i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Boekel
Tags:

Waarom Venhorst niet Sint-Jozefpeel heet

vertelde op 21 mei 2009 om 10:50 uur

Vanuit Boekel heeft men al eeuwenlang op kleine schaal de Peel ontgonnen. Zo zijn de gehuchten Peelsehuis en De Heide ontstaan. Vanaf omstreeks 1920 trokken de pioniers verder de Boekelse Peel in. Zij bakten zelf hun stenen en bouwden meestal ook zelf hun boerderij op.

Maar er kwam steeds meer sturing van bovenaf, door een zogenaamde Streekplancommissie. Die bepaalde waar eventueel een nieuw dorp zou komen, en ook hoe de plattegrond van dat dorp er dan zou moeten uitzien. Over de naamgeving werd de gemeenteraad zelfs door de PTT onder zware druk gezet.

De Streekplancommissie had een stevige vinger in de pap bij de bepaling van de plaats waar het nieuwe dorp zou moeten komen. Het dorp kwam dan ook verder weg van het moederdorp te liggen dan de raad eigenlijk lief was. Maar mede dankzij burgemeester Cornelis Schafrat ging de raad in 1932 toch akkoord met de plannen.

het dorpsplan

Die plannen omvatten ook een model-dorpsplattegrond, met in het centrum een rechthoekig plein, afzijdig van de verkeersstroom. Aan dit plein moest de kerk komen, geflankeerd door de pastorie, het patronaat, de school en het klooster. Aan de andere kant van het centrumplein moest burgerlijke bebouwing komen: het raadhuis (indien aanwezig), enkele winkels en een café. En zo ging het nieuwe dorp in de Boekelse Peel er ook zo’n beetje uitzien.

de school en de riante villa van meester Menne

De gemeenteraad van Boekel had ook een paar keer de naamgeving van het nieuwe dorp op de agenda staan. Het aanvankelijke voorstel was Sint-Jozefpeel, naar de Boekelse pastoor Jozef de Raad. Daartegen kwam echter de PTT in het geweer. Volgens deze (toen nog machtige) overheidsinstelling zou verwarring kunnen ontstaan (er bestond nog geen postcode!) met het gehucht Smakt onder Venray. Dat was namelijk een Jozefbedevaartsoord en stond allang bekend als “Jozefpeel”.

meester Menne

Slot van het liedje was dat in 1936 alle partijen instemden met de naam Venhorst. Dat was een vondst van de nieuwe bovenmeester P.J. Menne. Zijn school en zijn woning stonden, met de noodkerk, zo’n beetje als eerste in de verder nog kale Peelvlakte, niet ver van de Daandeledennen, ooit een baken voor dappere reizigers.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (19)

GC de Graad zei op 27 augustus 2008 om 11:05 uur

De naam Sint Jozefpeel komt voor in een aantal plaatsnaamlijsten o.a. uit 1936 en 1942. Het staat ook in het aardrijkskundig woordenboek uit 1968 (zonder de vermelding dat het om Venhorst gaat)

Henk Buijks (namens BHIC) zei op 28 augustus 2008 om 11:18 uur

Dat de naam Sint-Jozefpeel in de lijst van 1936 nog voorkomt, is te begrijpen, omdat het raadsbesluit tot naamswijziging in dat jaar is genomen. Maar kan me uw verwondering voorstellen wat betreft de vermeldingen in 1942 en 1968.
Echter, het is mogelijk dat in deze lijsten een ander Jozefpeel is bedoeld. De naamswijziging van 1936 (toen de naam Venhorst werd gekozen) was immers het directe gevolg van problemen die de PTT maakte over het feit dat deze naam al bestond. Ook het bedevaartsoord Smakt, tussen Vierlingsbeek en Venray, schijnt Jozefpeel geheten te hebben.

