i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Oedenrode
Jaar: 1880
Tags:

Truda van Heessel, onderwijzeres voor nuttige handwerken

vertelde op 26 april 2015 om 09:30 uur

Gertruda van Heessel woonde aan het begin van de Lindendijk vanaf de Hambrug aan de linkerkant, samen met haar broer Gerardus (Everardus) van Heessel ook wel de ‘lange van Heessel’ genoemd. De roepnaam van deze pronte vrouw was Truda.

 Op de vrije zaterdag gaf ze les in handwerken aan meisjes uit de elitestand. Het "stond" als je naar Truda ging. Hier laten twee dames een foto van zichzelf maken in de top van een boom in de tuin achter het huis van Truda, die zelf vol verbazing staat toe te kijken. 

De raad benoemt haar in 1881 tot onderwijzeres in nuttige handwerken aan de openbare school. Om deze kinderen naar behoren les te geven, verzoekt zij de raad in 1886 om hulp. Zij heeft het druk met zeventig kinderen. Dagelijks geeft zij gedurende een uur les, telkens aan vijfendertig meisjes tegelijk. De meeste meisjes moeten een voor een met hun werk geholpen worden.

Truda vindt dat de toekomstige huismoeders behoorlijk onderwezen moeten worden in het naaien, breien, stoppen en meer, liever nog dan in lezen, schrijven of rekenen. Immers, wat is een vrouw, "vooral uit den boerenstand en de mindere burgerklasse" voor haar huishouding waard zonder kennis van handwerken? Haar zus Oda is bereid tegen een redelijke vergoeding te komen assisteren. De raad reageert gunstig op haar verzoek.

In haar testament van 1913 vermaakt Truda aan haar broer Gerardus, schoenmaker te Sint Oedenrode, het levenslang vruchtgebruik van haar nalatenschap. Gerrit lustte graag een borreltje en wel eens veel borreltjes. Zo heeft hij een ongeluk gehad en verloor zijn been. Hij kreeg er een houten voor in de plaats, zomaar een houten knots zonder kunstvoet. In de avond hoorde men hem aankomen: “Hedde m’n kat nie gezien? Knots, zo klonk dat de hele tijd. Z’n poes was vaak op stap en die zocht hij dan.

Aan Oda die in 1916 overlijdt, vermaakt Truda al haar kleding en lijfsieraden. De man van Oda, Willem van de Wiel bakker te Olland onder Sint-Oedenrode, hertrouwt in 1919 met Hendrika van de Boomen. In 1953 overlijdt hij. De bakkerij is dan al enige tijd overgenomen door zijn zoon Janus. Deze verkoopt de zaak rond 1955 en vertrekt met zijn gezin naar Eerde. Truda zelf overlijdt in 1941. Nog in het jaar van haar overlijden wordt haar huisje gesloopt.

Foto’s: Collectie Jo van der Kaaij.
Bronnen: Anna van der Aa in Heemschild 27 (1993), afl.3, p. 72-75 en Bep van Lieshout in Heemschild 27 (1993), afl.3, p. 75-76.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (12)

Willie Damen van de Mosselaer zei op 13 juli 2015 om 07:52 uur

Zoon Janus moet zijn: Petrus Canisius (Harrie) van de Wiel geboren 19 augustus 1925

Bert van der Wiel zei op 27 juli 2015 om 23:36 uur

Beste Willie, weet u dat wel zeker? Volgens mijn inlichtingen is Henricus Petrus Canisius v.d. Wiel (Harrie) in 1954 getrouwd in Venlo en was daar rijksambtenaar spoorwerken.

En de foto`s; is de tweede een foto van Oda v. Heessel en de derde een familiefoto van de fam. v.d. Wiel uit Olland? Zou het mogelijk zijn dat ik daarvan in het bezit kan komen? Met de namen erbij zou natuurlijk helemaal mooi zijn.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 28 juli 2015 om 12:59 uur

Beste Bert, Willie zal contact met je opnemen!

