i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Berghem
Tags:

Zoekplaatje

vertelde op 26 oktober 2009 om 15:52 uur

Welke echte Berghemnaar herkent niet dit plekje: de linde schuin tegenover het gemeentehuis! Zo te zien is deze boom ouder dan het gemeentehuis, maar dat was geen reden om hem te sparen. De linde, die zo karakteristiek is voor veel Brabantse dorpen, is dus allang gekapt in Berghem.

In 2008 is de kans minimaal dat je dit plekje kunt fotograferen zonder dat er een auto opstaat. Maar enkele decennia terug ging dat nog best.

Achter de linde zien we nog juist de etalage van een bakkerij; op de winkelruit staat “BROOD” en “GEBAK”. Later zou hier een cafetaria of snackbar gevestigd zijn geweest.

Zijn er Berghemnaren die goede herinneringen bewaren aan dit plekje in hun dorp? Aan de linde, de bakker, de snackbar of, je weet nooit, aan het gemeentehuis?

We zijn benieuwd naar je reacties.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (21)

``Marietje van Zummeren zei op 26 oktober 2008 om 16:55 uur

Het gemeentehuis dateert vanaf het jaar 1931.De lindeboom is veel en veel ouder. Mijn vader (1887 - 1976- vertelde mij, dat er vroeger altijd geitenmarkt werd gehouden onder die boom.Hij moest dan, om Berghem te promoten, foto's daarvan maken in opdracht van burgemeester Keijzer, die Berghem met ijzeren hand regeerde.Dat waren foto's nog met een groot statief , een zwarte doek over toestel en fotograaf en negatieven van glasplaten.Dit was in de jaren van de eerste wereldoorlog.1914-1918.

In de tijd, dat er veel berghemse jongens naar Indonesie moesten,werd er regelmatig "Thuisfront"naar hen opgestuurd door meester Gielen met daarin steevast een rubriek "de lindeboom vertelt"door Kees v. Deutekom.

De bakkerij was van Harrie v.Gendt, een van de zeven bakkers, die Berghem toen rijk was.Hij was wel een "luxe"bakker. Naast zijn woning was een cafeee van Jan Loeffen, met in de kermistijd, ernaast een grote danstent.

Tony Koning zei op 26 oktober 2008 om 18:18 uur

Beste redactie,
Op deze locatie heb ik een bar en cafetarie gerund vanaf 1964 tot 1972 voor Hfl. 60,= huur per week (gehuurd van Van Dijk Helmond Frisdranken). Wij zijn er getrouwd en twee kinderen tussen de bedrijven door zijn er geboren. Het cafe-elftal was erg fanatiek in de zomeravondcompetitie. In 1973 is de kroeg afgebrand.
Groeten,

Henk Buijks (namens BHIC) zei op 27 oktober 2008 om 11:25 uur

Marietje en Tony, dank voor jullie reacties!
Zag dat we abusievelijk de kop 'Zoekplaatje' boven deze oer-Berghemse foto hadden geplaatst. Voor echte Berghemnaars is dit natuurlijk allesbehalve een zoekplaatje.

