voor jullie reacties. Wat bijzonder, Gerard, dat je niet alleen je familie in Amerika hebt getraceerd, maar er ook langs bent geweest! Dat lijkt me een hele gewaarwording. Vriendelijk dank ook voor je aardige woorden én de tip voor de site Rootsweb; zeer bruikbaar.

Wat een speciaal verhaal, Maaike. Het spreekt enorm tot de verbeelding, die reis die je overgrootvader heeft gemaakt - inclusief de tegenslag. Uiteindelijk is het dan toch nog goed te komen, neem ik aan?

Bedankt voor je reactie, Jan. Inderdaad, die foto maakt het nog meer speciaal. Ook daarom nogmaals woorden van dank aan Wim Jaegers voor deze mooie tip!

Jan Lange zei op 30 september 2019 om 22:44 uur

Little Chute is een plaats in de Amerikaanse staat Wisconsin (Outagamie County), waar ook veel (oost)brabantse families rond 1848 al zijn neergestreken. Op Forum BHIC heb ik eens een item geplaatst over Adrianus Hendriks van Rooij, ged. te Mill op 13.12.1806, get. Matthias Hendriks en Maria Jans. Op de boot Maria Magdalena vanuit Rotterdam voorjaar 1848 geëmigreerd naar Little Chute/Outagamie County/Wisconsin/USA, aankomst aldaar op 10.6.1848. Landbouwer. Declaration of intention dd. 22.8.1848/naturalisatie dd. 13.11.1860. Hij overlijdt te Little Chute op 12.6.1886. Lid van de Societeit Hl. Joh. Nepomucenus. Hij huwt te Little Chute in St. John Nepomucene Church op 7.3.1859 met Helena van der Loop, dochter van Arnoldus Gijsberts Willems van der Loop en (huwelijk te Zeeland op 3.2.1820) Hendrica Hermans Josephs Verstegen. Helena overlijdt te Little Chute/Outagamie County/Wisconsin/USA op 9.6.1902. Zij emigreert vanuit Antwerpen in 10.9.1858 op de boot John H. Elliott naar Little Chute. Haar ouders (met ook foto’s uit ca. 1850) en andere (gehuwde) gezinsleden waren op 25.5.1850 uit Rotterdam met de boot Tuskina reeds gearriveerd in Woodville/Calumet County/Wisconsin/USA..
Via hen kwam ik ook aan de passagierslijst van de schepen
Maria Magdalena (een 3-master !) (1848)
John H. Elliott (1858)
Tuskina (1850 en 1858)
Mosambique (1851).
Ze hebben o.l.v. Paul West een goede contactpersoon op genealogiegebied, tevens website. We now have a new website (https://littlechutehistory.org/genealogy/index.php) which you should use.
www.littlechutehistory.org
Genealogy Database: genealogy.littlechutehistory.org
Facebook: @littlechutehistory

E-mail Little Chute Historical Society lchs@littlechutehistory.org
Paul West-Genealogist
Little Chute Historical Society
130 W Main St
PO Box 182
Little Chute, WI 54140 USA

Jan Lange zei op 30 september 2019 om 22:48 uur

Via Wim Keeris verkreeg ik een afbeelding van de Maria Magdalena, interesse ?

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 1 oktober 2019 om 09:48 uur

O absoluut, Jan! Zou je die willen mailen naar info@bhic.nl? Dan zetten we deze hier graag bij.



En daar is de illustratie al binnen! En Jan vermeldt daarbij: "En in 1848 waren er 137 personen tussendeks en 5 in cabines ondergebracht."
Dank Jan (en Willem ook)!

Gerard W. Ch. Lemmens
Gerard W. Ch. Lemmens zei op 1 oktober 2019 om 13:53 uur

Dag Jan,
Het web adres dat je stuurde is van dezelfde web site die ik al had gegeven en het wordt ook beheerd door Paul West, Je zult er heel wat Lemmens'en op vinden omdat ik die hem jaren geleden gestuurd heb !
Gerard

Willem Keeris zei op 9 oktober 2019 om 18:50 uur

Ik kan Hendrikus Gerrits en zijn moeder Antonia niet vinden op de passagierslijst van de Libra. Weet iemand hoe dat komt?

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 10 oktober 2019 om 15:38 uur

Hee, dat is inderdaad opmerkelijk, Willem. Want volgens mij ben jij erg goed thuis in dergelijke lijsten... Wie heeft er een aannemelijke verklaring voor?

Willie Damen van de Mosselaer zei op 10 oktober 2019 om 16:06 uur

Willem Keeris maakte mij jaren gelden attent op een verhaal gepubliceerd in de Katholieke Illustratie van 6 maart 1909, over de tocht met de Maria Magdalena.
Een klein gedeelte daaruit is te lezen op: https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/landverhuizers

G.W.Ch. Lemmens zei op 10 oktober 2019 om 17:44 uur

Toen ik eens in de bibliotheek in Green Bay zat te pluizen kwam ik in gesprek (heel zachtjens pratend !!) en die locale persoon was aan het uitzoeken over een houten zeilschip dat vol met Nederlanders over de meren bij Greenbay gezeild had en toen in brand raakte en de meeste Nederlanders werden of verbrand of verdronken! Vreselijk voor die arme mensen die met zoveel hoop na zo'n lange toch dan hun leven moesten verliezen net voor de kust van Green Bay !
Er zijn verschillende boeken over gepubliceerd (meestal in het Engels) over de Nederlanders die naar Wisconsin kwamen. Ik kan 1 goed herinneren - Wooden shoes west - Gerard

Gerard

Willem Keeris zei op 13 oktober 2019 om 17:48 uur

Gerard doelt hier op de ramp met het stoomschip Phoenix, dat op 21 november 1847 zonk voor de kust van Sheboygan, bijna 100 km. ten zuiden van Green Bay aan het Michigan meer. De meeste opvarenden waren Nederlandse emigranten uit de Achterhoek in Gelderland, waarvan maar een klein deel overleefden.
Er is een monument in Winterswijk en een in Sheboygan.

Rini de Groot. zei op 14 oktober 2019 om 06:38 uur

Wat een ondernemingen voor die tijd en nu vastgelegde informatie!

Jan Lange zei op 2 december 2019 om 23:38 uur

N.a.v. Willem Keeris 9 okt. 2019 18:50 uur: In nov. nr. 2019 van NGV afd. Land van Cuijk en Ravenstein doet Willem Keeris verslag van zijn onderzoek naar een aantal van de opvarenden van de Libra uit 1848. In dat artikel is ook sprake van Henricus/Henry Gerrits. Naast Henricus/Henry (30 jr.) en zijn bij aankomst overleden (27.5.1848; 71 jr. oude) moeder Antonetta Gerrits-Hubers zijn ook aan boord zijn zus Gertrudis Gerrits (39 jr.), gehuwd met Arnoldus Ebben (50 jr.) met hun 3 kinderen (8-6-3 jr.). Ook aan boord was zus Maria Anna Gerrits en zus Huberdina Gerrits. Het merkwaardige is echter, dat ze zo met naam en toenaam niet (correct) op de passagierslijst van de Libra stonden, maar wel aan boord waren. Zie verder het artikel, waar e.e.a. onderbouwd wordt.
Genealogisch aangevuld:
Arnoldus Ebben, landbouwer, ged. St. Hubert 5.8.1797 z.v. Johannes Ebben en Catharina Klomp huwt Mill 17.4.1836 met boerin Gertrui/Gertrudis Gerrits, ged. Mill 13.6.1808 d.v. Hendricus Gerrits en Antonetta Hubers. Henricus Gerrits overl. Mill 55 jr. oud 8.2.1827 z.v. (volgens overl. acte) Gerrit Gerrits en Gonke van Hout.
Henricus Gerrits ged. Mill 18.4.1774 z. Gerardus Hendriks, geb. te Mill en (huw. Mill 6/21.4.1771) Margaretha Thonen/Thonies van Hout(e), geb. te Gemert. Margo van Hout, wed. Gerrit Hendriks overl. Mill 23.2.1821, 86 jr. oud/geb. Gemert, d.v. Antoon van Hout en Willemina NN. Te Gemert doop Margareta 21.8.1741 d.v. Antonius Dircx van Houdt en Wilhelma Thonissen.
Anthonia Hubers ged. Mill 19.5.1777 d.v Henricus Jans Hubers en (huw. Mill 20.4.1766) Huberta Antonii/Thone Nabers.
Henricus Gerrits huwt Mill 1.5.1803 met Antonetta Hubers, beiden uit Mill.
Kinderen van Henricus Gerrits en Antonetta Hubers, naast hierboven de gemelde Gertrudis: Maria Anna Gerrits geb. Mill 6.1.1814. Henricus geb. Mill 10.2.1817. Huberdina Gerrits ged. Mill 12.7.1810.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 3 december 2019 om 13:07 uur

Ah, dat verandert het verhaal inderdaad drastisch, Jan. Is er een mogelijkheid om online door te verwijzen naar het verhaal van Willem, weet je dat toevallig?

Jan Lange zei op 3 december 2019 om 14:31 uur

Ik denk het niet, ik betaal ervoor. Ik heb op site lvc.ngv-afdelingen.nl gekeken, maar het lijkt er niet op, dat het online is. Maar het verhaal is nu wel logischer: moeder en heel het gezin pakt hun biezen naar de VS. Jammer, dat moeders het niet overleefd heeft. Een kleinzoon van Henry Gerrits schijnt in een NL documentaire in 1995 e.e.a. ook verteld te hebben. Wellicht dat Willem hier nog meer van weet ?

Willem Keeris zei op 3 december 2019 om 15:28 uur

Ik heb naar aanleiding van het verhaal 'Ode aan de Brabander' met
Marilou afgesproken dat ik de uitgebreide en gecorrigeerde versie op dit platform zou publiceren. Maar ik heb eerst een versie voor het blad van de NGV, afd. Land van Cuijk en Ravenstein gemaakt, en daar refereert Jan nu aan.
En hij kon natuurlijk niet weten dat er een verhaal voor dit platform zou volgen en dus is hij me wat te vroeg af geweest. Ik ben nog bezig om een aantal gegevens boven water te krijgen en dan volgt daarna mijn verhaal voor iedereen.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 3 december 2019 om 16:30 uur

Prima Willem, dan wachten we rustig af. Maar de nieuwsgierigheid is wel geprikkeld ;) We zien uit naar je bijdrage.

G.W.Ch. Lemmens zei op 3 december 2019 om 16:36 uur

Dat noem ik genealogie met een politieke streep ! Groetjes, Gerard L

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 11 april 2019 om 11:46 uur

Újese tongval in Amerikaans Little Chute

vertelde op 26 juni 2019 om 18:30 uur

"Hebben ze in Amerika geen kont?"