Willie Damen van de Mosselaer zei op 28 juli 2015 om 19:27 uur

Dag Bert,
Ik heb onze vriend Harrie zoon van Henricus even gebeld en hij bevestigd wat jij doorgeeft.
Janus is degene die bakker was in Olland, en zijn vader heeft opgevolgd.
Harrie weet helaas geen namen.
Foto's zijn inmiddels aan je doorgestuurd.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 22 augustus 2015 om 14:08 uur

A. J. M. van der Wiel wonende te Sint-Oedenrode Olland B 156 heeft vanaf zijn 13e jaar zijn vader geholpen in de bakkerij. In de jaren 1926, 1027, 1928 en 1929 woonde hij als bakkersknecht bij A. P. Verhoeven van Doorn te Veghel. Vanaf zijn vertrek aldaar tot en met heden, is hij steeds als bakker werkzaam geweest in het broodbakkersbedrijf zijner ouders, welke zaak door hem volledig werd gedreven.

Bert van der Wiel zei op 22 augustus 2015 om 18:06 uur

Beste Willie,
Kunt u meer vertellen over deze A.J.M. van der Wiel. Wie waren de ouders? In de zoektocht naar onze fam.stamboom komen wij hem n.l. niet tegen. Of bedoeld u de eerder genoemde Janus?

M.b.t. de geplaatste fam.foto hoop ik binnenkort namen te kunnen geven. Maar wat wij nu hebben willen wij eerst verder verifiëren.

Willie Damen van de Mosselaer zei op 24 augustus 2015 om 10:51 uur

Dag Bert,
Bij het nasnuffelen in de archieven van Sint-Oedenrode kwam ik dit toevallig tegen. Janus roepnaam voor Adrianus.

Bert van der Wiel zei op 24 augustus 2015 om 11:55 uur

Beste Willie,
Dus toch Janus, wat ik al een beetje vermoedde. Vandaar ook de verwarring bij mij, want wij hebben voor hem als voornamen Adrianus Martinus Jozef.
Toch weer een stukje informatie dat wij nog niet hadden, bedankt.

Bert van der Wiel zei op 27 oktober 2015 om 11:04 uur

De namen bij de foto v.d. fam. van der Wiel Olland v.l.n.r.

kleinkinderen voorgrond;
Will Savelsberg, Oda de Laat, Willem de Laat, Oda Savelsberg, Piet de Laat, Gertie Savelsberg.

2e Rij zittend;
broer Marinus v.d. Wiel(Liempde), vader Cornelis v.d. Boomen(Liempde), Willem v.d. Wiel, Hendrika v.d. Wiel-v.d. Boomen, moeder Franciska v.d. Wetering(Liempde), broer Arnoldus v.d. Wiel(Liempde), Heinz Savelsberg jr.

3e Rij staand;
Huberta v.d. Wiel en Rogier de Laat, Mien Neggers en Janus v.d. Wiel, Jana v.d. Wiel, Harrie v.d. Wiel, Maria v.d. Wiel, Heinz Savelsberg en Martina v.d. Wiel, Piet v.d. Wiel en Nellie Soeterings.

Achteraan;
Lia v.d. Wiel, Toon v.d. Wiel, Sjaan v.d. Wiel(Liempde), Wil v.d. Wiel, Cisca v.d. Wiel, Jo v.d. Wiel, Oda v.d. Wiel, pater Louis Moonen.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 30 oktober 2015 om 13:38 uur

Dag Bert, hartelijk dank voor deze volledige aanvulling. Daar is Willie vast ook blij mee ;-)

Hennie van den Berg zei op 15 september 2018 om 21:51 uur

Dit is dus mijn familie foto zonder kleinkinderen hangt hier in de gang

Bert van der Wiel zei op 16 september 2018 om 09:34 uur

Beste Hennie,

Wat leuk dat je reageert op de familiefoto. Wij zijn dus ook nog een beetje familie van elkaar via je moeder. I.v.m. de zoektocht in onze familiestamboom zou ik het fijn vinden eens contact met jou en verdere familie te hebben. Kan dat?

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: