i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Gemert
Periode: 1391 - 2010
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Kloosters

vertelde op 17 september 2012 om 14:55 uur

De heerlijkheid Gemert kwam in 1366 in het bezit van de Duitse Ridderorde. De bouw van het kasteel is na 1391 begonnen. In 1794 werd de orde uit haar bezit verdreven door de legers van de Franse Revolutie, daarna kwam het kasteel in particuliere handen.

Foto: BHIC / Frans van de Pol, 2016Franse jezuïeten in ballingschap kochten het kasteel in 1881. Omwille van de antiklerikale wetgeving hadden de jezuïeten het land moeten verlaten. De novicen en junioren kwamen terecht in Gemert. Ze noemden het huis Notre-Dame de l’Espérance. Nog geen twee jaar later brandde het kasteel af, maar het herstel werd krachtdadig ter hand genomen.

Ver van Frankrijk was de roepingenpromotie moeilijk, waardoor het klooster niet tot bloei kwam. De jezuïeten keerden dan ook naar hun land terug, toen het sein in 1896 op veilig werd gezet. Toch hielden ze het kasteel in eigendom aan. Niet ten onrechte, zobleek, want in 1901 werd de orde door de Wetten van Combes opnieuw gedwongen haar opleidingshuizen buiten Frankrijk te vestigen.

Van april 1900 tot augustus 1901 hadden de jezuïeten het huis aan Paters Assumptionisten verhuurd, die in Frankrijk ook niet werden geduld. Ze vestigden er hun noviciaat, dat een jaar later naar België verhuisde. Niet alleen vanwege de moeilijke leefomstandigheden, maar ook omdat de jezuïeten zelf hun huis misschien weer zouden terugvragen. En dat gebeurde. Ruim 100  filosofiestudenten uit de provincies Champagne en Toulouse werden in Gemert gehuisvest. Het kasteel bleek echter te klein en werd tussen 1907 en 1909 uitgebreid. In de Eerste Wereldoorlog verbeterde de verhouding tussen kerk en staat, zodat de jezuïeten naar Frankrijk konden terugkeren. Ze verlieten Gemert in 1918.

Foto: BHIC / Frans van de Pol, 2014Sinds 1916 huurden de Paters van de H. Geest het kasteel. De spiritijnse studenten filosofie, die in 1914 naar Gemert waren gekomen, volgden de lessen bij de jezuïeten tot 1916. De spiritijnse congregatie kocht het kasteel in 1928 en vestigde er het grootseminarie.

In 1935 werd een kapel gebouwd in de gedempte tussengracht. Op 11 mei 1940 schoten de Duitsers de zuidelijke vleugel van de jezuïetenbouw in brand. Deze werd hersteld in 1943.

In 1960 is de jezuïetenbouw door middel van een nieuwe refter en glazen loopgang verbonden met de hoofdbouw. In 1970 werd het seminarie gesloten en verplaatsten de spiritijnen het provincialaat naar Gemert. Kasteel Gemert was tot 2010 nog in gebruik als klooster voor oud-missionarissen, provincialaat en het archief. Daarna werd het verkocht.

Bron: Jan Smits, Vademecum van religieuzen en hun kloosters in Noord-Brabant. Alphen a/d Maas, 2010.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (4)

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 20 mei 2017 om 17:43 uur

"Daarna werd het verkocht" zegt de laatste zin anno 2012. Zover ik heb begrepen van pater Piet die o.a. de vrijwilligers aanstuurt voor het onderhoud van de tuin(en) staat het anno mei 2017 nog steeds te koop. We hebben met een groep van 31 personen van Heemkundekring Sint Achten op Boeckel op woensdag 17 mei j.l. nog een rondleiding binnen de poort gehad. [ Maar niet in het kasteel dat mocht echt niet. ] Dit dankzij de Heemkundekring van Gemert { in de personen van rondleiders en vertellers Ad Otten en Peter van den Elzen } en natuurlijk pater Piet die de grote sleutel van de poort nog steeds beheert. Nog wat foto's gemaakt van de toen zonovergoten tuin. Het was een geslaagde middag daar was het iedereen over eens.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 23 mei 2017 om 11:10 uur

Bedankt voor je aanvulling bij dit verhaal Gerard. Nu is ons verhaal weer helemaal up to date. Mocht je horen dat het verkocht is, laat je het ons dan weten?

Piet Delisse zei op 22 oktober 2018 om 21:31 uur

L.S.
Het kasteel van Gemert is ondertussen wel verkocht. 29.06-2018.
De nieuwe eigenaar B.J.F.M. (Bas) van de Laar met BL Huisvesting.
Het kerkhof binnen het kasteelpark blijft eigendom van de Congregatie v/d H. Geest

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 23 oktober 2018 om 09:31 uur

Bedankt Piet voor deze waardevolle aanvulling. Weet je toevallig of je als belangstellende het kerkhof kunt bezoeken? Of moet je dan eerst contact opnemen met de Congregatie?

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 11 mei 2012 om 11:11 uur

Het kasteel van Gemert

vertelde op 11 september 2016 om 13:33 uur

Lourdesgrotten in Gemert