i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Oss
Tags:

Ossermeer en Meerdijk

vertelde op 7 juni 2007 om 16:37 uur

Vandaag de dag is de Maas een rivier met een vaste bedding en met uiterwaarden en dijken aan weerskanten, een rivier die tevens de grens vormt tussen Brabant en Gelderland. Dat was niet altijd zo. Duizenden jaren geleden stroomde de Maas onbedijkt, via een stelsel van grotere en kleinere kreken zeewaarts.

Eén van die grotere kreken was de Ossermeer (echte Ossenaren kennen alleen de Ossermeer!), een rivierarm van de Maas, die toen veel zuidelijker liep. Ooit lagen Oss en Ussen dus op redelijke loopafstand van de Maas, op de rand van hogere, droge zandgronden. Aantrekkelijke woonplaatsen, zoals talrijke bodemvondsten aantonen.

De vroege Ossenaren gebruikten de Maasarm om te vissen. In de veertiende eeuw had ene Godevaert van Os in ieder geval visrechten "in de aude Mase", onder Kessel en Maren. Ongetwijfeld wordt daar de Hertogswetering mee bedoeld, het verlengde van de Ossermeer. 

Deze oude Maasarm bij Oss bood de mogelijkheid om het overtollige water uit de regio naar Teeffelen en naar Gewande te brengen om het daar te lozen op de Maas. Daarom werd kort na 1300 het krekenstelsel enigszins rechtgetrokken in opdracht van de Brabantse hertog Jan II.

Als gevolg van de werking van de overlaten in het Land van Cuijk kwam er soms veel water richting Ossermeer. Vandaar dat er begin achttiende eeuw een dijkje aan de zuidoever van de Ossermeer is opgeworpen, de (Osser) Meerdijk of Meerkade. In waterschapsdocumenten uit 1740 wordt hij al genoemd. Deze dijk vormde een onderdeel van een ingewikkeld waterafvoersysteem tussen Oss, Teeffelen en Lithoijen. 

Veel oudere Ossenaren kennen de Meer als het openluchtzwembad van Oss, aangelegd in de jaren dertig van de vorige eeuw. Tot de bouw van het Combibad kon daar een koele duik worden genomen. Nadien wordt het stiller rondom de Ossermeer, zeer tot genoegen van de natuurliefhebber. Vanaf 2002 is het een belangrijke schakel in een ecologische verbindingszone die zich langs de Hertogswetering uitstrekt. 

De Meerdijk, nu een zand-en-grintpad, biedt een uitgelezen mogelijkheid om dit gebied met de fiets of te voet te verkennen.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (2)

Joost van Grinsven zei op 31 oktober 2010 om 20:06 uur

Is de Meerdijk niet veel ouder dan zo'n 300 jaar? Waren deze dwarsdijken niet gelijktijdig aangelegd met de bandijken. Werd er niet steeds, als er een stuk bandijk klaar was weer een zeeg- of dwarsdijk aangelegd naar hogere zandgronden? Is dat wel het geval, dan stamt de Meerdijk uit jaren rond 1300.

Henk Buijks bhic zei op 1 november 2010 om 09:06 uur

Volgens mij is de Meerdijk inderdaad ouder dan 1740, Joost, wat niet wegneemt dat hij in dat jaar in een schriftelijke bron wordt genoemd. Maar in tegenstelling tot de Groenendijk en de Erfdijk wordt de Ossermeerdijk of Ossermeerkade niet in de 14e-eeuwse bronnen genoemd. Wel mogen we aannemen dat deze dijk al in die periode is opgeworpen, met inderdaad de functie die jij noemt.
Uiteraard dank voor je reactie!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: