i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden , Eindhoven
Tags:

Zijderupsteelt in Nederland

vertelde op 25 november 2019 om 10:04 uur

Corneille Hipolithe Berail (1795-1891) was boomkweker en zijdeteler in Gestel. Hij probeerde boeren in de omgeving van Sint-Michielsgestel aan te zetten tot het aanplanten van moerbeibomen. Het begin van de zijdeteelt.

“Een woord op zijn tijd of waarom plant gij ook geene moerbezieboomen aan?” Het staat in de reclamebrochure bedoeld om die boeren te enthousiasmeren.Met deze inleiding vertelt Henk Buijks BHIC op 5 mei 2008, gevolgd door: “De verse bladeren de onmisbare grondstof voor de kweek van zijderupsen. De voedselboom voor de zijderups. De mooiste zijde komt van de kieskeurige Bombyx mori, de zijderups die alleen van moerbeiblad houdt en het liefst van de Witte moerbei.”

En op 3 juli 1929 schrijft De Udensche Courant ‘De Nederlandse Zijdeteeltvereeniging besluit het definitief invoeren van de zijdeteelt in verband met de bijzonder grote belangstelling in ons land.’ In het Limburgsch Dagblad van 25 september 1951 lees ik een artikel over Van Nonnetjes en Coconnetjes.” Dertigduizend zijderupsen in het zusterklooster van Venlo. Elk cocon levert 2 kilometer zijdedraad. De nonnetjes van klooster Bethanië in Venlo hebben de zorg op zich genomen over dertigduizend rupsen. Ze doen dat op de eerste plaats omdat ze er zij bij willen spinnen - letterlijk en figuurlijk - want het zijn zijderupsen, en deze zusters Dominicanessen hebben de echte natuurzijde, welke de rupsen produceren, nodig voor hun borduurkamer, waarin elke dag vijftien nonnen bezig zijn met het vervaardigen van paramenten en vaandels en met het daarop borduren van religieuze taferelen of motieven.

Vreetperiode

In de kloostertuin prijkt namelijk reeds een lange laan van moerbeistruiken, die in de zomer voldoende bladeren hebben om de vraatzuchtige en kieskeurige zijderupsen te voeden. Verder was er al gezorgd voor grote manden om dagelijks 't benodigde kwantum van deze bladeren in te plukken; als de rupsen hun ‘vreet-periode’ hebben, verorberen ze per dag de inhoud van twintig van die manden. Ook hadden de zusters al vele houten rekken in elkaar getimmerd om de zijdeproducenten een goed onderdak te verschaffen. En er was een kacheltje aangesleept, teneinde het rupsentehuis op de gewenste temperatuur te houden.

 Op zekere dag zijn alle rupsen verdwenen. Echter, niet spoorloos. Alle rekken en takken zitten vol cocons. Dan komt spoedig het ogenblik dat de zusters de inhoud van de cocons moeten doden om de twee kilometer lange zijde draad in zijn geheel te kunnen afwikkelen. Jammer, voor een belangrijke aanvulling, de vraag wanneer en om welke reden de zijdeteelt in het zusterklooster is gestopt, bleef onbeantwoord. Het Zijdemuseum in Wouw hing aan een zijden draad, en brak in 1997 en later óók dat in Oud Gastel!

Het spinnen van de zijde wordt door de textielgroep van het Pre Historisch Dorp in Eindhoven regelmatig beoefend. Zie de zeer geconcentreerde spinster bij het spinnen van de sneeuwwitte Moerbijzijde met de spintol, voorloper van het spinnenwiel. Voor een twaalfdaags verblijf streken we juli 1994 neer in het Franse St.Fortunat sur Eyrieux in de Ardèche. Het eertijdse spoorwegemplacement was beplant met moerbeibomen, aan enkele hingen nog vruchten. Onze bungalowtent plaatsten we tussen de voedselbomen voor de zijderups, dat gaf een goddelijk gevoel!

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (2)

Rini de Groot. zei op 3 december 2019 om 05:48 uur

Degene die ik het verhaal beloofde over de Zijderups met de foto,s, én bedrogen uit kwamen.
‘De kink in de kabel’ is opgelost normaal wordt door BHIC het verhaal geplaatst op de website handelend in het verhaal, dit maal Eindhoven, Sint-Michelsgestel en Uden.
De bijdrage was echter alléén te vinden op de site van Sint-Michelsgestel, dat is me in al die jaren nooit voorgekomen, dat was jullie teleurstelling !
Óók ik ging daar niet zoeken.

Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 3 december 2019 om 10:06 uur

Beste Rini,
Er is hier toch echt sprake van een misverstand. Wij hebben geen 'website' over Eindhoven, Uden of welke plaats dan ook. We hebben, oneerbiedig gezegd, een bak met verhalen, die we met behulp van trefwoorden ('tags') kunnen koppelen aan plaatsnamen en onderwerpen. Een volgende keer kun je beter in het overzicht van verhalen (https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen ) zoeken. Daar staan de jongste verhalen standaard bovenaan. Ook kun je hier zoeken met - bijvoorbeeld - een of meer woorden uit de titel van je verhaal. Er zit rechtsboven in het scherm een zoekveldje om die in te vullen. Daarmee wordt je onafhankelijk van de plaatsnaam. Ik hoop dat je in de toekomst op deze manier teleurstellingen kunt voorkomen.
Met vriendelijke groet

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 5 mei 2008 om 09:24 uur

Corneille Hipolithe Berail (1795-1891), Boomkweker en zijdeteler in Gestel

vertelde op 7 januari 2011 om 14:50 uur

Viskwekerij bij Valkenswaard