i

"Of dat nu echt een roeping was…" Van leerling naar docent bij de Fraters van Tilburg

Je vindt alles over het Rijke Roomse Leven in Brabant op wierook, wijwater & worstenbrood

vertelde op 10 juni 2020 om 11:56 uur

Han Fens was twaalf jaar oud toen hij in 1954 naar Juvenaat Sint Franciscus van Sales in Goirle ging. Hij legde de route af die zijn onderwijzers, de Fraters van Tilburg, graag zagen. Na vier jaar op dit internaat stroomde Han namelijk door naar kweekschool Sint Stanislaus in Tilburg, waar hij verder opgeleid zou worden tot frater-onderwijzer.


Jaarlijkse kermis (spelletjesdag) op het juvenaat in Goirle, 1954. Deze dag werd georganiseerd door de oudste leerlingen.

Intern in Goirle en Tilburg

Op de lagere school in Raamsdonkveer voelde Han zich al aangetrokken door de fraters die daar lesgaven. Met name voor de directeur van de school had hij veel waardering. Ook vond zijn familie het een hele eer als hij naar het klooster zou gaan. Om deze redenen vertrok hij dan ook naar het internaat. Zelf kan hij echter niet zeggen dat hij een roeping voelde om frater te worden. "Of dat nu echt een roeping was… Ik ben natuurlijk al wat ouder en nu heb ik daar wel mijn twijfels bij", zo vertelt hij.


Juvenaat St. Franciscus van Sales in Goirle, 1954, het wekelijkse schoenpoetsen

Toch ging Han, na het afronden van de middelbare school in Goirle, naar de kweekschool Sint Stanislaus in Tilburg. Hier haalde hij zijn hoofdakte. “Dat was een kweekschool die in heel Nederland erg goed stond aangeschreven, omdat ze zulke goede leraren hadden”, zegt hij. Zo kreeg Han onder andere les van F.B. Caesar. Deze man ontwikkelde een lesmethode om kinderen te leren lezen genaamd Zo Leren Lezen. Ook studeerden verschillende docenten van de kweekschool aan de universiteit en hadden zij een doctoraat.

Ondanks dat de docenten erg goed waren, konden ze zo nu en dan toch in de maling worden genomen. Zo vertelt Han over zijn oude gymnastiekdocent: “Hij kon geweldig gymles geven, maar hij was een beetje, laat ik het zo zeggen, een beetje een onnozele man”. Er was een ongeschreven regel dat er gerookt mocht worden in de klas als er iemand jarig was. En eens in de maand was er een theoretische gymles. De klas deed dan elke keer alsof er iemand jarig was. “Dus zaten daar zo’n 25 van die half-volwassenen te roken in die klas. Dat lokaal stond blauw van de rook. Hij had niet door, dat dit elke maand herhaald werd."


Sacramentsprocessie, 3 juni 1954, in de tuin van het fraterhuis / juvenaat in Goirle



Nog een foto van de processie

Docent in Oss

Na het behalen van zijn hoofdakte ging Han aan de slag als docent op de lagere school in Oss Hij werd daar door de fraters naartoe gezonden en stond er voor de klas op de basisschool Sint Nicolaas. Op deze school zaten destijds ook leerlingen van het internaat Sint Nicolaas, een instelling waaraan Han destijds óók verbonden is geweest. In zijn vrije tijd werd hij als vrijwilliger op dat internaat ingezet, ter ondersteuning van de begeleiders daar. Op het internaat was hij soms surveillant op de slaapzaal. In Oss werd goed gekeken naar welke fraters dat surveilleren op zich mochten nemen, herinnert hij. “Dat vond ik in Oss heel goed. Er werd toch rekening gehouden met: Is dat iemand die zijn handen thuis kan houden?."

Han had één grote ergernis tijdens zijn eigen kindertijd op het internaat. Er waren altijd lievelingetjes die door de fraters werden voorgetrokken. Deze ergernis heeft hem erg beïnvloed in zijn eigen manier van lesgeven. “Dat vond ik wel zo verschrikkelijk. Dat heb ik in mijn eigen praktijk dus ook altijd erg goed in de gaten gehouden. Dat ik dat niet deed”, zo zegt hij.


St.-Nicolaasschool in Oss, 1968-69, klas 1, leerling met in de hand de methode "Zo leren lezen" (auteur: frater Caesarius Mommers, docent kweekschool Sint Stanislaus in Tilburg)




Foto's uit mijn docententijd op de St.-Nicolaasschool in Oss: bivak in de zomervakantie van 1966

Uitgetreden

Na vijf jaar les te hebben gegeven aan de Sint-Nicolaasschool in Oss, ging Han weer terug naar Tilburg, waar hij ook drie jaar lesgaf. Hierop vertrok hij naar Utrecht waar hij directeur werd van een basisschool. In deze periode verliet hij de congregatie. Frater zijn had namelijk zo zijn nadelen. Buiten de celibataire levensstijl, wat op zichzelf al moeilijk is, kon hij niet zelf zijn werkplek kiezen, maar werd hij uitgezonden door de fraters. Ook kregen de fraterdocenten niet betaald, maar moesten hun loonstrook afstaan aan de congregatie. Hij heeft de eerste jaren nooit geweten hoeveel hij verdiende. “Die belangstelling was er ook niet hoor. Tenminste bij mij niet. Later wel hoor, dat is wel veranderd”, legt hij uit.

Ondanks deze nadelen houdt Han geen slechte herinneringen over aan zijn tijd bij de fraters. "Ik heb een goede periode gehad bij de fraters, dat geef ik toe”, zo besluit hij.


Driekoningen, 1964, op de St.-Nicolaasschool in Oss



St.-Nicolaasschool in Oss, 1964-65, klas 2 - Han Fens' eerste klas als docent

[Dit artikel is gebaseerd op een interview met Hans Fens (leerling Juvenaat Sint Franciscus van Sales in Goirle en kweekschool Sint Stanislaus in Tilburg in de jaren vijftig). Hij stuurde ons ook de foto's voor in dit artikel, waarvoor dank. Redactie.]

 

Deel verhalen en foto's!

Heb jij nog op kostschool gezeten of er gewerkt? Laat het ons dan weten! Wij zijn altijd op zoek naar meer verhalen over katholieke internaten in Brabant en foto's zijn ook welkom. Mail naar info@bhic.nl en deel het met ons.

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 2 mei 2017 om 09:23 uur

De Fraters van Tilburg CMM

vertelde op 26 juni 2018 om 08:01 uur

Kweekschool Sint Stanislaus in Tilburg

vertelde op 26 juni 2018 om 16:03 uur

Internaat Sint Nicolaas in Oss

vertelde op 28 juni 2018 om 13:58 uur

Juvenaat Sint Franciscus van Sales in Goirle

vertelde op 19 februari 2019 om 14:00 uur

Hemel of hel: op kostschool