Gerrit Laurenssen zei op 27 oktober 2008 om 14:15 uur

Een fraaie foto van de Lindeboom uit Berghem op de driehoek die gevormd werd door de toenmalige Laanderstraat, de Rogstraat en de Spaanderstraat. Deze locatie werd in vroegere tijden door de locale bevolking aangeduid als het ‘Plekske’.
(Voor een betere herkenning: in 1948 werd de Laanderstraat omgedoopt tot Burg. van Erpstraat en de Rogstraat werd Julianastraat).
Hier werd jaarlijks de koolmarkt gehouden, maar ook het kermisgebeuren had hier plaats. Het Onze Lieve Vrouwegilde hield hier haar schuttersfeest met als hoogtepunt de huldiging van de nieuwe gildekoning. Dat feest werd vervolgens uitvoerig beklonken in hun teerzaal, herberg ‘De Keijzer’, op de hoek van de Spaanderstraat. In transacties rond huizen en grond werd deze omgeving aangeduid als “rond de schutsboom”. Die machtige lindeboom zorgde daar, samen met de vele activiteiten, voor een karakteristiek plekje in de dorpssamenleving van toen en zou zeker ook nu niet hebben misstaan.
<b>Vorm</b>
Opvallend was de sterk afgeplatte vorm van de boom. Wellicht is daar een plausibele verklaring voor:
Op 28 april 1803 wordt namelijk door de President-schepen van Berghem, Antonie Bueters, en de schepenen Arien van Steenvelt en Johannes van den Heuvel, een acte opgemaakt. Hierin maken de kinderen Arien en Jochem van Vugt, op uitdrukkelijk verzoek van Willem Wouter van Schaijk, er melding van dat de door hun ouders geplante lindeboom, door Marcellis Cornelis van Vugt op last van of met Francis Snoeks, is “geknood of de top uitgehouwen” en dat zette kwaad bloed.
Johannes van Vugt, gehuwd op 15 mei 1757 met Anna van der Stappen, plantte dus de boom. Hij deed dat als huurder van het huis en land dat in die tijd toebehoorde aan de Weduwe van Overbeek. Volgens de verhuizing waren zij daartoe verplicht.
Uit de acte is op te maken dat de nieuwe lindeboom geplant was ter vervanging van de oude boom die na het rooien deels werd gebruikt “tot timmeratie” van het huis van de Weduwe van Overbeek.
<b>Leeftijd</b>
Deze acte geeft een indicatie dat de in 1970 gerooide lindeboom door Johannes van Vugt rond 1760 moet zijn geplant.
<b>Bewoning</b>
In het huis rechts van het Oude Raadhuis, en dus tegenover de lindeboom, woonde aanvankelijk Marinus Berndsen, een broer van Frans, die we weer kennen van de hoek Pastoor van Teteringstraat.
Marinus had een goedlopende bakkerij die echter in 1910 afbrandde. Het huis werd na enige tijd weer opgebouwd. Daar kwam later Harrie van Gendt, ook als bakker.Harrie van Gendt, geboren 05-06-1905 in Pannerden, kwam rond 1930 naar Berghem.
Zijn buurman was Jan Loeffen. Die runde een café. Heel bekend omdat tijdens de jaarlijkse kermis een grote danstent werd geplaatst achter het café. Sinds 1948 staat die locatie geregistreerd onder Julianastraat 3.

Henk Buijks bhic zei op 28 oktober 2008 om 08:56 uur

Gerrit, we hebben blijkbaar doel getroffen met de publicatie van deze foto. Bedankt voor je uitgebreide reactie!
Nu is een linde in een Brabants dorp niet zomaar een boom, en zeker niet een linde van een dergelijk formaat. Jammer dat hij in 1970 is gerooid. Is er toen nog sprake geweest van activiteiten om de boom te sparen?

J. van den Berg, Berghem zei op 28 oktober 2008 om 09:02 uur

Ik ken deze situatie nog goed: in 1957 was ik wachtmeester bij de Rijkspolitie, groep Berghem, en ons 'bureau' bevond zich in het gemeentehuis, achter de drie onderste ramen, waar je op de foto recht tegenaan kijkt. In de nachtdienst, en zeker in de winter, hebben we ons menigmaal opgewarmd in de bakkerij van Van Gendt. Eind 1959 kregen we een &quot;echt&quot; politiebureau. We waren toen met vier man: adjudant, opperwachtmeester en twee wachtmeesters. Die laatsten patrouilleerden (per fiets en zonder portofoon oid, laat staan mobiele telefoon) door het dorp. De groep Berghem omvatte toen ook Megen en Lith, dus dat was een flink gebied.

Gerrit Laurenssen zei op 29 oktober 2008 om 16:20 uur

Henk Buyks: Jij wilde nog weten of er pogingen waren gedaan in 1970 om de lindeboom te sparen. Ben ervan overtuigd dat de Berghemnaren trots waren op hun boom. Daar moest iederen van af blijven en dat deed men later ook. Maar hij was al heel lang zo rot als een mispel. Vele pogingen met ijzeren banden en spijlen hielpen ook niet meer. Geen boomchirurg die daar nog heil in zag. De eens zo fraaie boom leverde gevaar op door afbrokkelende delen. De gemeenteraad had geen andere keus. En... ditmaal was iedereen eenzelfde mening toegedaan. Maar men heeft er nu drie bomen voor terug, met een kunstwerk.
Met vriendelijke groet, Gerrit

Ruud van der Heijden zei op 8 november 2008 om 14:07 uur

Mijn moeder Marie van der Heijden-van Hintum herkende de bakkerij ook.
En dat Harrie van Gendt een echte dorpsbakker was blijkt wel uit het verhaal van mijn moeder.
Toen zij trouwde op 27 juni 1946 was de suiker nog op de bon. Harrie leverde toch gebak voor het feest en dat alles gratis!

Ruud van der Heijden

Kees van der Hoeven zei op 22 november 2008 om 12:06 uur

Wij zijn in 1953 in Berghem komen wonen omdat mijn vader al iets eerder was benoemd tot adjudant van de rijkspolitie aldaar( dus de commandant van de eerder genoemde J. v.d. Berg). Ik weet me als kind nog te herinneren dat ik, wanneer er een arrestant in de cel zat in het oude gemeentehuis, s'middags met een pan eten naar het politiebureau moest om eten naar de arrestant te brengen. Mijn moeder kookte dan in opdracht van mijn vader gewoon wat meer dan voor ons gezin van 10 personen nodig was.
Nardus de Luuk, een bekende zwerver in die tijd, liet zich als het s'winters erg koud was, oppakken als vagebond en vertoefde dan op het bureau in de cel, wetende dat het daar niet vroor en dat zijn kostje, zoals hierboven omschreven, voorlopig gekocht was. Omdat mijn jongste broer en ik destijds bevriend waren met Harrie van Gendt, de jongste zoon van bakker van Gendt, herinner ik me nog dat we in de bakkerij regelmatig krentjes en rozijnen pikten, hm wat een tractatie! Tijdens de kermis gingen wij met vriendjes en vriendinnetjes overdag natuurlijk ook naar de danstent bij Jan de Loef, wat bij mijn vader zeker in het verkeerde keelsgat zou zijn geschoten. Bij tentcontrole door de rijkspolitie dook ik dan ook regelmatig onder de tafel. Mijn vader heeft het toen gelukkig nooit ontdekt, anders zou er een windje gewaaid hebben!

Anny van de Goor-van den Heuvel zei op 15 december 2008 om 14:25 uur

Onze oudste dochter, wonende in Eindhoven, kwam trots met dit zoekplaatje, ze denkt uit het Eindhovens Dagblad. &quot;Kennen jullie dit?&quot; Jawel, en het roept prettige herinneringen op!
Ik werd geboren in de Waterstraat in mei 1940 en was het eerste &quot;oorlogskindje&quot; in Berghem. Het was ver lopen om bij school en kerk te komen. Later hadden we in ons gezin een paar fietsen; er gingen 2, en vaak 3 kinderen op 1 fiets.
De meisjesschool stond bij de kerk, maar in de winter fietsten we niet over &quot;het Veld&quot;, de molenweg, want het was daar erg donker en er stonden maar een paar huizen.
Tegenover het gemeentehuis, onder de Lindeboom, woonde het gezin van Gijs van Schaijk. De 2 dochters waren onze leeftijdgenoten, en we gingen er vaak heen om te spelen, of, in de winter, om warm te worden en wat lekkers te krijgen.
In 1965 zijn we getrouwd in het mooie gemeentehuis van de foto. We gingen in Amerika wonen. Toen we in de zeventiger jaren terugkwamen was de Lindeboom weg! Onze conclusie was: jammer, Berghem zal nooit meer hetzelfde zijn. Wat jaren later vernamen we dat ook het gemeentehuis zijn functie verloren heeft, maar gelukkig staat dat er nog wel!

Riki van der Heijden zei op 17 januari 2010 om 00:46 uur

Prachtige verhalen om te lezen.
In het schooljaar 1969 - 1970 huisde er onder in het gemeentehuis in ieder geval een kleuterklas waar ik leidster was, daar geplaatst vanwege ruimtegebrek in de eigenlijke kleuterschool welke gehuisvest was aan de Molenweg.
Mogelijk dat de dépendance later daar nog voortgezet werd, dat is mij onbekend.

Henk Buijks bhic zei op 18 januari 2010 om 11:13 uur

Heb je toevallig nog foto's van de tijd dat je met je kleuters in het gemeentehuis zat, Riki?

