i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Grave
Tags:

Veldslag op Graafs woonwagenkamp

vertelde op 10 februari 2017 om 14:00 uur

Het is 1 september 1934. In Grave, op het woonwagenkamp, woont stoelenmatter Servatius van Esch, samen met zijn familie. Zijn zoon Johannes, 19 jaar en venter van beroep, heeft een oogje op een dochter van een andere woonwagenbewoner, Peter Ronken. Hij is er zelfs al eens mee vandoor gegaan. Iets wat in de traditie van reizigers wordt beschouwd als een soort van verloving. Maar de vader van het meisje wil er niets van weten, hij is vierkant tegen de verkering, laat staan dat er getrouwd gaat worden. Er is oud zeer tussen de twee woonwagenfamilies, je kunt gerust spreken van een familievete.

 Woonwagens van een reizend circus op de Cuijksedijk in Grave, in de jaren 20 van de vorige eeuw. Rechts veldwachter Dorus. Foto: Brabants Historisch Informatie Centrum

Het gist dan ook op het woonwagenkamp in die nazomer van 1934. En op de eerste van de maand september, op zaterdagavond, komt het tot een uitbarsting. Wie de vechtpartij uitlokt, is niet meer te achterhalen. Maar zeker is dat in het tumult het gezinshoofd Van Esch een rake klap op zijn hoofd krijgt. Het stuk hout waarmee geslagen wordt, slaat een diepe wond in de schedel van Servaas.

’s Nachts bedaren de gemoederen, maar op zondagmorgen, in alle vroegte, laait de vechtpartij weer op. Traditiegetrouw steunen de familieleden elkaar in de strijd, waar die ook over gaat, en al snel staan de twee partijen tegenover elkaar met in hun handen alles wat maar gebruikt kan worden om de ander te laten weten dat het dit keer menens is: stokken, messen en zelfs revolvers en jachtgeweren.

Het gaat er niet zachtzinnig aan toe. Een 15-jarig lid van de familie Ronken krijgt een schot hagel in de borst en zelfs hagel in het gezicht. Jan Schoenmakers (40), verwant aan de familie Ronken, krijgt hagel in zijn bovenlijf. Wat hem niet belet om ook flink in de rondte te slaan. Een ander lid van de familie wordt met een mes aangevallen en krijgt een ernstige steekwond. Op Peter Ronken zelf wordt een schot gelost; de kogel gaat rakelings langs hem heen. De schutter is Johannes van Esch, die op die manier korte metten wil maken met de man die zijn liefdesgeluk in de weg staat. Ook zijn zuster, Christina van Esch (24), laat zich niet betuigt. Zij is het die meerdere schoten lost met een jachtgeweer.

De marechaussee, gewaarschuwd door het vreselijke kabaal, komt naar het kamp en rekent een aantal vechtersbazen in. Ook nemen de dienaren der wet twee jachtgeweren en twee revolvers in beslag. Als dokter Kanters, de Graafse huisarts, het kamp betreedt, heeft hij zijn handen vol. Vier zwaargewonden laat hij naar het Gasthuis in Grave brengen. Alhoewel het ernstige verwondingen zijn, komen ze er alle vier bovenop.

De marechaussee slaagt er de volgende dag in om een soort van reconstructie te maken en dat is voor het openbaar ministerie voldoende om drie bewoners aan te klagen: de 19-jarige Van Esch, zijn zuster Catharina en Jan Schoenmakers. De rechtbank acht ze alle drie schuldig en veroordeelt ze respectievelijk tot 8 maanden, 5 maanden en 6 weken cel. Maar dat pikken de woonwagenbewoners niet. Ze gaan in hoger beroep en als in januari de zaak opnieuw wordt behandeld, maar dan door het gerechtshof in Den Bosch, worden ze in het gelijk gesteld. De bewijslast – wie heeft wie belaagd tijdens de chaotische veldslag – lijkt toch te ingewikkeld te zijn.

Dit verhaal is geschreven door journalist/schrijver Geurt Franzen (www.geurtfranzen.com) en verscheen eerder in dagblad De Gelderlander (www.dg.nl/maasland).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (3)

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 12 februari 2017 om 13:25 uur

En waar heeft deze 'hormonen-oorlog' toe geleid ? i.p.v. een mogelijk liefdevol samenzijn van 2 geliefden tot een splitsing of zelfs versplintering van een samenlevingsvorm,

corrie zei op 1 maart 2017 om 20:05 uur

ben benieuwd of dit misschien familie van ons is geweest mijn opa heette ook van Esch en had veel broers ,weet wel dat er van van Esch ook woonwagenbewoners zijn maar weet niet of dit familie is ,wat een drama is dat geweest zo te lezen pffffff

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 1 maart 2017 om 20:35 uur

Corrie, misschien kun je het achterhalen via deze BHIC-website door boven dit verhaal op "Onderzoeken" te klikken en dan "stamboom " en vervolgens in "Zoeken van Personen " van Esch intikken. Succes !!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 14 oktober 2016 om 14:00 uur

Graafse vrouw is kip van buren spuugzat

vertelde op 11 november 2016 om 14:00 uur

Graafse postbode laat zich niet beledigen