skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Hilde Jansma
Hilde Jansma Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Hilde Jansma
Hilde Jansma Bhic

Rokende en jagende barones gaat als ‘een man te paard’

Een bijzondere dame, deze Vrouwe Maria Susanna Johanna, baronesse van Dopff. “Zij tooit zich in mansgewaad, zij verkiest ‘mijnheer’ genoemd te worden, zij is liefhebster van de jacht, zij gaat als een man te paard en mag graag vissen. Zij rookt en zij besteedt een groot deel van haar tijd aan lezen”, beschrijft een (mannelijke) tijdgenoot haar.

http://wiki.regionaalarchieftilburg.nl/Bestand:MariaSusanneDopff.jpgAnnemarie Graft is één van de vele vrijwilligers die helpt bij het ontsluiten van onze notarisarchieven en zij stuitte op deze daadkrachtige baronesse. Deze Vrouwe Maria Susanna Johanna was baronesse van Dopff en echtgenote van de Heer Jan Carel Frederik van Frankenberg en Proschlitz. Samen woonden ze in Breda. Op verzoek van de barones werd er door de notaris van Helvoirt op 26 september 1825 (akte 40) een heleboel ‘hout’ en zelfs een visvijver van haar buitenplaats de Strijdhoef te Udenhout verkocht.

In mansgewaad

Deze Strijdhoef was gebouwd door haar vader Willem Frederik baron van Dopff, een officier van het leger van de Verenigde Nederlanden. Maria woonde er later ook en zo was zij kasteelvrouwe en echtgenote van de tweede burgemeester van Udenhout, Jean de Franckenberg de Proschlitz. Tijdgenoten keken wat raar tegen haar aan. Een militair die in augustus 1831 op het kasteel logeerde, schreef in zijn dagboek: “Men treft te Udenhout een buitengoed aan, door eene vrij zonderlinge eigenaarster bewoond. Dezelve verloochent op verschillende manieren haar sekse en vindt er genoegen in voor man door te gaan. Zij tooit zich in mansgewaad, zij verkiest ‘mijnheer’ genoemd te worden, zij is liefhebster van de jacht, zij gaat als een man te paard en mag graag vissen. Zij rookt en zij besteedt een groot deel van haar tijd aan lezen.”

Of Maria echt met meneer wilde worden aangesproken en in mannenkleding liep, kunnen we  niet achterhalen. Wel is duidelijk dat alle hobby’s van deze baronesse – jagen, roken, lezen (!) – als typisch mannelijk tijdverdrijf werden gezien. Mogelijk heeft dit het beeld van de militair in zijn geheel wat vertekend. Want duidelijk is wel dat Maria en Jean ook kinderen kregen, waarvan dochter Wilhelmina in 1832 trouwt met een zeven jaar jongere landmeter uit België. Deze Theophile Francois Lemire was de grens overgestoken in dienst van het Kadaster en als landmeter was hij betrokken bij de aanleg van de rijksweg van Tilburg naar Den Bosch.  

(Met veel dank aan collega Annemarie voor de tip!)

Illustratie via WikiMiddenBrabant

Reacties (5)

Gerard W. Ch. Lemmens
Gerard W. Ch. Lemmens zei op 23 maart 2018 om 11:56
Dag Marilou en Annemarie,
Wat een interessant verhaal over een interessante barones! Vreemd dat lezen in die tijd alleen aan mannen werd toebedeeld?
Mijn vrouw had een ongehuwd Tante Prof. Dr. Anna Macleod, welke mijn professor (in Biochemie en Brouwwetenschappen) was in Edinburgh. Zij rookte grote sigaren en ketting rookte sigaretten en dronk a pint bier! Ook zo'n interessante vrouw !
Met dank voor jullie interessante verhaal !
Gerard
Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 23 maart 2018 om 14:22
Ja, dat is een verhaal van een powervrouw uit eind 18e/ begin 19e eeuw. Dit in het kader van Internationale Vrouwendag op 8 maart!
Een vrijwiliger bij het Vele Handen Project Notarissen, dat begin deze maand feestelijk afgesloten is, had deze curieuze dame gesignaleerd tussen de notariële akten van 1825.
Hier nog meer info bij onze collega's in Tilburg http://wiki.regionaalarchieftilburg.nl/Kasteel_De_Strijdhoef
Gerard W. Ch. Lemmens
Gerard W. Ch. Lemmens zei op 23 maart 2018 om 14:24
Dank je Annemarie !!!
Gerard
Aad Neeven zei op 8 mei 2020 om 22:09
Is bekent waar het schilderij te zien is? De baronesse leende in 1830 veel geld uit aan mijn voorouders uit Etten en Leur. Ik heb hier net wat over geschreven maar zou graag een high resolution scan van het schilderij willen hebben ter illustratie.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 mei 2020 om 09:51
Hallo Aad, bedankt voor je berichtje. Waar het schilderij zich momenteel bevindt, durf ik je niet te zeggen. Wel vind je via deze link het bestand van het schilderij zelf:

https://wikimiddenbrabant.nl/Bestand:MariaSusanneDopff.jpg

Succes ermee!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!