Patrick Debaere zei op 19 januari 2015 om 23:45 uur

In Zoersel (België) stond ook zo'n machtige lindeboom. Men vertelde dat hij 800 jaar oud was. Hij was het centrum van het dorp en het dorpsleven en stille getuige van veel vreugde en en veel verdriet. In 1974 werd hij geveld. De doodsklokken luidden de ganse dag. De dorpelingen hadden de tranen in hun ogen. 25 jaar later kwam hij als gebeeldhouwde boom terug naar het dorp en kreeg er een ereplaats in een museum.
In 2015 krijgt dit museum een totale vernieuwing. Blij dat wij hem nog hebben. De titel van ons museum wordt "De Lindeboom vertelt ....". Het wordt een verhalenmuseum van de Kempen !!. Meer weten , zie naar :
http://www.toerismezoersel.be/het-lindepaviljoen.

Lambert van Hintum zei op 24 september 2015 om 20:00 uur

Zeker mooie verhalen over de geweldig mooie lindeboom, die jammer genoeg er niet meer is. Met de kennis van tegenwoordig hadden wij zeker deze boom nog gehad, en de gemeente had misschien eerder moeten ingrijpen. Er zijn vele lindebomen die veel ouder zijn en er nog goed uitzien, denk alleen maar eens aan de lindeboom in Sambeek. Zelf haalde ik in de jaren eind 50 potgrond voor ons Moeder uit de lindeboom, hoe ik erin ben gekomen is mij ook een raadsel.
Berchs-Heem heeft ongeveer op de oude plaats een nieuwe lindeboom gezet, met een bordje die de historische boom laat zien. Berchs-Heem bekostigde de boom met veel steun van de Berghemse kabelaar KBG. Even ter aanvulling over het huis van Harrie van Gendt, met zijn spiegels op de achtergrond van zijn buffet, en zijn poolbiljart, vooral zijn ijs was geweldig. Later in mijn jeugd kwam er Jan Sas met zijn vrouw Sjaan en mooie dochters te wonen Thea, Hannie,Sjaantje, en Saskia, ja, het zit nog goed in mijn herinnering, een prachtige tijd.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 30 september 2015 om 11:30 uur

Mooi dat de heemkundekring gezorgd heeft voor het plaatsen van een nieuwe lindeboom. Ook jouw herinneringen aan het ijs en vooral de mooie dochters van Jan Sas is natuurlijk geweldig om te lezen.

Marion De Mas-den Brok zei op 9 juli 2018 om 19:48 uur

Ik ben misschien wel laat met mijn verhaal. Maar mijn vader Antoon den Brok werd op 5 mei 1917 geboren in het café bij de lindeboom. Mijn oma was daar toen eigenaresse van.

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 10 juli 2018 om 09:20 uur

Dus ook voor jouw familie was deze lindeboom van waarde, leuk om te horen! Ben je zelf ook in deze buurt opgegroeid?

Marion De Mas-den Brok zei op 10 juli 2018 om 09:39 uur

Oma verhuisde later met haar gezin naar Oss en begon daar een café in de Molenstraat nr 119. Mijn opa was gestorven een paar maanden voor de geboorte van mijn vader. Zelf ben ik in Oss opgegroeid .

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 10 juli 2018 om 14:12 uur

Dat moet wel lastig voor je oma zijn geweest... Wel leuk dat deze foto je laat zien waar je vader geboren is.

patrick debaere zei op 10 juli 2018 om 17:13 uur

Vreemd hoe belangrijk bomen zijn in het leven van de mensen. Als gids bij de gebeeldhouwde linde van Zoersel (België), ervaar ik dat zeer dikwijls. Onlangs kwamen de tranen in de ogen van een Franse bezoekster toen vertelde hoe de lindeboom in ons dorp de verzamelplaats was voor alles wat in het dorp gebeurde. De herinneringen aan haar jeugd kwamen volop naar boven. Idem met bezoekers uit het verre Benin (Afrika) die enthousiast vertelden hoe belangrijk de boabab-boom was die midden hun dorp staat. Daar grijpt nog steeds het dorpsleven plaats. Zouden die lindebomen toch alles onthouden wat ze eeuwen aan een stuk gezien hebben. Info over onze lindeboom : www.toerismezoersel.be

Hilde Jansma
Hilde Jansma bhic zei op 11 juli 2018 om 09:08 uur

Bijzonder te horen dat zo'n centrale boom ook in andere culturen voorkomt.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: