i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Sint-Michielsgestel
Tags:

Van Tadia naar Theereheide

vertelde op 7 april 2009 om 09:08 uur

De naam Theereheide heeft een lange geschiedenis en gaat uiteindelijk tot een eeuw voor Karel de Grote terug. We komen de naam regelmatig in de bronnen tegen, en dat begint al rond 700 na Christus. Ergens in dat proces is Thede There geworden.

Kaart van de grondheerlijkheid Sint Michiels Gestel, Oud en Nieuw Herlaar, en Gemonde uit 1769 door J.F. de Weyer

In 698 schenkt ene Haderik, zoon van Odo, aan Willibrord de abt van Echternach al zijn bezittingen in de villa Rumelacha, als ook in Datmunda en Tadia. In 1951 identificeert de Vughtse historicus P. Sprenger de Rover in Brabants Heem (1951, p. 50-65) deze namen met Ruimel, Gemonde en Teede.

In 1281 dragen Diederik, heer van Herlaar, en zijn zoon Arnold aan Diederik, genaamd van Teede, het eigendom over van de goederen onder Reusel, die hij tot dusver van hen in leen hield.

In 1381 geeft Willem van Huerne, heer van Herlaar, een gemeynt of “gemene grond” uit aan “onsen luden van Nijeherlair, van Thede ende van Gestel tot Maesbrugxken thoe.” Uit de Theetsen Ligger van 1663 blijkt dat Thede, samen met de Plaets, Herlaer en Haenwijck, de 1e heertgang van Sint-Michielsgestel vormde. In 1719 worden percelen heide binnen de heerlijkheid van St. Michielsgestel in cijns uitgegeven aan de heer Isaacq Hermanus Elzevier. Het gaat o.a. om een “parceel groes, groot vijff Lopense, Een en eenderde Roede, binnen de voorschreven Heerlijckheijt op de Thederheijde aan de Schoot bij de Volmeer gelegen….” En in het Maatboek van 1792 is er nog steeds sprake van Theede, Theederheyde, Theederbeemden en Theedsestraat.

Het gehucht Theede bestond uit het Gestelsche Bosch, Bleeken, Thee, Klopberg (oorspronkelijk Klokberg geheten), Theederheyde (of Hoge en Lage Heikant), Schuilenburg, Volmeer, Theesche akkers en Theederbeemden.

In 1832 werden bij de invoering van het Kadaster enkele namen gewijzigd in Theere Heide, Theere Beemden en Theesche straat. In 1952 bij de indeling van de gemeente in straten, pleinen en buurtschappen vermeldt het Raadsbesluit bij weg nummer 3, Theerestraat: “op de oude kadastrale plans komen namen voor als Theesche straat, Theessche straat, Theersche heide en Theereheide.De naam ‘Theerestraat’ is ingeburgerd, derhalve wordt aan deze naam de voorkeur gegeven.”

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (6)

Martien van Asseldonk zei op 4 september 2011 om 04:47 uur

Beste mensen

De Theere hei strekte zich eertijds ook over de latere gemeente Boxtel uit en heette daar de Halderhei. Op 27 februari 1540 kwamen de in deze gemeint gerechtigde inwoners van de heerlijkheid Boxtel en die van de heerlijkheid Sint-Michielsgestel overeen hun rechten in deze gemeenschappelijke heide door middel van een grens af te bakenen. De heide bleef in gemeenschappelijk gebruik voor het weiden van schapen, maar turfrechten en het recht om eventueel percelen te verkopen had men voortaan alleen aan de eigen kant van de grens. Het is aannemelijk dat deze grens voortaan ook als grens tussen de heerlijkheden Boxtel en Sint-Michielsgestel functioneerde. Een perceel nabij de grens waarover onenigheid bestond, werd met ‘bynnenpaelen’ afgebakend. Beide plaatsen zouden daar mogen turven en weiden.

Groet,

Martien van Asseldonk

K.A.H.W. Leenders zei op 4 september 2011 om 13:21 uur

1287 moet zijn 1281. Kijk in ONB nr 374.
Lees daar de oorkondetekst en zie dat het om ene Dirk van Tede gaat die leenman van Herlaar was. Er staat helemaal niet dat hij heer van Tede was.

Graag tekstje aanpassen
K.Leenders

Jef van Veldhoven zei op 6 september 2011 om 11:33 uur

Het genoemde jaartal 1287 moet inderdaad 1281 zijn.

Gaarne veranderen in de tekst.

Jef van Veldhoven

Mylène Rutten bhic zei op 6 september 2011 om 11:41 uur

Hallo,
Jullie hebben gelijk, het jaartal 1287 moet inderdaad 1281 zijn. Het Oorkondenboek van Noord-Brabant nr. 374 geeft aan:
"1281 juli 7
Diederik, heer van Herlaar, en zijn zoon Arnold dragen aan Diederik, heer van Teede de eigendom over van goederen onder Reusel, welke deze tot dusver van hen in leen hield."

G. Kulikov zei op 9 oktober 2011 om 20:33 uur

Hallo Jef,

Is het bekend waar de naam "Schuilenburg" vandaan komt ?

Vr Grtn,

Jef van Veldhoven zei op 10 oktober 2011 om 13:32 uur

De achtergrond van de naam "Schuilenburg" in Sint-Michielsgestel is mij niet bekend.
De naam Schuilenburg komt in het oosten van het land meerdere malen voor o.a 3 kastelen.

vriendelijke groet,
Jef

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: