i

Schijnvliegvelden

vertelde op 6 november 2014 om 15:34 uur

Behalve echte vliegvelden en landingsstrips legde de Duitse bezetter al vroeg in de Tweede Wereldoorlog ook schijnvliegvelden aan. Ze waren bedoeld om net iets meer op te vallen dan de echte vliegvelden en daardoor bombardementen af te leiden.

Deze tactiek maakte onderdeel uit van de beveiliging van de echte vliegvelden. Ook konden eigen toestellen er in noodgevallen hun bommenlading kwijt. Bijna elke Duitse vliegbasis had wel zo’n Scheinflugplatz. Hoewel de inrichting onderling verschilde, hadden ze allemaal een “startbaan”. Verder werden van hout en zeildoek, als bij het decor van een filmset, hangars gebouwd en meestal waren er modellen van vliegtuigen te vinden. In een aantal gevallen stonden die zelfs op rails, om ze te laten “taxiën”.

De schijnvliegvelden in BrabantDe schijnvliegvelden in Brabant

De tactiek van schijnvliegvelden was redelijk succesvol in het misleiden van de geallieerde vliegers. De nabijheid ervan was niet zonder gevaar voor de bevolking in de omgeving. Dat bij het Riels Hoefke onder Alphen en Riel leidde meermaals tot bombardementen, waarbij in 1943 ook het dorp Riel aanzienlijke schade opliep. Maar naarmate de oorlog vorderde, wisten de geallieerden steeds beter de echte van de schijnvliegvelden te onderscheiden.

In Brabant lagen schijnvliegvelden bij Huijbergen, Nispen, Alphen en Riel (SF37 Kamerun), op de Landschotse Heide bij Oostelbeers (SF38 Dun) en bij Schaijk (SF40 Voskamp).

Van de meeste schijnvliegvelden is weinig meer over. Zowel bij Alphen als bij Oostelbeers staat nog een bunker. Bij het Riels Hoefke zijn ook nog een paar bomkraters te herkennen.

De gegevens van deze tekst zijn grotendeels afkomstig uit het boek van Peter Grimm, Erwin van Loo, Rolf de Winter (red.), Vliegvelden in oorlogstijd : Nederlandse vliegvelden tijdens bezetting en bevrijding 1940-1945, Amsterdam [2009].

Oostelbeers, monument schijnvliegveld (foto: BHIC / Frans van de Pol, 2013)

Oostelbeers, monument schijnvliegveld (foto: BHIC / Frans van de Pol, 2013)

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (9)

Gerrit van Heeswijk zei op 4 juli 2015 om 19:30 uur

Een artikel over schijnvliegveld "De Kiek" oftewel Scheinflugplatz Kamerun (tussen Alphen/Riel en Goirle) is te vinden in het blad van Heemkundekring "De Vye Heertganghen" te Goirle. In jaargang 24, nr. 2 en jaargang 25, nr. 1 en 2 schreven Jan van Eijck en Piet Wiercx een verduidelijkend artikel hierover.

Hans Kanters zei op 23 oktober 2015 om 16:22 uur

Even over het schijnvliegveld bij Helmond is dat op dezelfde plek waar later door de Engelsen een echt vliegveld is gebouwd, dit laatste was bij Brouwhuis.

Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 26 oktober 2015 om 07:57 uur

@Hans Kanters. In het literatuuronderzoekje voor dit verhaal heb ik geen gegevens gevonden over een schijnvliegveld bij Helmond. Ik ben dus benieuwd of iemand er informatie over heeft.
Met vriendelijke groet

Paul de Rooij zei op 5 november 2015 om 18:31 uur

Kan iemand mij vertellen waar precies het schijnvliegveld bij Nispen heeft gelegen?

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 6 november 2015 om 11:54 uur

We hopen natuurlijk dat iemand uit Nispen reageert.

Zo niet, dan kunt u bij het Nationaal Archief eens kijken naar kaarten van Roosendaal en Nispen in het Bunkerarchief. In dit archief zijn allerlei strategische objecten opgenomen, zowel van de geallieerden als de duitsers. Ga naar www.gahetna.nl en zoek op inventaris 2.13.167

P.M. de Rooij zei op 9 november 2015 om 12:01 uur

Waarschijnlijk is de vraag m.b.t. het schijnvliegveld bij Nispen opgelost. Het betreft het schijnvliegveld wat behoorde bij Fliegerhorst Woensdrecht, ongeveer halverwege Wouwse Plantage en Nispen. Dhr Marius Broos uit Roosendaal heeft daarover in de Roosendaalse Bode al eens een artikel over geschreven. Het schijnvliegveld bevond zich op de Wouwsche Heide in de directe omgeving van Mariabaan en .Julianaweg. Het misverstand is ontstaan omdat bij de vermelde locaties van de schijnvliegvelden ook Nispen is vermeld. Waarschijnlijk heeft de ontwerper van het kaartje Nispen als een gemakkelijker orientatiepunt aangemerkt dan Wouwse Plantage. De schijnvliegvelden lagen altijd in de directe omgeving van de vliegvelden waarvoor zij die functie vervulden en het liefts zodanig, dat de omgeving zoals wegen, bossen etc, dermate overeenkwamen dat het schijnvliegveld voor het echte werd aangezien.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 10 november 2015 om 10:29 uur

Dank voor uw heldere toelichting! Erg leerzaam.

Bart Beex zei op 15 april 2019 om 23:16 uur

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 29 oktober 2013 om 16:30 uur

Schijnvliegveld Oostelbeers