i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Michielsgestel
Tags:

Steun voor de moeilijke dagen rond Kerst

vertelde op 13 december 2015 om 12:15 uur

Op 4 mei 1942 werden ruim 450 Nederlanders op gezag van Reichskommissar Seyss-Inquart door de Duitse bezetter in gijzeling genomen. Het grootste gedeelte van deze gijzelaars nam een vooraanstaande plaats in in de Nederlandse gemeenschap. Alle arrestanten werden ondergebracht in het rooms-katholieke klein-seminarie Beekvliet in Sint-Michielsgestel.

Op 12 augustus 1942 werden alle verloven en bezoekregelingen van de gijzelaars ingetrokken. Persoonsbewijzen moesten worden ingeleverd en 25 gijzelaars werden gefotografeerd met een nummer op de borst. Op 15 augustus daaropvolgend werden wegens sabotagedaden in Rotterdam vijf gijzelaars ter dood gebracht op het landgoed De Rovert te Goirle. Op 16 oktober 1942 werden drie gijzelaars met 12 andere Nederlanders in de bossen bij Woudenberg door de Duitsers vermoord.

Op 5 september 1944 hield het gijzelaarskamp Beekvliet op te bestaan. De nog aanwezige gegijzelden werden naar het concentratiekamp Vught vervoerd. Tijdens het transport naar Vught wisten acht gijzelaars te ontsnappen. De overgebleven gijzelaars werden na een aantal dagen in vrijheid gesteld. 

Hoewel het leven in een gijzelaarskamp niet plezierig en comfortabel was, gaf het toch ruimte aan ontspanning. Kort nadat de eerste gijzelaars in Beekvliet waren aangekomen, ontwikkelden ze allerlei activiteiten om zich bezig te houden. Al gauw hadden ze hun eigen leiding met een secretariaat en een raad van advies gevormd. Van Duitse zijde werden enige lokalen ter beschikking gesteld om cursussen te organiseren. Talloze voordrachten, lezingen, muziekuitvoeringen, culturele dagen en politieke besprekingen werden er gehouden.

Een van de gijzelaars was dhr. Joep Naninck. Christianus Cornelius (Joep) Naninck, geboren in Tilburg op 2 oktober 1914 was een sterk voorvechter van maatschappelijke vernieuwing. Hij was docent Engels, dichter en verzetswerker.

Joep Naninck sloot zich in 1935 aan bij de beweging “Brabantia Nostra”, welke beweging zich in zette voor de culturele verheffing, de emancipatie en het versterken van het zelfbewustzijn van de Brabanders. Dankzij zijn banden met Brabantia Nostra, raakte Joep in mei 1940 betrokken bij de Nederlandse Unie. Omdat het gedachtengoed van de leden van ‘Brabantia Nostra’ in de basis overeen kwam met dat van de Nederlandse Unie, was het bijna vanzelfsprekend dat Joep ook voor deze beweging actief werd.

Om deze reden werd hij op 8 juni 1942 opgepakt door de Duitsers en overgebracht naar Beekvliet. De tijd in het kamp viel Joep zwaar, vooral toen op 15 augustus 1942 en later op 16 oktober 1942 er verschillende gijzelaars werden gefusilleerd. Hij probeerde hier vorm aan te geven door gedichten erover te schrijven. Deze gedichten zijn ná de oorlog gebundeld en uitgegeven onder de titel ‘Hart in ballingschap. Verzen uit het gijzelaarskamp juni 1942- april 1943.

Op de verjaardag van Hitler op 20 april 1943 werd Joep, samen met andere gijzelaars, vrijgelaten omdat de Duitsers wel in begonnen te zien dat het vastzetten van gijzelaars weinig effect had. Joep heeft uit zijn tijd in het gijzelaarskamp een viertal prentjes bewaard, waarop een gebed, maar ook liederen uit de bundel van de Nederlands Hervormde Kerk staan, ter inspiratie en herinnering aan Kerst 1942 in het gijzelaarskamp Beekvliet.

In augustus 1945 werd Joep eerst waarnemend en in november van dat jaar definitief benoemd tot hoofdredacteur van de Provinciale Noordbrabantse en Bossche Courant Het Huisgezin (nu Brabants Dagblad). In deze functie, die hij tot 1978 bekleedde, zette hij zich, trouw aan zijn idealen, in voor een humane maatschappij en bestreed hij onrecht, fanatisme en extremisme. Voor al zijn verdiensten werd hij benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau en tot Ridder van de Heilige Gregorius. Ook was hij drager van het Verzetskruis. Op 30 juli 1995 overleed Joep Naninck te Vught.

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

wim lindemann zei op 13 december 2015 om 14:34 uur

Hoewel de omstandigheden waaronder men vast zat veel beter waren dan in andere kampen en gevangenissen in Nederland en Duitsland, kwam zo'n gijzelaarsperiode kwam bij velen hard aan. Men werd plots weggerukt van zijn dierbaren en uit zijn dagelijkse bezigheden en men moest optrekken met mensen die je niet gekozen had. Verder was er de onzekerheid dat je iedere dag eruit gehaald kon worden om geëxecuteerd te worden. Het was een oord van bang wachten. Dat is ook de titel van een boek dat door de historicus Peter Bak geschreven gaat worden over het gijzelaarskamp/gevangenis in het grootseminarie Haaren waar ook zo'n 800 gijzelaars zaten, onder wie J.E. de Quay en F. Philips.
Een broer van mijn moeder werd op 4 mei 1942 opgepakt en als gijzelaar in Beekvliet vastgezet. Van nabij weet ik dat het zijn gezondheid nadelig beïnvloed heeft en dat hij er nooit over sprak. Datzelfde ervaren de vrijwilligers bij de gedenkplaats Haaren '40-'45 in hun contacten met (nabestaanden/familie) van Haarense gijzelaars.

Henk Beijers zei op 13 december 2015 om 17:08 uur

Als je de laatste alinea van Mariëts verhaal leest dan zijn we nog even ver als toen.....ook nu zijn er gelukkig velen die net als Joep dromen van dit soort idealen en anderen die daadwerkelijk actie voeren voor een humanere samenleving; de omstandigheden zijn heden ten dage natuurlijk anders dan toen, maar het streven naar een wereld waarin respect, solidariteit rechtvaardigheid en tolerantie de boventoon voeren. Een betere wereld begint inderdaad bij je zelf, dus.....laat de kerstgedachte 2015 je inspireren om het niet bij woorden te laten maar daadkrachtig de kerstboodschap vorm te geven. Laten we vast beginnen met wat paus Franciscus na het openen van de 'heilige deur' te Rome als thema heeft gekozen nl. het in praktijk brengen van barmhartigheid wereldwijd, waarmee we onrecht, fanatisme en extremisme te lijf kunnen gaan.

Hanneke van der Eerden
Hanneke van der Eerden bhic zei op 14 december 2015 om 08:44 uur

Dank je wel Henk, voor deze mooie kerstgedachte

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 7 mei 2008 om 15:55 uur

Beekvliet

vertelde op 24 september 2015 om 10:45 uur

Beekvliet in beeld