Toon van de Wetering Venhorst zei op 5 februari 2009 om 18:34 uur

In de boeken "Venhorst en de Peel", en "Van woestenij naar Venhorst" wordt dit veel beter uit gelegd. De naam Venhorst is WAARSCHIJNLIJK gegeven door Piet Menne, maar er is nergens een brief of aantekening te vinden dat dit waar is. Veel van zijn brieven (zeg maar alles) zijn bewaard gebleven, en ook hier in is niets terug te vinden. Maar vast staat dat St. Jozefpeel als naam moest verdwijnen volgens de PTT. en zo is in 1936 St. Jozefpeel omgedoopt in Venhorst.

hanneke bekers zei op 3 oktober 2009 om 20:41 uur

Geen idee, maar ik wel, dat mijn vader de opvolger was van meester menne, namelijk meester bekers.Ik heb nog een heel oud krantenmartikel. Waarschijnlijk uit 1946, of iets later. In dat artikel wordt gesproken over vennen en horsten, ontworsteld aan de hei? En nog veel meer. Interesse hierin? Ik hoor wel

Marilou Nillesen bhic zei op 4 oktober 2009 om 16:42 uur

Zeker Hanneke! Mogen we een kopie van je hebben? Of wellicht beschik je over de mogelijkheid om het artikel te scannen?

Laat maar weten wat voor jou het makkelijkst is en dan handelen we het verder af. Alvast dank voor je reactie!

Hanneke Bekers zei op 18 maart 2014 om 17:23 uur

Sorry, het is 5 jaar later. Maar ik wil dit krantenartikel en eventueel een schilderijtje van Handel, het kapelletje een keer brengen. Ook de oude foto's en herinneringen aan Venhorst. Ik ben niet piep meer, dus veel mooie herinneringen aan Boekel. Dokter Jenne? met zijn doorlopende wenkbrouwen.

Marilou Nillesen bhic zei op 19 maart 2014 om 12:07 uur

@Hanneke: Ik stuur je een mailtje om een afspraak te maken; dat werkt wat makkelijker.

Marilou Nillesen bhic zei op 8 april 2014 om 11:27 uur

Hierbij het beloofde artikel via Hanneke Bekers:

<a href="http://www.bhic.nl/media/document/file/venhorst-krantenartikel.jpg" target="_blank"><img src="http://www.bhic.nl/media/document/file/venhorst-krantenartikel.jpg" title="Klik voor vergroting" width="400" height="750" border="0"></a>

<br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br><br>

Hanneke Bekers zei op 8 april 2014 om 11:46 uur

Van 1946 tot 1951 was mijn vader, Rien Bekers, hoofd van de school in Venhorst. In het begin bestond de school uit vier klassen, in 1950 kwamen er twee bij.

<img src="http://www.bhic.nl/media/document/file/venhorst-fotoschool.jpg" alt="tekst voor tooltip" width="400" height="250" border="0" />

Venhorst bestond destijds uit twee café's, een bakker, een slager en een hoefsmid. Voor alle andere dingen ging je naar Boekel. Bijna al die ondernemingen zaten om het pleintje heen.

<img src="http://www.bhic.nl/media/document/file/venhorst-schoolfoto.jpg?" alt="tekst voor tooltip" width="400" height="220" border="0" />

Van Venhorst verhuisden we daarna naar Rotterdam. Een wereld van verschil! In Venhorst konden we altijd buiten spelen, zonder dat er ooit een auto langskwam. Dat was in Rotterdam natuurlijk wel anders.

<br><br><br><br><br><br><br><br>

Tonnie Gresnigt-Blommaert zei op 30 juni 2015 om 12:07 uur

In 1951 volgde mijn vader, P.J. Blommaert, dhr. Bekers op als schoolhoofd. Ik kan me nog herinneren dat ik als 4/5-jarige gelogeerd heb bij de familie Bekers in Venhorst voordat wij daar vanuit Tilburg naar toe verhuisden. eerst naar de Statenweg, 2x, daarna naar het grote huis aan het pleintje.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 30 juni 2015 om 14:46 uur

Hallo Tonnie, leuk je reactie hier te lezen! Je was natuurlijk nog best klein maar kun je je nog iets herinneren van de overgang van Tilburg naar Venhorst? Het lijkt mij best een behoorlijke stap.

Tonnie Gresnigt-Blommaert zei op 30 juni 2015 om 17:19 uur

Hallo Marilou, er staan me nog enkele beelden bij, van de waterput bij het eerste huis waar we woonden aan de Statenweg, en ook van het tweede huis, naast de kolenboer. daar waren heel veel kinderen, voornamelijk jongens.. Het meeste herinner ik me natuurlijk van het huis aan het plein, de garage, de pomp, de gaskousjes, de kachel/oven in de keuken waar je je voeten in kon steken 's winters, de opgezette vlaamse gaai in het trappenhuis (vond ik doodeng). Even verderop woonde een vriendinnetje: Wies van de Ven, daar hadden ze een winkel. Aan de andere kant van het plein, ik meen even voorbij de school was een bakker, ook van de Ven. Daar werden appelschijfjes gedroogd in de herfst. Herinneringen genoeg, Van de tilburgse tijd weet ik niet zoveel meer.

Tonnie Gresnigt-Blommaert zei op 30 juni 2015 om 17:31 uur

Ik kwam op deze site ivm een foto in een oude Kath.Illustratie uit 1934 of 1935, waarbij een bisschop en anderen het over de parochiekerk van St.Jozefspeel , als kerkdorp van Boekel hebben. Het viel mij op omdat ik de naam St.Jozefspeel niet kende, maar wel Venhorst. Toen heb ik even gegoogeld en kwam ik op deze pagina met uitleg en de bekende naam Bekers.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 1 juli 2015 om 11:04 uur

Ah vandaar Tonnie. Nou, maar goed dat je onze site gevonden hebt ;-) Mooie herinneringen ook; zoiets als een opgezette vlaamse gaai, ik kan me levendig voorstellen hoe eng die moet zijn voor een kind. Of de geur van gedroogde appelschijfjes, heel sprekend.

Het klinkt ook als een mooie jeugd, met wonen aan een plein en veel kinderen in de buurt. Leuk dat je je herinneringen met ons wil delen.

Steffie Kuijpers-de Wit zei op 14 juli 2016 om 23:11 uur

En mijn vader André de Wit was de hoefsmid in Venhorst. Mijn ouders hadden ook nog een ijzerwarenwinkel. In 1938 zijn ze in Venhorst gaan wonen. Ze hadden een dochter toen ze in Venhorst kwamen wonen. In 1953 zijn mijn ouders, mijn drie broers en zes zusters verhuisd naar Valkenswaard waar ik in 1959 geboren.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 15 juli 2016 om 10:01 uur

Dank voor je reactie Steffie. Jij hebt als nakomertje van het gezin weer andere jeugdherinneringen, maar je broers en zussen kunnen vast nog wel veel over Venhorst vertellen. Heb je misschien nog een foto van de ijzerwinkel van de ouders en de werkplaats van je vader. Als wij die hier mogen plaatsen, zou je dan scans van de foto's willen sturen naar info@bhic.nl ? Zou heel leuk zijn.

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 16 juli 2016 om 19:37 uur

Opmerking : in het mooie krantenverhaal staat dat Venhorst dan 15 jaar bestaat. Dat zou dus betekenen, als je het letterlijk neemt, dat dit krantenartikel uit 1951 is i.p.v. het eerder veronderstelde 1946..
Ook opvallend vind ik de zinsnede : "s'zomers stonden de aardappels ooit 20 tot 30 cm onder water". Dat was dit jaar ook op veel plaatsen het geval. Dus dat vele water was 65 jaar geleden ook al. Ik bedoel te zeggen; dat niet al het extreme weer van nu zo maar aan een klimaatsverandering gelinkt kan worden. Het is complexer, laten we het daar op houden.

hanneke bekers zei op 1 september 2018 om 20:52 uur

Ja, weer een tijd geleden. Maar wat leuk om even in het verleden te duiken. En, door deze warme zomer, terug te denken aan de warme zomer in Venhosrt 1947!!
Iedere keer als ik een bromvlieg hoor, denk ik aan Venhorst!
De periode vn 1946 tot 1951 waren de mooiste jaren van mijn leven.

Janny Krouwer zei op 3 september 2018 om 16:50 uur

Ik ben het zusje (89jaar) van Jelly Bekers-Smit. Bij mij in Roosendaal woont
Martin van de Hoogenhof, destijds onderwijzer in Venhorst. Helaas nu dementerend. Zijn vrouw Ursula leeft niet meer.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 4 juni 2009 om 12:27 uur

Pastoor Josephus de Raad (1873-1953)

vertelde op 22 mei 2009 om 11:28 uur

Daandeledennen

vertelde op 23 juli 2014 om 17:44 uur

De Kei in Venhorst