Godsdienstkamer

vertelde op 11 februari 2019 om 19:11 uur

Trouwboek Geffen (1660-1808) geeft aan dat een huwelijk is gesloten in de Godsdienstkamer. Wat moet ik mij voorstellen bij een godsdienstkamer?

Reacties (7)

Anton zei op 11 februari 2019 om 19:37 uur

Ik neem aan dat het om deze akte gaat: https://www.bhic.nl/memorix/genealogy/search/deeds/ef029097-3832-c111-ef00-f30eda4468c2?person=58df993c-52f1-1a03-75aa-98e525991860
De oude parochiekerk van Geffen was op 17 april 1801 weer aan de katholieken gekomen.
Op scan 279 staat een huwelijk vermeld d.d. 26 april 1801, waarbij vermeld staat: "deeze zijn het eerste paar, welke in onze godsdienst kamer getrouwd zijn."
Het lijkt er dus op dat de godsdienstoefeningen van de Hervormden na 1801 (tot wanneer?) in een kamer (in het huis van de dominee?) plaatsvonden.

Frank Klerkx, bekijk onze genealogie ->  www.clericus.nl
Frank Klerkx, bekijk onze genealogie -> www.clericus.nl zei op 11 februari 2019 om 22:50 uur

Verwacht dat er een foutje in de digitale scan zit:

Bruidegom
Alexander Gerardus Brocx
Bruid
Immina Ignatia van Breda
Diversen: weduwe

zie ook :
https://www.bhic.nl/memorix/genealogy/search/persons?f=%7B%22search_s_plaats%22:%7B%22v%22:%22Geffen%22%7D%7D&ss=%7B%22q%22:%22bro*x%22%7D&sort=%7B%22order_s_geslachtsnaam%22:%22desc%22%7D&rows=250

Willem Stam zei op 12 februari 2019 om 00:18 uur

Bedankt Anton en Frank voor jullie reactie. Het betreft inderdaad het huwelijk van Gerard Alexander Brocx en Immina Ignatia van Breda (huwelijk 6 mei 1806). Maar in 1801 staat vermeldt "het eerste paar" dat in de Godsdienstkamer is getrouwd. Wikipedia geeft aan dat de Maria Magdalenakerk te Geffen in 1801 weer in katholieke handen kwam. Ik voel dus mee met de uitleg van Anton. Blijf toch benieuwd of er iemand is die expliciet aan kan geven wat een godsdienstkamer is.

Anton zei op 12 februari 2019 om 09:19 uur

Ook in Oerle vind ik in 1806 bij de Nederduits Hervormden twee vermeldingen van 'in de kamer waar de godsdienst geoefend wordt'. https://www.bhic.nl/memorix/genealogy/search/persons?ss=%7B%22q%22:%22godsdienst%20kamer%22%7D
Ook hier zal de kerk van het dorp kort daarvoor aan de katholieken zijn teruggegeven en waren de protestanten gedwongen om elders hun godsdienstoefeningen te houden. Bij gebrek aan een eigen kerkgebouw zal dat dus in een zaaltje / kamer zijn gebeurd, in de woning van de dominee of elders.

Willem Stam zei op 12 februari 2019 om 12:05 uur

Bedankt Anton, voor al je inspanningen en uitgebreide uitleg. De Sint-Jan de Doperkerk in Oerle is in 1798 weer overgedragen aan de katholieken. De godsdienstkamer is dus een "aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid" kamer in de woning van de protestantse dominee bij gebrek aan een kerk.

HenkD zei op 13 februari 2019 om 21:10 uur

Zeker een plausibele verklaring voor de term "godsdienstkamer".
Maar het feit blijft dat deze aanduiding amper gebruikt werd. Slechts enkele vermeldingen.
Doet mij vragen: was er wellicht een meer gebruikelijke omschrijving?
Toen de katholieken hun kerken kwijtraakten ontstonden bijvoorbeeld de schuilkerken.
Wat gebeurde er toen de protestanten de kerken weer terug moesten geven aan de katholieken.
Het waren tumuleuze tijden zo rond 1800. En elke geleding probeerde daar het beste van te maken.
Interessante tijd - maar blij dat we dit ver achter ons hebben gelaten.

Anton zei op 13 februari 2019 om 22:22 uur

In veel plaatsen werden zo rond 1810 nieuwe protestantse kerkjes gebouwd, vaak met steun van de overheid. In de periode tussen de teruggave van de oude kerk aan de katholieken en de opening van het nieuwe gebouw moesten de godsdienstoefeningen op een 'noodlokatie' plaatsvinden, die soms als 'godsdienstkamer' werd aangeduid.
Zie over die nieuwe kerkjes bv:
https://www.entoen.nu/nl/noord-brabant/meierijstad/lodewijkskerk-schijndel
https://www.pkn-oisterwijk.nl/kerkelijke-gemeente/wp-content/uploads/sites/5/2014/09/Een%20eeuwenoude%20kerk.pdf

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: