i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Waalwijk
Tags:

Waalwijks wonderkind Keesje de Ruijter laat wereld versteld doen staan met biljartkunsten

vertelde op 7 november 2018 om 16:34 uur

Amper een paar turven hoog maar de 11-jarige Keesje de Ruijter uit Waalwijk speelt eind jaren dertig van de vorige eeuw al volwassen spelers van de biljarttafel. Vanuit het café van zijn vader rijst zijn ster snel én ver… maar geen succes zonder donker randje.

Elf jarig Keesje de Ruyter het biljartwonder, door Polygoon-Profilti (producent) / Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid (beheerder), is gelicenseerd onder Public Domain Mark. 

Omdat hij nog te klein is, moet de 11-jarige jongen nog vaak languit op de biljarttafel gaan liggen om te kunnen spelen. Maar de stoten die hij dan laat zien, verbaast menig cafébezoeker in de Waalwijkse kroeg van zijn vader waar die speeltafel staat. Het zijn niet zo maar kunstjes want ook in wedstrijdverband blijkt ‘Keesje’ ijzersterk. “Series van over de honderd maakt hij haast iederen dag. Dit alles is libre maar ook voor cadre gaat Kees niet uit den weg. Zijn massé’s en pique’s zijn buitengewoon goed”, lezen we in 1939 in de Telegraaf. Keesje is in die tijd een begrip; zijn naam duikt veelvuldig op in de kranten.

Trotsche vader

Geen wonder want de jongen weet de ene na de andere overwinning aan elkaar te rijgen. Uitnodigingen om te komen spelen, komen niet alleen uit heel Nederland, maar ook uit Europa en daarbuiten. In 1937 komt er een verzoek vanuit Amerika, later volgt uit Argentinië. Dan loopt inmiddels wel een rechtszaak tegen Drik de Ruijter – de ‘trotsche vader van het Waalwijksch biljartwonder’. “Zaterdagavond heeft de gemeente-politie te Vught, op verzoek van de arbeidsinspectie, proces-verbaal opgemaakt tegen den impresario van den 12-jarigen Keesje de Ruijter uit Waalwijk, het z.g. “biljartwonder”, wegens het doen verrichten van arbeid door een kind”, meldt het Algemeen Handelsblad in februari 1938.

Kleine Kees maakt dan ook lange dagen, nauwkeurig volgepland door pa. Een tournee door Nederland brengt hem van Groningen en Den Helder, van Vlissingen tot Roermond, van Zwolle tot Maastricht – en ‘nog verschillende kleinere plaatsen van ons land’. Ter compensatie staat dat zijn vader heeft bepaald dat hij alleen “om den anderen dag mag spelen, van zeven tot half tien. Het is per slot van rekening nog een kleine jongen en die moet op tijd naar bed”, zegt vader Drik, die in één adem de Nederlandsche Biljart Bond staatsvijand nummer één noemt. In hoger beroep wordt bepaald dat biljartspel niet wordt beschouwd als ‘arbeid in de zin van de wet’. Keesjes buitenlandse tournees kunnen doorgang vinden.

Ernstig bezwaar

En hoewel Kees – volgens zeggen – daar naar uitkijkt, vindt hij het maar niets dat hij in Zuid-Amerika moet spelen in een ‘Volendammer kostuum’. “Dit laatste is het eenige waartegen Keesje ernstig bezwaar heeft gemaakt. Ten slotte is hij evenwel op dit punt voor de argumenten der ouderen bezweken”, noteert de Telegraaf in 1939. Een jaar later zien we kritische kanttekeningen bij de commerciële exploitatie van het jonge talent. In de Sumatra Post van maart 1940 wordt onder de titel “Wat Keesje per week ‘inbrengt’“ uitgerekend dat Keesje ruim veertig gulden (nu algauw een dikke driehonderd euro!) per avond verdient.

Mede dankzij de opbrengst van een loterij want in de pauze gaat Keesje’s broer met lootjes voor een ‘biljartqueue’ langs het publiek. Ook dit jongere broertje Henny is al in 1939 terug te vinden in de krantenkolommen van de Telegraaf. “Er zijn maar weinig bezoekers van zijn vaders café die het hierin [driebandenspel] van den peuter winnen kunnen.”

Los van het feit dat pa De Ruijter een buitengewoon sturende kracht achter Kees de Ruijter moet zijn geweest, is zijn sportieve prestatie van ongekend niveau: negenvoudig Nederlands kampioen en tweemaal Europees kampioen biljarten in de disciplines anker-kader en libre. Naast het biljarten werkt Kees jarenlang in het café van zijn vader. Als hij in 1950 in juli naar Amsterdam vertrekt – om gerant te worden – is hij, door heimwee gedreven, een maand later alweer in Waalwijk terug. Ook overnames van andere café’s in andere plaatsen, eindigen uiteindelijk in 1964 bij Café Kees de Ruijter aan de Grotestraat. Waar anders dan in Waalwijk.

Handeltje 

Net in als hij gesetteld is, blijkt hij halverwege de jaren zestig een spierziekte te hebben die hem het biljarten onmogelijk maakt. Hij geeft af en toe les en begint een handeltje in biljartartikelen. In 1983 overlijdt Kees de Ruijter, 57 jaar oud.

 

Alle foto's zijn afkomstig uit de collectie van SALHA.

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (9)

Mieke Coppens de Ruijter zei op 27 december 2018 om 19:13 uur

Beste mevrouw Nilesen, Bedankt voor het schrijven van dit prachtige stuk over mijn vader. Hij had heel veel talent, maar door veel tegenslagen is het er niet altijd goed uitgekomen. Ik ben zijn dochter en heb altijd heel goed voor hem gezorgd, waar ik nu nog trots op ben. Als u met mijn contact op wil nemen, mag dat altijd. Ik zou u zeer erkentelijk zijn.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 2 januari 2019 om 16:32 uur

Hartelijk voor uw warme woorden, mevrouw Coppens-de Ruijter. Uiteraard neem ik graag contact met u op; ik ben heel benieuwd naar uw herinneringen aan uw vader.

Ik stuur u meteen even een mailje.

Gerard veltman zei op 27 juni 2020 om 15:23 uur

Mijn vader had een kleermakerijen en woonde vlak langs de café van de ruyter. Al de kleren werden bij hun gemaakt. Als het nacht was klopte keesje meerdere keren in de week met zijn keu boven tegen het slaapkamer raam, dan werd een plank geplaatst over de brandgang en gingen ze tot in de kleine uurtjes samen spelen. Ze hebben van elkaar veel geleerd..

Gerard veltman zei op 27 juni 2020 om 15:35 uur

In 1953 is kees nog op de begrafenis van mijn vader geweest, hij was hem nog niet vergeten.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 juni 2020 om 10:15 uur

Ach, wat een mooie anekdote, Gerard! En ook bijzonder dat Kees naar de begrafenis van je vader is gekomen; ik kan me voorstellen dat je dat ook goed heeft gedaan.

Veel dank voor je berichten.

A.M.S. Coppens de Ruiter [enig kind van Kees de Ruijter] zei op 28 juni 2020 om 12:11 uur

Geachte mevrouw Nilessen, Weer ben ik ontzettend blij en trots, dat er nog zulke mooie stukken over mijn vader geschreven worden. Mijn dank hiervoor. Mathijs van Nieuwkerken noemt Keesje de Ruijter e de beste biljarter die er ooit geweest is en waarbij je je ogen uitkeek, zo snel was Keesje in zijn spel. Ook Godfried Bomans heeft in" kleine Capriolen een prachtig en ludiek stuk geschreven. En zo komt mijn vader weer iedere keer op mijn pad terwijl hij al 37 jaren dood is [1983 7-2] Ik ben trots om een dochter van zo`n beroemde vader te zijn en ik zal zijn naam tot aan mijn dood beschermen. Buiten dat hij goed kon biljarten was hij ook nog erg intelligent, zodat hij op de lagere school zomaar een klas over mocht slaan. Aardrijkskunde en geschiedenis kende hij als geen iemand beter en zijn inschattingsvermogen was fenomenaal.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 28 juni 2020 om 15:37 uur

Beste mevrouw Coppens-de Ruiter, bedankt voor uw mooie reactie! Wat plezierig dat u dat hier laat weten; daar zijn wij dan weer erg trots op.
Ik kan me levendig voorstellen dat u uw meisjesnaam met trots draagt. Fijn dat u met zulke warme gevoelens terugdenkt aan uw vader; niet alleen vanwege zijn vele presentaties, ook vanwege de bijzondere persoon die uw vader was.

Mocht u meer willen vertellen over uw vader, dan treft u hier altijd een welwillend podium. Nog een fijne dag!

A.M.S. de Ruijter zei op 28 juni 2020 om 16:47 uur

Nou, Ik kan wel een boek over hem schrijven. Hij had ook net als een ieder zijn negatieve kanten. raar, maar die begreep ik als kind al. Vandaar dat ik hem ins ons cafe-restaurant altijd ben blijven helpen. Toen hij stierf is het nooit meer hetzelfde geworden.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 29 juni 2020 om 08:29 uur

Jee, A.M.S.de Ruijter, wat een ontroerende laatste zin. Veel dank voor deze aanvulling en we staan altijd open voor verhalen (of foto's?) die u hier zou willen delen.

We horen het graag!

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 28 maart 2012 om 11:14 uur

Café billiard in Sambeek

vertelde op 14 februari 2009 om 10:45 uur

Het Damke van Mie Pol