i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Beers
Tags:

De Barendonk

vertelde op 10 oktober 2009 om 13:01 uur

Het boeide me al toen ik nog een kind was, dat prachtige landgoed, genaamd “De Barendonk“. Het werd omsloten door een slingerende gracht, waar eenden de bezoeker verwelkomden. Een brug met daarachter een oprijlaan van sierlijke paardenkastanjebomen.

Ets van Hendrik de Laat, 1984Aan beide zijden van de laan lagen machtige boomgaarden met goudrenetten. Als jonge knaap ging ik hier vaak appels plukken, voor die felbegeerde fiets.

Het landgoed ”De Barendonk” heeft een rijke geschiedenis. De naam kwam al voor in de tijd van Jan van Cuijk (1308). Het gebied rondom het landgoed heet De Baren. Die naam is afgeleid van de mannelijke zwijnen die hier voedsel zochten. In de tijd van Jan van Cuijk werd er veel gejaagd op die dieren, die volop voorkwamen tussen Cuijk  en het gebied Tongelaar.

Donk betekent een hoger gelegen gebied. Het bouwen op een ‘donk’ was vanwege de natte omgeving noodzakelijk. De Barendonk was dus eens een rustplaats voor de zwijnenjagers.

klik voor een vergrotingHet huidige landhuis stamt in ieder geval uit het begin van de zeventiende eeuw: het klokje in het torentje draagt het jaartal 1624. Rond 1650 werd het landgoed bewoond door Ludolf de Quay, die een broer was van de stamvader van Jan de Quay. Toen de laatste nazaat van deze tak van de familie De Quay in 1803 kinderloos overleed, ging het bezit over naar ene Matthias Adrianus Snoek.

In 1794 belegerden en plunderden Franse soldaten het landgoed en landhuis. De bewoners vluchtten naar Grave. Tegenwoordig is er een wandelpad over wat eens de vluchtroute was voor mens en dier. Het zogenaamde  “Beerse Pieterburenpad“ loopt van Beers naar Gassel. Het landgoed De Barendonk is aangesloten bij  BoerderijUitjes. Hier krijgt men tekst en uitleg omtrent het gebeuren rond en op het landgoed. Men kan er recreëren op de plassen, genieten van de natuur en zelfs overnachten. Het landgoed heeft dan wel een metamorfose ondergaan, maar het blijft in trek bij jong en oud.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (10)

Jan Lange. Nw.Vennep zei op 8 september 2009 om 22:24 uur

Een algemene reactie, tevens tip: Kees Wijnhoven heeft een 155 pag. tellend boek geschreven met daarin een overzicht van de geschiedenis en bewoners van 150 huizen in Beers, die gebouwd zijn voor 1940. Veel fotomateriaal en andere documentatie.

Eric van Daal, Goirle zei op 19 mei 2010 om 14:55 uur

Ludolf de Quay kwam pas in 1690 op de Barendonk.
In het archief van de Nassause Domeinraad in Den Haag vond ik een lijst uit 1613 van ‘de huysplaatsen en erven in het Land van Cuijk welke aan sijne Hoogheid dienstpligtig sijn’ Onder Beers werd vermeld ‘Hermen van Dael wondt op den heer van Onsenoerts hoef’. Deze Hermen van Dael, die in 1626 en 1627 ook genoemd wordt als schepen van Beers, was dus blijkbaar woonachtig op een hoeve die in bezit was van Adriaan van Malsen, heer van Onsenoort.
Via zijn vrouw Josina van Varick was Adriaan van Malsen omstreeks 1615 te Beers in bezit gekomen van de Bruijnkamp (den Brunkum) en de Barendonk.
Ook vond ik een lijst uit 1656 met boerenfamilies die een deel van hun opbrengst afstonden aan de kosterij van Beers. Hierop staat: Aert Pruijt op die Baerdonck gelt jaerlijcx een vat rogge. Blijkbaar was Aert Pruijt toen pachter op de Barendonk. En hij was getrouwd met Marij van Dael, een dochter van Hermen. Overigesn was ook de vader van aert, Dirk Pruijt, schepen in Beers.
Het lijkt er op dat eerst Hermen van Dael en later zijn dochter Marij met haar gezin als pachter op de Barendonk gewoond hebben. Kan iemand hier meer informatie over geven?
Overigens kan ik het boek van Kees Wijnhoven aanbevelen: Meer hout dan stenen. Gebouwen in Beers van voor 1940.

Christian bhic zei op 30 mei 2010 om 07:14 uur

@Eric: Dank voor je uitgebreide reactie! Je hebt er al een aardig bronnenonderzoek opzitten. Is er een huis- of familiearchief, met gegevens over het landgoed en de hoeve, dat jij weet?

Eric van Daal, Goirle zei op 31 mei 2010 om 12:40 uur

@Christian: een huis- of familiearchief m.b.t. de Barendonk is mij niet bekend. Misschien kan Liesbeth Hermanussen-Thijssen, de huidige eigenaar van de Barendonk, hierbij helpen. Haar familie is al meer dan 150 jaar eigenaar van de Barendonk. Maar ik vrees dat er geen huisarchief is, en dat het dus gewoon zoeken is in de lokale archieven naar brokstukken uit de historie. Jaren geleden maakte ik vanuit het oud-archief van Beers (aanwezig bij het BHIC) onder inv.nr. 25, de volgende aantekening: "schepenen, regenten en geërfden van Beers sijn op 5 mei 1752 in de kerke van Beers vergadert om met melkanderen te raadplegen over de wanbetaling van verponding en dorpslasten van den here Willem Arent de Quay, heer van den Barendonck en van Duckenburg (bij Nijmegen), wegens de Baardonckse goederen. En mede op wat weijse en door wat middel die agterstallen sullen werden geinnet en ontvangen". Willem Arent de Quay was volgens deze schepenakte al sinds 1734 in gebreke gebleven om als heer van Barendonck zijn onroerend goed belasting te betalen. Hoe dit verder is afgelopen weet ik niet. Als schout van Grave en richter en dijkgraaf van Grave en het Land van Cuijk, kon Willem Arent zich blijkbaar wat permitteren, maar de bestuurders van Beers wilden het er niet bij laten zitten. Ik zou er zelf nog wel eens in willen duiken, maar mij ontbreekt voorlopig de tijd.

Christian bhic zei op 1 juni 2010 om 15:11 uur

@Eric: Ja, daar is het T-woord weer... (tijd) Met wat jij vertelt, dan denk ik ook niet dat er nog een familie- of huisarchief aanwezig is. Maar wie weet komen we er nog eens op. En inderdaad, dan blijven sprokkels uit andere bronnen over. Oud-rechterlijke archieven zijn dan bijvoorbeeld een dankbare bron. Van Beers staat ook al wel het een en ander online, maar helaas nog geen naamindexen. En dan wordt het lastig zoeken, of je moet even gaan spitten. Staat allemaal op ons verlanglijstje (net als jouw onderzoek)!

Peter Willems zei op 16 maart 2011 om 14:04 uur

Mijn familie heeft sinds 1900 gewoond aan de Noordstraat in Wilbertoord, aan het uiteinde bij de Middenpeelweg. Op de gemeentekaart van Mill uit 1866 wordt dit gebied aangeduid als de Barendonksche Peel. Heeft iemand enig idee waarom?

Henk Buijks bhic zei op 16 maart 2011 om 16:15 uur

Lijkt me logisch, Peter! Het gebied moet deel hebben uitgemaakt van wat in de reactie van @Eric van Daal uit Goirle hierboven de Baardonckse goederen worden genoemd. Zoals de Ammanspeel, ook in de buurt van de Noordstraat, te maken heeft met de amman of ambtman van het Land van Cuijk. Deze was de vertegenwoordiger van de heren van Cuijk, de Oranjes.

Kees Wijnhoven zei op 27 april 2011 om 09:18 uur

Ludolf de Quay, van de Barendonk, is een zoon van Henricus de Quay x Johanna in Grave, gedoopt 17-6-1652 en overleden 3-11-1719. de door u genoemde Jan de Quay(Jan Loefs van de Graeff, overleden 1675 was ca.1650 getrouwd met Peterke Aerts en had inderdaad een zoon Loef en een zoon Arnold als stamvader van " de Hierschenhof". Maar dat is niet dezelfde, want de vader van deze Jan de Quay was Loef Mattheusz. de Quay richterbode Vepl/Reek en 1620 getrouwd met Mericken en 2e x Cathalina. Er is beslist een relatie tussen deze 2 families, maar is nog nooit aangetoont.

Gerard W. Ch. Lemmens zei op 10 juni 2014 om 18:32 uur

Dag Eric en Christian en Kees niettevergeten,
Is er een genealogie van die familie Thijssen door jullie bekend ?? Iemand fluisterd tegen mij dat zij vermoedelijk familie zijn van de familie van de Voort uit Beugen??

Ik ben erg benieuwd!
De Hermanussen zijn weer verwand aan de familie van de Weem en dus onze genealogische vriend - Henk van de Weem?!

Groeten en dank,
Gerard

jan lange zei op 24 juli 2016 om 22:37 uur

Genoemde Ludolf de Quay is tweemaal gehuwd geweest. eerstens met Cornelia van den Hove, geb. ca. 1650-55 te Mill , huw. Mill 4/19.5.1675, otr. get. Petronella Maria (van de) Voordt en Gertrudis Agnes (van de ) Voordt/ huw. get. Godefridus v.d. Voordt en Mr. Theodorus Bernards Luxembeurgh (de koster). Cornelia is d.v. Geurt Hendriks Ermers van den Hove x ca. 1650 Jenneke d.v. Cornelis Cempen x ca. 1625 Ercke Hermens (Bacx) (xx vóór 1639 Goduwaert Adriaens).
Ludolf huwt tweedens in Neerbos bij Nijmegen op 26.11.1703 met Maria Hendrina Ingenool, begr. te Grave bij haar man in familiegrafkelder in de Elisabethkerk.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: