i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Haaren
Tags:

Haaren in vogelvlucht

vertelde op 19 mei 2009 om 15:49 uur

Van de vier dorpen Biezenmortel, Esch, Haaren en Helvoirt is Haaren het grootste. Het oude Haaren was en is een rustiek dorp, bekend vanwege zijn boomkwekerijen, zijn rijke natuurgebieden als de Leemputten, de Noenes, het landgoed Nemelaer, de nabijgelegen Kampinaheide en de Oisterwijkse bossen en vennen.

Haaren, Kindercircus Il GrigioHaaren verdient de bijnaam "Tuin van Brabant" (ooit vanwege de aanwezige boomkwekerijen gekregen) dan ook ten volle. Daarnaast geniet Haaren landelijke bekendheid door het jeugdcircus "Il Grigio", waarin de Haarense jeugd al tientallen jaren in de zomermaanden ontspanning brengt in een uitverkochte circus"tent".

Haaren is een oud boerendorp met als oudste kern de buurtschap Belveren. Vondsten uit de prehistorie en de Romeinse Tijd tonen dat aan. De oudste vermelding in schriftelijke bronnen dateert van 1147, als in een akte de kerk van Haaren een dochterkerk van Moergestel wordt genoemd.

Het dorp bestaat behalve uit de kom (die in de negentiende eeuw mét kerk en raadhuis werd verplaatst) en de buurtschap Belveren uit de gehuchten de Noenes, de Voort, Heesakker, Eind, Gever, Kerkeind, Holleneind en de Raam. Al deze buurtschappen hebben overwegend een langgerekt patroon: ze liggen aan verschillende beekjes, zoals de Raamse Loop, de Kempenloop, de Ruybosche Waterloop, het Elsbroeks Waterloopje en de Essche Stroom, als uitloper van de Leij. Aan de noordoostkant van Haaren ligt het beekdal van de Oude Leij.

Naam

De naam Haaren betekent een hoogte in een heide of de hoge heide zelf, meestal begroeid met hout- en struikgewas.

Gemeentewapen

De gemeente Haaren kreeg van de Hoge Raad van Adel op 14 oktober 1818 een gemeentewapen toegekend dat bestond uit een zilveren schaap met een lam op een groen veld. De schapen lopen op een terras van zilver. In heraldische termen wordt dat zo omschreven: van sinopel (=groen), beladen met een schaap en een lam, lopende op een terras, alles van zilver, en gekeerd naar de rechterkant van het schild. (Rechts en links zijn in de heraldiek andersom dan je denkt; bedoeld wordt namelijk: gezien vanaf de achterkant van het schild). Tegen het midden van de negentiende eeuw heeft burgemeester Van den Oever een (halfslachtige) poging tot wapenherziening gedaan.

Oudste bewoning en bevolkingsontwikkeling

Sint-MaartenArcheologische vondsten uit de prehistorie en de Romeinse tijd in Haaren wijzen op een vroege bewoning. Wanneer het dorp Haaren precies is ontstaan is moeilijk te achterhalen. Maar in de twaalfde eeuw is de gemeenschap blijkbaar groot genoeg voor een eigen kerk en wellicht zelfs voor een kapel daarbij. Ook Belveren bezat namelijk een eigen godshuis, de St. Martinuskapel, dat in ieder geval in 1380 bestond. Deze kapel stond bij de Belversestraat in de buurt van het kasteel Nemerlaer. Er zijn aanwijzingen dat de H. Martinus reeds rond 1100 in Belveren werd vereerd en mogelijk zelfs toen al een eigen bedehuis had gekregen. Bestuurlijk maakte Haaren deel uit van de Eninghe van Oisterwijk.

Aan het begin van de negentiende eeuw, toen Haaren zelfstandige gemeente geworden was, telde deze gemeente (in 1813) 1.046 inwoners . In het midden van die eeuw (1850) was de bevolking al toegenomen tot 1.653 inwoners en in 1900 waren dat er 1.786. In de vijftig jaar daarna kwamen er bijna 1.000 mensen bij. In 1950 telde Haaren 2.712 inwoners. De grens van 5.000 werd gepasseerd in 1980. Anno 2000 telde het oude dorp Haaren: 5.555 inwoners (van de ruim 14.000 van de nieuwe gemeente Haaren).

Haaren, Kasteel NemerlaerMiddelen van bestaan

Vroeger was de bevolking voor bijna 100% agrarisch, maar nu is nog maar een klein gedeelte direct of indirect werkzaam in de landbouw. De bedrijvigheid is verschoven naar gespecialiseerde firma’s in staalconstructies, transport, grondonderzoek en bronnering, stallenbouw, aannemerij, automobielen, verhuur van landbouwmachines (loonbedrijven) en elektrotechniek.

Een bekende werkgever is de Stichting Brabants Landschap, die sinds 1987 gevestigd is in de bijgebouwen van Kasteel Nemerlaer.
De boomkwekerij heeft al een lange geschiedenis in Haaren. De sector vormt een belangrijke tak van werkgelegenheid en is daarmee een welkome compensatie voor het afnemend belang van de akkerbouw. Een speciale plaats neemt Cello (het vroegere Haarendael) in. Daar zijn ruim 200 inwoners van Haaren werkzaam in en betrokken bij de zorg voor de verstandelijk gehandicapte mens.

Haaren, Oude TorenMonumenten

Haaren kent een aantal bijzondere monumenten met een (soms lange) geschiedenis: Kasteel Nemerlaer, dat voor het eerst al in 1303 wordt genoemd; de Oude Toren uit 1472; het bisschoppelijk groot-seminarie Haarendaal uit 1837; Huize Gerra, het bisschoppelijk paleis uit 1853; de Sint-Lambertuskerk uit 1913 en een groot aantal boerderijen, zoals die bijvoorbeeld langs het Holleneind, de Tempeliersweg of de Pastoor Jansenstraat, waarvan de geschiedenis in een aantal gevallen tot in de zeventiende eeuw is terug te vinden.

Evenementen

Eenmaal per jaar, op eerste Pinksterdag, wordt in Haaren een grote jaarmarkt georganiseerd, die bezoekers van heinde en verre trekt.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (40)

f.l.vugs@versatel.nl zei op 30 april 2012 om 17:51 uur

Mijn naam is Frans Vugs geb.11-12-1924 te Haaren.Ik ben in het bezit van het boekje: Geschiedenis van den dorpe van Haaren, geschreven door broeder ADELBERTUS. (Pieter ermeule). Kent U dit boekje?

Marilou Nillesen bhic zei op 2 mei 2012 om 08:58 uur

@Frans: Jazeker kennen we dit boekje. Deze uitgave van de congregatie van de broeders van Huijbergen staat in onze bibliotheek in Den Bosch. Interessant werk van broeder Adelbertus, vind je niet?

Frans Vugs zei op 20 mei 2012 om 15:02 uur

Beste Marilou, zeer bedankt voor je reactie. Nog wat bij het fotomateriaan zag ik een foto van het oude broedershuis van voor de oorlog (inmiddels gesloopt) er werd gevraagd of iemand dit pand kende.Ik dus. Wil nog verdere info?

Mariët Bruggeman bhic zei op 21 mei 2012 om 11:39 uur

Nou Frans,

mede namens mijn collega Marilou, kan ik alleen maar zeggen; Heel graag !!

Dus kom maar op met je verhalen.

Alvast bedankt en met vriendelijke groeten,

Frans Vugs l zei op 21 mei 2012 om 15:35 uur

Wij woonden naast seminarie. (het huis staat er nog) Vader Frans Vugs (overleden sept.1940)had daar een religieuse boekhandel. Veel ellende in oorlog na gedwongen verhuizing ivm lager Haaren. Een heel verhaal! Interesse? Tevens foto gelokaliseerd:Oude foto's Haaren, pag. 73, 2e rij links (eerste foto) is het oude broedershuis waarin voor de oorlog de broeders van Huijbergen woonden, het stond schuin tegenover het klooster van de Franciscanessen, links ervan was het (broeders)steegje naar de Noenes.

Mariët Bruggeman bhic zei op 22 mei 2012 om 11:14 uur

Bedankt Frans,
voor je snelle en leuke reactie. En uiteraard zijn we geïnteresseerd in je verhaal over de gedwongen verhuizing.
Je kunt het insturen via onze website bij 'lokale geschiedenis ontdekken' en dan bij het onderdeel 'stuur verhaal of foto's in'. Maar je mag het ook gewoon mailen naar info@bhic.nl.

Alvast bedankt hiervoor en ook voor het herkennen van het broedershuis op de foto. Maar zou je me nog even het nummer van de betreffende foto kunnen laten weten. Dan weet ik zeker dat ik de juiste foto te pakken heb.
Nogmaals bedankt en met vriendelijke groeten,

Frans Vugs zei op 22 mei 2012 om 12:08 uur

Het betreft fotonr 1303. Ik kan er nog bijvertellen dat het broedershuis vlak bij of naast het voormalige parochiehuis stond.Het verhaal ik zal ik U mailen maar het kan wel even duren omdat ik vanwege gezondheidsklachten momenteel niet al te fit ben

Mariët Bruggeman bhic zei op 22 mei 2012 om 20:57 uur

Beste Frans,
dan wil ik je allereerst een heel voorspoedig herstel toewensen. En we wachten je verhaal gewoon af. Misschien kun je, als je je weer wat beter voelt, toch ook nog eens kijken naar foto 1303. Want de foto die ik zie onder dit nummer gaat over Marinus en Drieka Heesters voor hun huis.
Maar je gezondheid gaat uiteraard voor en onze foto's en website zijn heel geduldig.

Heel veel beterschap en met vriendelijke groeten,

Frans Vugs zei op 23 mei 2012 om 10:04 uur

Bedankt voor wensen (het gaat alweer wat beter)Vraag me af of we het wel over dezelfde nummers hebben.Ik heb gekeken bij Brabantse foto's op de fotoafdeling van de historische werkplaats. Ik heb de betreffende foto op pag.73 aangeglikt er verschijnt dan een grote foto van hetzelfde pand met nummers erboven in dit geval vetgedrukt 1303. Nog een kleine verdere aanwijzing: ernaast staan 2 foto's van het pannekoekenhuis Belveren (Ik ken dit pand goed want mijn moeder woonde daar in haar jeugd)

Mariët Bruggeman bhic zei op 24 mei 2012 om 09:43 uur

Hoi Frans,
Fijn om te lezen dat het alweer wat beter met je gaat.

Maar zou je me misschien het fotonummer kunnen geven, dus de unieke code per foto? Dan weet ik precies om welke foto het gaat. Het nummer 1303 is namelijk een volgnummer wat afhankelijk is van je manier van zoeken.
Alvast weer bedankt en met vriendelijke groeten,

Frans Vugs zei op 24 mei 2012 om 10:38 uur

Dag mariet,het identificatienummer is fotoha 1202, ik hoop dat ik het nu goed gedaan heb.(ouwe man van 87!)
Heb er nog een gevonden: pag 79 2e foto 1e rij "boerderij met rieten dak"identif.fotoha 1301. Dit is een zeer bekend oud pandje.Is bij jullie ook bekend: pag 134 (aantel fotos van zelfdepandIdentific.o.a.PNB001026462. Zie ook Geert Husstege pag.98

Frans Vugs zei op 24 mei 2012 om 10:49 uur

Mariet nog even kleine correctie het identificatienummer van het broedershuis is fotoha 1201. De nummers fotoha 1202 en 1203 zijn van het pannekoekenhuisje.Het is allemaal wel heel toevallig Mijn moeder is geboren in het pandje fotoha 1301 resp. PNB0001026462 en opgegroeid in het pannekoekenhuisje.

Frans Vugs zei op 25 mei 2012 om 09:41 uur

Laat ik mezlef ook gevonden hebben bij de brabantse foto's site 94 2e rij eerste links. identif.nr. DCHAA-000101. datering klopt niet moet zijn ongeveer 1932

Mariët Bruggeman bhic zei op 29 mei 2012 om 11:33 uur

Beste Frans, wat leuk dat je ook jezelf hebt teruggevonden op één van onze foto's; ik ga meteen kijken :)

Je opmerkingen ga ik doorgeven aan onze beheerder van de fotobank zodat we alles nu goed kunnen dateren en omschrijven.


Nogmaals heel erg bedankt voor al je reacties en met vriendelijke groeten,

Frans Vugs zei op 4 juni 2012 om 12:33 uur

Beste Mariet, momenteel heb ik lichamelijk wat problemen. Gaat wel weer over. Als het zover is neem ik weer contact op. Zal dan stukje schrijven over "de Vugsen van het seminarie in de oorlog".
Frans Vugs

Mariët Bruggeman bhic zei op 4 juni 2012 om 17:38 uur

Beste Frans,
wat jammer om te horen dat het je nog steeds niet zo goed gaat op dit moment; van harte beterschap gewenst.
En uiteraard horen we je verhaal over je familie op het seminarie in de oorlog hel graag van je als je je weer wat beter voelt.

Met vriendelijke groeten,

Frida Haynes zei op 5 juli 2012 om 05:34 uur

Heb van 1968 tot 1973 in Haaren gewoond, gewerkt in Huize Haarendael
Leuk iets meer te weten van de geschiedenis van Haaren.
Frida Haynes Aruba

Annemarie van Geloven bhic zei op 5 juli 2012 om 11:03 uur

Als je nog mooie of ontroerende herinneringen aan die tijd hebt, Frida, deel ze met ons!

Frans Vugs zei op 3 augustus 2012 om 19:33 uur

Beste Mariet. Sorry dat ik lang niets heb laten horen, ik ben er weer opgelapt en wel.
Binnenkort nader bericht over het verhaal.

Mariëtte van Riet zei op 4 augustus 2012 om 17:23 uur

Hallo Mijnheer Frans Vugs,
Ik zie dat U al heel lang in Haren woont en ik heb de volgende vraag voor U:
Hebt U Wim en tante Dina Terburg gekend? Mijn oom Wim werkte na de oorlog bij de familie Op de Hoog als kleermaker.
Later woonden ze in het voormalig 'patershuis' midden in het dorp,samen met Jan en Roos Terburg.
Wim en Jan waren broers.
Ik meen dat Wim wel een bekende figuur was in Haren en Dina zijn vrouw hielp altijd bij het kindercircus.
Het zou leuk zijn iets van U te horen,
bij voorbaat dank.

Frans Vugs zei op 4 augustus 2012 om 21:25 uur

Beste Mariëtte van Riet. Ik vind het jammer dat ik je moet teleurstellen.De namen ken ik nog wel doch meer niet.Het is niet zo dat ik lang in Haaren heb gewoond (ben er wel geboren). Ik woonde bij het groot seminarie tot 1941. Van de Duitsers moesten wij ook ons huis verlaten. Sindsdien woonde ik resp. in Tilburg en later in Amsterdam.Ik ben bezig een verhaal hierover te schrijven. Jammer dat ik je niet kan helpen.
Groeten: Frans Vugs

Mariette van Riet zei op 5 augustus 2012 om 00:36 uur

Dank je wel Frans Vugs, ik had niet begrepen dat je uit Haaren weg was, sorry.
Ik wens je veel succes met het verhaal en ga het zeker volgen via BHIC!
groet Marëtte

Sjef Verstijnen zei op 20 augustus 2015 om 14:36 uur

Geachte mevrouw Mariëtte van Riet,
Toevallig zie ik op deze site uw vraag over Willem en Dina Terburg. Ik neem aan, dat u inmiddels van alles over hen bent te weten gekomen? Anders kunt u mij mailen. Succes en de groeten uit Haaren van Sjef Verstijnen.

Jan Maas
Jan Maas zei op 3 september 2017 om 12:26 uur

Leuke herinneringen. Hier is zoveel kennis over Haaren dat ik gerust een vraag durf te stellen. Bij Antonia van den Hout (1880-1941), gehuwd met Pieter Maas staat vermeld dat haar beroep winkelierster was. Weet iemand het adres en de naam van die winkel en misschien nog wel meer.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 6 september 2017 om 11:33 uur

Bedankt voor je compliment Jan, ik kan zien in de reconstructie van het bevolkingsregister van Haaren dat zij woonden op "Het Eind C 46", later C 49.
En Belversestraat C 50 en C 49. Ook in de geboorte akte van een van hun kinderen zie je als adres staan Belversestraat C 50.
Er van uitgaande dat zij haar winkel aan huis had, heb je in ieder geval een wijknummer. Mocht er op jouw vraag geen antwoord komen van forumgebruikers die het oude Haaren erg goed kennen, dan zou je nog uit het archief van de gemeente Haaren (toegangsnummer 5009, de inventarisnummers 725-731 na kunnen kijken. Dit zijn kohieren van de hoofdelijke omslag en vermelden naast het adres ook meestal het beroep van de belastingplichtige. Je kunt deze registers in onze studiezaal in 's-Hertogenbosch in komen zien tijdens onze openingstijden (dinsdag t/m donderdag van 09.00-16.00 uur).

Jan Maas
Jan Maas zei op 6 september 2017 om 18:58 uur

Bedankt voor de reactie

Jermaine Van der Meer zei op 3 oktober 2017 om 02:17 uur

Dag ik kom in veel uittreksels omtrent het 16e eeuwse Haaren ook de term 'Hoevel' tegen, weet iemand waar deze Heuvel te Haaren lag en of dit ook een gehucht was?

I. Horsten zei op 8 oktober 2017 om 15:19 uur

Beste Jan Maas, U vroeg iets over Antonia van den Hout. Mijn grootmoeder heet Elisabeth van den Hout, volgens mij zijn zij zussen!!!
Ingrid Horsten.

I. Horsten zei op 8 oktober 2017 om 15:19 uur

Beste Jan Maas, U vroeg iets over Antonia van den Hout. Mijn grootmoeder heet Elisabeth van den Hout, volgens mij zijn zij zussen!!!
Ingrid Horsten.

Jan Maas
Jan Maas zei op 8 oktober 2017 om 16:11 uur

Hoi Ingrid,

Elisabeth was inderdaad een zuster van Antonia.
Weet jij of je broers of zussen misschien antwoord op de volgende vraag?
Bij Antonia van den Hout (1880-1941), gehuwd met Pieter Maas staat vermeld dat haar beroep winkelierster was. Weet iemand het adres en de naam van die winkel en misschien nog wel meer.

Ingrid Horsten zei op 8 oktober 2017 om 18:59 uur

Beste Jan,
ik weet wel dat familie (een nicht van mijn vader) in Haaren een bakkerij hadden. Ik zal eens navraag doen. Ben jij overigens een nazaat van Pieter Maas? Antonia van den Hout en Pieter Maas hadden volgens mij vier kinderen. Mijn oma Elisabeth van den Hout was getrouwd met Rudolphus Horsten. Zij kregen twee zonen Jan en Bert Horsten. Bert Horsten is mijn vader.
Heb jij informatie over de nazaten van Antonia van den Hout en Pieter Maas?

Jan Maas
Jan Maas zei op 8 oktober 2017 om 19:17 uur

Hoi Ingrid,
Daar kan ik je alles over vertellen, ik kom voor in die stamboom.
Ik heb een FB-pagina "Stamboom Maas", waar alle wetenswaardigheden van nu en van het verleden aandacht krijgen. Kijk maar eens.
Groetjes
Jan

Ingrid Horsten zei op 8 oktober 2017 om 20:21 uur

Beste Jan,
Ik vond dit verhaal plus foto, misschien heb je er wat aan!
Reageer op deze foto
PlaatsHaaren
Adres Driehoeven 4 - 8
BeschrijvingDrie huurwoningen. De dames huurden deze huurwoningen destijds voor ƒ7,50 per week. Ze zijn nu gesloopt. Dit was naast bakkerij/winkel/café v.d. Ven. Van links naar rechts de dames Geboers, Kuipers en Maas.
Dateringca. 1987
Fotograafonbekend
Auteursrechthouderonbekend
IdentificatienummerDCHAA-000142
Lat51.6014334
Lng5.2275365

Jan Maas
Jan Maas zei op 9 oktober 2017 om 08:53 uur

Weet iemand meer over de vrouw rechts op de betreffende foto? Het is de weduwe H.G.Maas - van Ham?

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 9 oktober 2017 om 09:59 uur

Ik durf het niet te zeggen, Jan, maar hopelijk kunnen mensen uit Haaren ons verder helpen...

Hans van de Ven zei op 10 april 2018 om 17:11 uur

Dag Jan en Marilou, de foto is volgens mij gemaakt door Niels van de Ven (woont in Moergestel). De kleine kinderen , en tenminste twee zoons van de weduwe Maas wonen nog in Haaren. Deze dames huurden de woningen van mijn vader en zijn broer. Ze betaalde inderdaad fl 7,50 , maar veel meer mocht ook echt niet gevraagd worden voor deze oude huisjes.

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 11 april 2018 om 11:17 uur

Hartelijk dank voor je aanvulling op deze foto, Hans! Ben je zelf ook ooit in deze huisjes geweest of niet?

Hans van de Ven zei op 12 april 2018 om 10:15 uur

Ja, als kind liep ik wel eens bij de naaste burenvrouwen binnen. Toen mijn ouders bakkerij/winkel stopte (geen café) wilde 2 van 5 dames de huisjes niet uit. Er was al verschillende jaren niet geïnvesteerd in de huisjes, dus voorzieningen waren erg minimaal. (een toilet buiten tegen de garage).

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 12 april 2018 om 12:31 uur

Wat opmerkelijk dat die twee dames hun huisjes niet wilden verlaten, zeker gezien de staat waarin ze verkeerden! Ik neem aan dat ze uiteindelijk toch (misschien wel noodgedwongen) zijn vertrokken?

Brigitte van de Ven zei op 2 mei 2019 om 19:33 uur

Dag Jan, Toevallig kom ik op deze site en lees je vraag over de weduwe Maas van Ham. Tante Riek, zoals wij haar noemde was een zus van mijn oma. Van haar 4 kinderen wonen er nog 3 in Haaren. Ik woon nu zelf op de Driehoeven tegenover de plek waar vroeger tante Riek woonde. Kwam daar regelmatig.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: