i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Oss
Tags:

vertelde op 18 november 2016 om 12:06 uur

Half september 1629 trekt het leger van Frederik Hendrik Den Bosch binnen. Daarmee verliest Spanje, dat al jarenlang in oorlog is met de Republiek der Verenigde Nederlanden, een belangrijke vestingstad. Bovendien gaan alle kerken en kapellen over naar de protestanten en moeten de katholieke geestelijken, inclusief alle kloosterlingen, de stad verlaten. Op 17 september vertrekken zij samen met het Spaanse garnizoen, in een indrukwekkende stoet van 1200 wagens en karren.

Omdat de hoofdstad van de Meierij nu onder protestants gezag valt, moet de regio ook protestants worden. Zo hoort het althans in de 17e eeuw. Op 20 oktober 1629 bevelen de Staten-Generaal de Meierijse pastoors dus om te vertrekken en hun kerken over te dragen aan de predikanten.

Vijf dagen later verbiedt het Spaanse bewind diezelfde pastoors, het Hollandse bevel op te volgen. Uiteindelijk blijven zij gewoon, want de Hollanders hebben Brabant nog lang niet helemaal in handen. Pas in 1633 worden predikanten gestuurd naar zes belangrijke plaatsen in de Meierij. Theodorus Texelius - Dirk Texel  - krijgt Oss toegewezen. Begeleid door de stadhouder van Den Bosch en enkele soldaten komt hij op 7 juli aan bij de Grote Kerk, de Sint-Willibrordus. Tijdens een plechtige dienst wordt hij geïnstalleerd als predikant van Oss. Daarna gaan de kerkdeuren op slot en krijgt Texelius de sleutels.

Vernieling

Maar na het vertrek van de dominee en de soldaten vernielt de Osse pastoor Matthias Septius het slot en laat hij het vervangen door een nieuw. Daags daarop draagt hij weer de mis op in zijn kerk. Texelius roept nu de hulp in van Frederik Hendrik. Die ontbiedt de plaatselijke gezagsdrager, de schout van Maasland. De schout zegt dat hij zich niet met kerkelijke zaken wil bemoeien. Zodoende blijft de Osse kerk rooms en wijkt Texelius uit naar Den Bosch.

Maar het Staatse bewind laat niet met zich sollen: op 24 april 1634 wordt Septius gearresteerd en in Den Bosch opgesloten. Amper een week later volgt een tegenmaatregel: de predikanten van Oisterwijk en Tilburg verdwijnen achter Spaanse tralies in Breda. Al met al kunnen de meeste predikanten pas na de Vrede van Münster (1648) in de Meierij aan het werk. Op 25 oktober 1648 krijgen ook Oss en Heesch een dominee, in de persoon van Jacobus Cuchlinus. Dan pas wordt de Willibrorduskerk protestants. 

Dit verhaal verscheen eerder in Brabants Dagblad

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 14 maart 2011 om 20:32 uur

"Protestanten naar overwegend Katholieke omgeving!”

vertelde op 19 februari 2015 om 14:27 uur

De Grote Kerk in Oss