De Moriaen als familienaam ?

vertelde op 26 juni 2020 om 21:12 uur

In Oost-Brabant kreeg een herberg soms die naam om voor mij onbegrijpelijke redenen. Soms als die herberg als naam weer eens *voorbij kwam* dacht ik dan aan de drogisterij In Strijp (Eindhoven) waar aan de buitenkant van de gevel een borstbeeld van een Moriaan op een klein sokkeltje, zijn tong uitstak. Maar dan kwam ik rond 1600 nu eens een Wouter Jan Joachim Moriaens tegen. Kwam iemand die familienaam al tegen ?

Reacties (18)

Theo Molenaar zei op 27 juni 2020 om 10:06 uur

In Warmenhuizen (Noord-Holland) woonde een familie de Moor, dat lijkt wel op Moriaen. De herberg daar heette De Moriaen, maar dat had niets met die familie te maken, want de herberg had die naam al voordat de familie de Moor in de 18e eeuw vanuit Amsterdam naar Warmenhuizen kwam.
Zou het misschien met de bevolkingsgroep Moren te maken hebben? Zie https://nl.wikipedia.org/wiki/Moren
Op de beeldbank van Regionaal Archief Alkmaar staat een afbeelding van herberg De Moriaen in het jaar 1794 met als uithangbord een man met donker uiterlijk.
Zie https://www.regionaalarchiefalkmaar.nl/collecties/beelden/beelden-2/detail/ba681af7-fc88-425b-a928-b25b77b7cd8f

Jeanne1 zei op 27 juni 2020 om 10:58 uur

Als je bij Stamboom Moria*n* als zoekterm invoert kom je een aantal mensen tegen met die achternaam, vooral Breda. Soms krijg je ook andere namen, maar daarbij staat dan b.v. de opmerking"In de Moriaen".
Op open archieven vind je er nog meer. Je kunt ook nog zoeken met een j i.p.v. een i, of beginnend met Moo, Moi, Moe
Dr. Frans Debrabandere schrijft in zijn Woordenboek Van de familienamen in België en Noord-Frankrijk het volgende:
Moriaan: moor.
Bijnaam naar de donkere huidskleur of huisnaam.

jan toirkens zei op 27 juni 2020 om 15:38 uur

Zeer bedankt @Theo en @Jeanne1. Waardevolle informatie. Ik denk inderdaad dat er op teee manieren een verwijzing kan zijn , iemand die in De Moriaen woonde, een herberg had etc. danwel iemand die een *Moriaens* uiterlijk had, iemand met een donkere huid. Het boek van Dr. Debrabandere is me bekend, omvangrijke info daarin.

Jeanne1 zei op 27 juni 2020 om 16:03 uur

Op www.cbgfamilienamen.nl ben ik (de) Moriaan niet tegengekomen. Zou die naam zijn uitgestorven?

jan toirkens zei op 27 juni 2020 om 16:18 uur

Ja, @Jeanne1, daarom plaatste ik eigenlijk mijn berichtje. Ik heb er zelf geen enkele verwantschap mee, al zou ik dat wel leuk hebben gevonden, om eindelijk een Moor de in de familie te mogen verwelkomen. Een m.i. uitzonderlijk weinig of niet meer voorkomende familienaam. Ik zal eens kijken of ik die Wouter Jan Joachim Moriaens... ietsje verder terug in de tijd kan vinden, dus voor 1600.
Bedankt ...:-)

Jeanne1 zei op 27 juni 2020 om 16:41 uur

Ja, het is een naam die tot de verbeelding spreekt.
In Breda vind ik al in 1585 een Jacobus Moriaen.
Verder:
In 1486 een registratie in bij de Illustere Broederschap van Onze Lieve Vrouw van Agnes Aelbert Yewans opten moríaen wyf.
En in 1558 van Johanna dochter Gherit Jan Peters in de Moriaen aen de Merct, bij dezelfde Broederschap.
Ik weet niet op welke plaatsen de twee laatsten betrekking hebben.

theo zei op 27 juni 2020 om 17:11 uur

Jeanne1,

Dat moet welhaast 's-Hertogenbosch zijn, de Moriaen aan de Markt, het huidige VVV-kantoor

jan toirkens zei op 27 juni 2020 om 17:25 uur

Ik kwam wel een Welt Joachims tegen uit Osch (tussen 1590-1600). Moet nog maar een verder zoeken, dit intrigreert me... :-).

Jeanne1 zei op 27 juni 2020 om 17:44 uur

Ja Theo, dat zou heel goed in Den Bosch kunnen zijn.

Peter van de Laar zei op 27 juni 2020 om 21:58 uur

Op wapenschilden wile men ook wel eens een of meer morenkoppen plaatsen ten teken van de "trots" over een ondernomen tocht naar de tropen (bv familiewapen van Loon - VOC) , gebeurde ook al vanaf de kruistochten.
Het huis de Moriaen in Den Bosch zou eerst de Mariaen geheten hebben...kan dus ook met veranderde spelling/overlevering te maken hebben.

jan toirkens zei op 27 juni 2020 om 22:23 uur

Ik zal er niet te diep induiken, maar alleen inzake Den Bosch, kwam ik daar al 3 verschillende huizen tegen met de naam de Moriaen (globaal 1500-1600 ), een aan de Hinthamerstraat (achter de Tolbrug?), een op de Markt, een ander op de Vughterdijk. En dat alleen vluchtig bezien. En middels de zoekmachines van het BHIC, hier zijn nog een paar herbergen met die naam : Geertruidenberg (1600), Amsterdam (1644), Grave (1555), St. Michielsgestel (1557), Veghel (1740), Breda (1702), Deutekom (nabij Grave?, (1685) Eindhoven (1670).

Tiny van Dooremolen zei op 28 juni 2020 om 15:10 uur

Jan, hierbij nog iets over een Moor, maar misschien zoek je iets anders. Het volgende vinden we in Woensel:
Luijtgard Leunis dr. van Erpe, + verm. voor … 1381 X ca. 1355 Rutger Arken zn. des Moren (van Woensel), + voor … 1381. [uit Familiestam Jan van Erpe door Hans Vogels op internet].
Dan het volgende gezin te Woensel:
Rutger Goyart des Moren zoon (Muer, die Muer).
Hieruit [BP 1178 (1387-1390) fol.236-236v en BP 1177 (1382-1383) fol.211v:
1. Jut, tr. Claes Nouden.
2. Goyart Rutger Goyart des Moren.
3. Hap Rutger Muer (des Moren) van Vlochoven.
Ik heb hiervan ook nog een klein vervolg.

Groeten
Tiny van Dooremolen.

jan toirkens zei op 28 juni 2020 om 16:08 uur

Dag @Tiny, wat geweldig dat je dat aandraagt van ene Mueren uit Vlokhoven (Woensel). Nee, ik ben niet echt op zoek... :-) maar ik vond het treffend een familienaam tegen te komen van een familie die iets te maken schijnt te hebben hetzij met een herberg, hetzij met iets *Moriaens* qua uiterlijk. Jouw vermelding van voor 1400 duidt er wel op dat de naam toen al verder verspreid was dan ik veronderstelde. Dank voor je bericht Tiny... :-)

Frank->clericus.nl
Frank->clericus.nl zei op 29 juni 2020 om 21:35 uur

Hallo Jan,

Kom per toeval op deze naam in Berlicum
Dopeling * 05-11-1690
Martinus Moors
Vader
Cornelij Maximiliani Moors

Jeanne1 zei op 30 juni 2020 om 12:13 uur

Jan, kijk nog maar eens goed in het boek van Debrabandere. Hij geeft voor De Moor, Moren en Moors (elk met variaties) de betekenis: bewoner van Mauretanië, maar
ook: iemand met een donkere huid.
Moors en Moren kunnen echter ook een andere betekenis hebben:
Moors: patroniem van Maurus.
Mooren: patroniem van Maurus, , moeras, meers (?) en veenland.

Het voorvoegsel "de" wijst vaak op een bijnaam, zoals b.v. in namen als De Leeuw en De Groot.

jan toirkens zei op 30 juni 2020 om 13:43 uur

@dank je Frank voor je bijdrage. Het blijft interessant, in die regio (noord-Oost Brabant) komt de naam Moors en Mooren enkele keren (ook) opduiken. Er was rond 1600 een secretaris te Heeswijk en Dinther, zijn naam was Reijniers Mooren, soms Moors. Ook van hem weinig achtergrond qua familie. Ik zag hem een enkele keer iets van doen hebben te Schijndel maar das ook alles. Dank voor je bijdrage Frank.

Tiny van Dooremolen zei op 5 juli 2020 om 18:16 uur

Jan, als je Moeriaen(s) intypt ben je nog wel een paar dagen zoet (en erg interessante lectuur). Zo vindt je in Not. Helmond 12-5-1828 Susanna Moeriaens van Gerrevinck.
Diezelfde naam komt in Amsterdam voor in het boek van de Doopsgezinde Historische Kring, nl. J. Moeriaens van Gerrevinck. In dat boek ook Jan Moriaen de Jonge en Jan Moriaen de Oude.
En in Amsterdam 5 mei 1629 ondertrouw: Reijnier Moeriaens en Annetje Vrolijcx.

Groeten
Tiny van Dooremolen.

jan toirkens zei op 5 juli 2020 om 18:46 uur

@Tiny..hemeltje lief.. Inderdaad, erg veel *Moriaens* rond Amsterdam. Ik zag dat er zelfs een schip van de VOC was met die naam de Moriaen, begin 17e eeuw., niet zo vreemd allemaal dan. Inderdaad zoals je schrijft Tiny, interessante lectuur, dus ook dank voor je bijdrage nu. Beste groet.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: