skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper Bhic

Roversbende in actie

Afpersing, geweld en uiteindelijk twee doden en één zwaargewonde. In 1761 trekt een roversbende van Heeze naar Someren en Weert en laat hun sporen na...

kaart 18de eeuw T 343 inven nr 7035

Of je nu resoluties leest van de Raad van State of van de Staten Generaal, altijd kom je wel iets spectaculairs tegen. Zo ook deze keer in Heeze bij Leende. Dankzij een uitgebreide missive - gedateerd 17 augustus 1761 van P.Ekringa, de stadhouder van de kwartierschout van Peelland - worden we meegenomen naar een herberg die werd gerund door de weduwe Mattijs Gerit Deelen. Daar arriveerden in de nacht van 5 op 6 augustus 7 à 8 militairen met maar liefst 13 paarden met daarnaast nog een kar bespannen met één paard waarop de nodige bagage was geladen, zonder overigens te kunnen zien wat voor een lading het was.

Vanuit Heeze was het gezelschap naar Someren getrokken waar ze in dat dorp constateerden dat er zich een bende had verzameld van zo’n 80 personen. Op de 7e augustus ’s morgens vroeg vertrokken die bendeleden van daar weer, dwars door de hei, naar het gehucht Heugten onder Maarheeze. Merkwaardigerwijs lieten ze een aantal manschappen achter op de hei van Someren tegenover Nederweert. De rest van de groep zette koers vanuit Heugten naar Weederbosch [misschien Weerterbos bedoeld?] waar ook weer behoorlijk wat manschappen werden achtergelaten. Wat ze allemaal in hun schild voerden of waarom ze daar achterbleven blijft gissen.

Duizend dukaten!

De rest, ongeveer 13 à 14 lieden, vervolgden de tocht naar de stad Weert, waar ze zich meldden bij de borgemeesters en eisten aldaar een contributiebedrag van maar liefst 1000 dukaten. Als of dat nog niet genoeg was deden ze ook het ‘Witte Klooster’ in de stad aan waar eveneens 1000 dukaten werden gevorderd en het nonnenklooster in de stad werd ook niet ontzien. Ook daar zou men de eerwaarde zusters een bedrag van 800 dukaten willen afpersen. Gelukkig hielden de gedupeerden het hoofd koel en vroegen onafhankelijk van elkaar aan de ‘bezoekers’ of ze konden bewijzen dat deze contributie gerechtvaardigd was en uit wiens naam ze handelden. De bendeleden lieten een brief zien maar dat was voor de borgemeesters en kloosterlingen geen afdoende bewijs en ze weigerden pertinent ook maar één dukaat aan de ‘heren’ te overhandigen. Het was voor hen vermoedelijk niet de eerste keer dat ze met dit soort geintjes geconfronteerd werden!

Het vermoeden groeide dat het om een groep vagebonden of deserteurs ging. Social media brachten toentertijd nog geen uitkomst, maar toch ontstond vrij kort daarop onder de burgerij groot tumult. Men rook kennelijk de nodige onraad. De groep van 14 had zich inmiddels teruggetrokken in de herberg ‘het Sweert’ van waaruit men prachtig zicht had op een wachtpost waar twee personen, gewapend met hun geweer, de wacht hielden voor het stadhuis. De bende ontdekte plotseling dat de wachters naar huis gingen en hun geweren achterlieten. Enigen van hen snelden naar de wachtpost en maakten de geweren onklaar, maar een aantal attente burgers zag dat lieve leventje aan.

Onraad

Ze twijfelden geen moment en onmiddellijk werd de klok getrokken ten teken van onraad en binnen de kortste keren volgde een vuurgevecht tussen lieden van de burgerij en de bendeleden. Twee doden en één zwaargewonde die uiteindelijk ook aan zijn verwondingen overleed was het resultaat. In herberg ‘het Sweert’ zaten nog steeds een 10-tal bendeleden die de schrik van hun leven kregen toen een grote groep burgers de herberg binnendrong en de overgebleven vagebonden arresteerden.

Op zaterdag de 8e augustus werden de arrestanten vanuit Weert, onder een escorte van maar liefst 250 burgers, naar Roermond overgebracht alwaar ze waarschijnlijk wel gevangen zijn gezet. Daar meldt Ekringa niets over, maar hij verzoekt de Staten Generaal wel of ze acuut passende maatregelen willen nemen zodat voorkomen kon worden dat burgers door dat gespuis lastig gevallen werden!

bron: BHIC 178 inv.nr.99 Resoluties van de Staten Generaal folio 532

Reacties (4)

Jeanne1 zei op 25 mei 2020 om 15:15
Ik vraag me af of de in dit verhaal genoemde herberg "het Sweert" in Weert op dezelfde plaats stond als de huidige Brasserie D'oude Markt, Markt 21.
In de negentiende eeuw was op die plaats logement "Het Zwaard" gevestigd, dat in 1841/1842 door de weduwe Brancart-van Ess werd verkocht aan Jan Coumans, die het logement voortzette.
Later zaten in het pand de winkel "Koloniale Waren Het Zwaard" van de fam. Kneepkens en daarna Delicatessenzaak Kneepkens.
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 27 mei 2020 om 07:39
Goede vraag, Jeanne, ik durf het zo niet zeggen. Wel vind ik via een snelle online zoektocht de historie van het naastgelegen pand:

https://weertinkaart.nl/#markt-19

Maar mogelijk is hier iemand die meer weet over de locatie van het Zwaard en het Sweert? Wie kan aanvullende informatie geven? We horen het graag!
Jeanne1 zei op 27 mei 2020 om 15:15
Dank je wel, Marilou.
Ik heb nog wat verder gezocht en vond het antwoord op mijn vraag in bijgaand artikel. Er was al sprake van het Sweert aan het eind van de zestiende eeuw en die herberg stond inderdaad op dezelfde locatie als de huidige Brasserie D"oude Markt.
Weert ligt natuurlijk niet in Noord-Brabant, maar die rovers waren ook grensoverschrijdend bezig.

https://www.erfgoedhuisweert.nl/Geloven-en-Belijden/Een-verklaring-van-goed-gedrag
Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 mei 2020 om 10:35
Ah kijk, goed gevonden Jeanne! Bedankt voor het delen van het linkje, dan kunnen we dat verhaal erachter ook lezen. Mooi!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

Doe mee en vertel jouw verhaal!