i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Oploo, Sint Anthonis en Ledeacker
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK kerken

vertelde op 5 maart 2015 om 16:00 uur

In de vijftiende eeuw stond er in Ledeacker al een kapel gewijd aan de H. Catharina. Op diezelfde plaats staat nu de Catharinakerk, die op de neogotische voorgevel en het torentje na nog voor een groot deel middeleeuws is.

De eeuwenlange toewijding van de kerk aan Catharina heeft er niet toe geleid dat er een bedevaart op gang is gekomen. Dat is te danken aan de H. Donatus. In 1860 sloeg maar liefst tweemaal de bliksem in en de kerk liep fikse schade op. Voor alle zekerheid schafte de parochie toen maar een beeld aan van de H. Donatus, beschermer tegen blikseminslag en brand. Toch werd in 1896 de kerk opnieuw door de bliksem getroffen. Daarna kreeg het gebouw een nieuwe voorgevel.

De verering voor Donatus bestaat overigens niet meer. Misschien heeft het kerkbestuur inmiddels wel een brandverzekering afgesloten bij verzekeringsmaatschappij……. Donatus.

De Catharinakerk, Allerzielen 2008 (foto: BHIC / Henk Buijks)De Catharinakerk, Allerzielen 2008 (foto: BHIC / Henk Buijks)

Intussen wordt de kerk opnieuw bedreigd, maar nu door de ontkerkelijking. De parochie is gefuseerd. Het bisdom wil negen van de veertien kerken in de nieuwe parochie Maria, Moeder van de Kerk sluiten, waaronder de Catharinakerk. Openhouden is te duur voor de geloofsgemeenschap. Maar in 2013 heeft men nog even uitstel gekregen om te proberen de financiële situatie weer gezond te maken.

Tot zover “de stenen”. De kerk was natuurlijk middelpunt van de parochie, maar als gelovige had je te maken met mijnheer pastoor en zijn kapelaans. Daaronder waren roemruchte personen. Wat valt er bijvoorbeeld te vertellen over pastoor Smijers, die al in 1938 naar de parochie was gekomen en daar midden jaren vijftig nog steeds actief was?

Of denk aan pastoor R.D. Lamers, die hoorde bij de Priestercongregatie van het Heilig Hart van Jezus. Hij was in de roerige jaren zestig het gezicht van de Catharinakerk. Welke herinneringen leven er nog aan deze zielzorgers? Vertel het ons hieronder!

Pastoor J.P.F. Smijers (Katholiek Documentatie Centrum, AFBK-2a14707) Pastoor Smijers
V.l.n.r.: oud hoofd lagere school W. Christiaans, pastoor R. Lamers, hoofd lagere school T. Pollemans. (BHIC, LED0051, Fotostudio Jan Waarma) Pastoor Lamers
Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (7)

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 5 maart 2015 om 17:32 uur

Dus Ledeacker is ondanks dat 't klein is gebleven 'n behoorlijk oude plaats.
Hoe oud wordt deze plaats officieel geschat?
En wat kan de aanleiding zijn geweest, de legende's in acht nemend, om de kerk naar de H. Catharina te vernoemen?
p.s. mooie, mogelijk, melangolische-sfeer-treffende foto trouwens.

Kees Wijnhoven zei op 5 maart 2015 om 19:41 uur

Hr. Henk Buijks,
Dat deze kapel al in de 13e eeuw bestond lijkt mij niet erg waarschijnlijk en uit welke bron? Pas in de 14e eeuw zijn in het land baksteenovens bekend en de nog aanwezige stenen gemiddelde formaat 26x12x6,2 cm wijzen op een periode midden 15e eeuw en dat klopt met de vergroting van het aanwezige zaalkerkje, met een priesterkoor, tussen 1520 en 1550. Ergens heb ik gelezen, dat de "Capella in Palude, St. Katherine in Lekeren"al bestond in 1427. Als eerste bedienaar wordt genoemd in 1475 Nicola.fil.Ion.de Zynnick, tevens rector altare S.Barbara in Boxmeer.
Na de Confiscatie (1648-1799) is de kerk vergroot tot 150 zitplaatsen en de nieuwe voorgevel/toren is ca. 1896 gebouwd door mijn oudoom Grad Kruijssen uit Oploo.

Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 6 maart 2015 om 09:44 uur

@ Gerard de Bie. De oudste vermelding van Ledeacker is volgens mij 1414. Zie daarvoor de korte inleiding op Ledeacker. Maar de sporen van bewoning gaan verder terug, tot in de Romeinse tijd. Zo is er een stenen vuistbijl uit de eerste of begin tweede eeuw na Christus gevonden en, tussen 2006 en 2009, een serie munten met beeltenissen van Romeinse keizers uit de tweede en derde eeuw.

Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 6 maart 2015 om 10:59 uur

@ Kees Wijnhoven. Dank voor deze correctie en aanvulling. Kunt u meer vertellen over uw oudoom en zijn activiteiten als bouwmeester? Dat maakt het verhaal natuurlijk veel leuker! Dan uw opmerkingen over de ouderdom van de kerk. Inderdaad kom ik in de literatuur die ik erop heb nageslagen geen oudere vermelding van Ledeacker tegen dan 1414 en ook geen archeologisch onderzoek, dat op een twaalfde-eeuwse kapel wijst. Mogelijk is er bij het onderzoek verwarring ontstaan met de kapel van het naastgelegen Sint Anthonis, die immers wel al in 1312 wordt vermeld. Die vermelding van Ledeacker in 1414 verwijst wel naar Sint Catharina, dus het is niet onwaarschijnlijk dat er toen al een kapel is geweest. Maar hoe oud die was? Volgens het register van rijksmonumenten is het huidige kerkgebouw in oorsprong inderdaad 15e eeuws. Zou er een oudere kapel geweest zijn? De tekst wordt in ieder geval aangepast.

Kees Wijnhoven zei op 6 maart 2015 om 15:15 uur

@ Paul Huismans,
Stenen vuistbijlen duiden niet op bewoning, maar op rondzwervende jagers/verzamelaars uit de steentijd. De Romeinse munten, gevonden door Jan Kusters, zijn daar geponeerd/verloren door een handelaar uit de Romeinse tijd, die van af de zuidelijke Brabants/Romeinse weg vanaf Empel tot de Reek ging en daar bij de Elft(Brouwhuis) naar Escharen voor de overstroming van de Maas kwam te staan.
Hij volgde de Peelrandbreuk,op de Peelhorst, die nu ook nog duidelijk te zien is langs de weg naar het Hoekske(Langenboom), Mill, Wanroy en richting St.Anthonis. Bij Venray/Horst zou hij weer op de Romeinse weg Cuijk-Blerick-Heerlen- Maastricht- Tongeren gekomen zijn. Op deze manier hield hij droge voeten!
Mijn oudoom heeft slecht zeer beperkt/plaatselijk gebouwd. Het verhaal van de "Lekerse" toren heb ik van mijn vader gehoord en zijn vader heeft daar ook voor zij zwager, als metselaar aan gewerkt. De tijdsbepaling is niet exact, het kan ook rond 1900 geweest zijn.

Paul Huismans
Paul Huismans bhic zei op 10 maart 2015 om 13:42 uur

@ Kees Wijnhoven,
Natuurlijk wijzen de bodemvondsten niet verder dan menselijke activiteit in het gebied, in elk geval niet per se op bewoning. Blijkbaar bent u goed thuis in de geschiedenis van deze regio. Kunt u vertellen wanneer het dorp "begon"?

Joep zei op 6 december 2018 om 20:36 uur

Dit verhaal zou wel even up-to-date gebracht moeten worden.
Rond 2015 is de kerk uiteindelijk toch gesloten.

Er is echter op 9-9-2018 een nieuwe kapel geopend in een deel van de kerk:
"Een actieve werkgroep ging meteen aan de slag met tekeningen en schetsen om de sacristie om te vormen tot een kapel die vanaf het kerkhof toegankelijk zou zijn. Dat was geen gelukkige locatie. Eind vorig jaar kwam het voorstel de kapel in te richten achter in de gesloten kerk. "We waren erg blij met deze optie en gingen vlot van start om een en ander te kunnen realiseren. Het was meteen duidelijk dat de kapel zou komen in de achterste koepel van de zijbeuk links", laat de werkgroep weten." (Bron: De MaasDriehoek 17-9-2018)

Nog even over de discussie over hoe oud het nu daadwerkelijk is:
"Jr.k. Kerk van St. Catharina.
Als kapel in baksteen gebouwd in de 15e eeuw, met een koor met 5/8 sluiting en door kruisribgewelven overkluisd, en met twee schiptraveeen. In 1837 met een travee en een kleine toren westwaarts uitgebreid. Het schip met een gestucadoord tongewelf. De zijbeuken zijn toevoegingen uit omstreeks 1900. Mechanisch torenuurwerk. (bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed)"
(Opgevraagd van: www.rijksmonumenten.nl)

Jan de Beijer heeft de oude Catharinakapel ook getekend. Zijn werk is te vinden op de pagina van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (naast allerlei andere tekeningen uit het Land van Cuijk) onder deze link ( https://www.collectienederland.nl/search/?qf=dc_type%3ATekening&page=424&q= ) bij de tekst "De Catharinakapel te Ledeacker uit het zuidwesten."

Foto's van de kerk uit het eerste deel van de vorige eeuw zijn te vinden in het boek: "St. Tunnis en 't Leker op de foto!" van Jan van Goch (1983) met onder andere foto's van interieur, priesterfeest, de eerste mis van neomist Harrie van Tienen, etc.

Ter aanvulling zou ook een blik geworpen kunnen worden in het boek: "200 jaar op 't leecke" van D.J. van Duijnhoven (1998). Hierin staat in de pag. 33-43 een uitgebreid verhaal over de geschiedenis van de parochie in Ledeacker vanaf 1798. Immers: waarom zou je het wiel opnieuw uitvinden als er hierin al een prachtig verhaal en daarmee een goede toevoeging voor de pagina te vinden is?

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 10 november 2008 om 12:54 uur

Pastoors in Ledeacker, 1798-nu