i

Verdwenen kasteel Berkenbosch

vertelde op 24 november 2009 om 09:38 uur

De geschiedenis van het Ledeackerse landgoed Berkenbosch gaat terug tot 1427 hoewel de naam al in 1403 wordt genoemd. In 1427 wordt leenman Reynart van der Hoevelwyck beleend met “dat goet geheiten Oploe, gelegen in den lande van Cuyck an den Pedel, met den dagelixschen gerichte ende tween hoeven, geheiten die Ular.” Vlakbij die twee Ularhoeven lag de omgrachte behuizing Berkenbosch.

Ledeacker, voormalig kasteel Berkenbosch in rode puntjesZoals gezegd wordt dit huis al in 1403 voor het eerst genoemd. Het heet dan “de berch Beirkenboss”. In 1419 is er sprake van de “Berckenbossche bane”. Rond 1775 wordt het kasteeltje De Berkenbosch (waaraan ook jachtrechten waren verbonden), verkocht en opgesplitst in vijf hoeven. Van het kasteeltje is helaas geen afbeelding bekend.

Op de kadastrale kaart van 1830 is nog wel een plattegrondje met grachtcontouren te zien. En tot in de twintigste eeuw kende men de naam Berkenbosch. Zo meldt het Boxmeers Weekblad op 15 juni 1946: “Reeds verschijdene malen werden veldvruchten van diverse eigenaars te Berkenbosch en Nullen door zich in de Staatsbosschen ophoudende wilde varkens ernstig vernield. Het is te hopen dat spoedig afdoende maatregelen worden toegepast om onze landbouwers tegen deze vernielers op groote schaal te vrijwaren.”

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (8)

Fred Lambert zei op 3 maart 2009 om 23:39 uur

Interessant artikel. Als ik de kadastrale kaart uit 1830 vergelijk met de recentere topografische kaart uit de Grote Provincie Atlas 1:25.000 zie ik dat de situatie nauwelijks veranderd is. De perceelscheidingen zijn nog intact en ook de omgrachte hoeve is nog zichtbaar. Deze staat vermeld als ''Gr Berkenbosch''.

De naam leeft dus mogelijk nog steeds voort!

Met vriendelijke groet

Annemarie van Geloven bhic zei op 27 april 2009 om 15:28 uur

Beste Fred, inderdaad staat op de huidige topografische kaart 1:25.000 (Top. Atlas NB, ANWB 2004) de benamimg 'Gr Berkenbosch' nog vermeld.
Het landschap als zodanig is niet verdwenen, maar van het kasteel zelf is weinig meer terug te vinden.
Aan de contouren van de zandheuvels - onderaan op het plaatje bij het verhaal - herken je nog het prachtige natuur- en recreatiegebied de Ullingse Bergen.

Jan van den Oever zei op 3 mei 2009 om 22:24 uur

De boerderij Berkenbosch ligt nog steeds aan een doodlopende weg. Ruim 40 jaar geleden zat ik op de LLTS in Sint Anthonis. We hadden een leraar, de heer van Dommelen, hij was afkomstig van de Berkenbosch. Hij vertelde vaak verhaaltjes over de oorlog en zo. Zo vertelde hij, toen hij jong was lagen de grachten of restanten ervan nog bij de boerderij, als het hard gevroren had konden ze er op schaatsen. Er onstonden vaak gasbellen onder het ijs, dit was methaangas van rottende planten en blad dat er in de loop van vele jaren in gekomen was. Ze prikten dan een gaatje in het ijs en hielden er een lucifer bij, het methaangas gaf dan een mooi vlammetje. De heer van Dommelen was onze leraar natuurkunde.

Mariët Bruggeman bhic zei op 8 mei 2009 om 09:09 uur

Beste Jan,
dank je wel voor je aanvulling op ons verhaal over het verdwenen kasteel Berkenbosch. Leuk dat verhalen van een natuurkundeleraar je na zoveel jaren nog zijn bijgebleven. Als je nog meer verhalen hebt dan horen we ze graag.

johanna van dommelen zei op 5 maart 2013 om 13:11 uur


Ik zag onderstaand stukje, en zou Jan van de Oever mij wat meer willen vertellen over de heer van dommelen zijn vader zou een zoon moeten zijn van de heer Bernadus v Dommelen hij heeft 5 boerderijen gekocht voor zijn kinderen.
te weten berkenbosch en de Tip. de rest weet ik nog niet.

Verdwenen kasteel Berkenbosch
De boerderij Berkenbosch ligt nog steeds aan een doodlopende weg. Ruim 40 jaar geleden zat ik op de LLTS in Sint Anthonis. We hadden een leraar, de heer van Dommelen, hij was afkomstig van de Berkenbosch. Hij vertelde vaak verhaaltjes over de oorlog en zo. Zo vertelde hij, toen hij jong was lagen de grachten of restanten ervan nog bij de boerderij, als het hard gevroren had konden ze er op schaatsen. Er onstonden vaak gasbellen onder het ijs, dit was methaangas van rottende planten en blad dat er in de loop van vele jaren in gekomen was. Ze prikten dan een gaatje in het ijs en hielden er een lucifer bij, het methaangas gaf dan een mooi vlammetje. De heer van Dommelen was onze leraar natuurkunde.
Jan van den Oever, 03-05-2009, 22:24 uur

Jan van den Oever zei op 5 maart 2013 om 21:41 uur

Johanna, Van de familie van Dommelen heb ik weinig informatie. Toevallig weet ik dat Willem v Dommelen, gehuwd met Marie Helmerich, de buren waren van mijn moeders thuis op de Lamperen. De beste manier om meer te weten te komen is een bezoek brengen aan het archief te Grave. Daar kun je in het bevolkingsregister uitzoeken waar ze gewoond hebben. Misschien is er ook iets te vinden via het Kadaster wat je daar kunt raadplegen. Of misschien zijn de notarisakten van die tijd al in te zien.

Kurt Sliepenbeek zei op 6 april 2015 om 14:38 uur

Beste mevrouw Nillissen,
Ik denk dat er een onderscheid gemaakt moet worden tussen het leengoed "dat goet geheiten Oploe, gelegen in den lande van Cuyck an den Pedel, met den dagelixschen gerichte ende tween hoeven, geheiten die Ular" en het goed Berckenbosch. Het goed Berkenbosch wordt in 1471 door Peter Hendrik Siebenzoon verkocht aan Johan van Schelberch en Margriet van Oswairt ( AKA van der Achter)
Archief Hoge Raad van Adel - Collectie Van Spaen, inv. nr. 162. - Copieën van en extracten uit charters uit de
navolgende archieven en registers, nl. uit archieven van: 16. Neerrijnen (‘Archiven van Neerrijnen’).
Verkoop in 1471 van een goed door Peter Hendrik Siebenzoon aan Johan van Schelberg en Griet zijn echtgenote; twee
samenhangende aantekeningen waarin het goed niet duidelijk omschreven wordt; uit 1.1/1500/B blijkt dat deze
aantekening Berckenbos betreft.

Hieruit blijkt dat het om 2 verschillende stukken grond gaat beide in oploo gelegen. Berckenbosch is waarschijnlijk geen leengoed geweest.

Kees Wijnhoven zei op 6 april 2015 om 17:56 uur

Kurt Sliepenbeek heeft waarschijnlijk gelijk. "Den Grooten Ullen"bij het Leker, Land van Cuijk, behoorde bij het goed geheiten Oploe. Zo ook nog(zie J.Bruggeman 1914) 1609 in leen bij Hanrick van der Locht, door Godevart van Steenhuys en door dezelfde 1617 op verzoek van Johanna van der Burcht aan haar man jonker Marcus van Sancka en vervolgens 1633 zoon Constantijn van Sancka. In 1675 voor Ludolph Walraven van Steenhuys weer zijn zoon Guliaum van Sanck. In 1691 Lucretia de Soribas en haar echtgenoot Aldert van Elderom, als moeder van Francois en Bartholdus van Sanck. Tegelijk bestaat ook een " Kleynen Uller" eveneens leenroerig aan de heer van Oploo. Op 13-dec.1639 in leen ontvangen door Michiel Handricx, als agent en administrateur van het Berckenbosch op het Leker. etc.etc.
De plaats van "De Berkenbosch" t.p.v. tegenwoordig Hoenderstraat 11(was 10).
In 1830 eigendom van Susanna W.A.Spengler gehuwd met Francois J.O.Sluiterman, toen bew. door wed. Helena Mulders-Albers en 1837 verkocht aan Johannes Arntz te Haps. Zijn dochter Gerardina huwt 1856 met Petrus van Dommelen, maar dit gezin verhuisde 1887 naar de Kerkenhoek(Dorpsstraat).
De Berkenbosch wordt verpacht aan neef Martinus van Dommelen, die met zijn gezin 1905 naar Rijkevoort verhuisde. Kleinzoon Jozephus van Dommelen(van Gerardina Arntz) trouwde 1925 met Anna Gerrits en kwam op de Berkenbosch.
De jongste van hun 6 kinderen is waarschijnlijk de genoemde leraar!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 7 november 2009 om 16:01 uur

Tongelaar: een oeroud kasteel en dito landgoed

vertelde op 2 november 2009 om 11:14 uur

Het Graafse Arsenaal

vertelde op 27 februari 2008 om 15:16 uur

Nieuw Herlaer