i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Gassel
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK kerken

vertelde op 6 november 2009 om 17:16 uur

Gassel viel van oudsher onder de parochie Escharen, samen met de gehuchten Tongelaar, Langenboom en Hal. In de middeleeuwen had Gassel al wel een eigen kapel, maar de Tachtigjarige Oorlog maakte daar een einde aan. In de achttiende eeuw wilde de pastoor van Escharen nog wel eens voor een H. Mis naar Gassel komen.

Het duurde tot 1802 voor de Gasselse katholieken ook daadwerkelijk een eigen parochie mochten vormen. Oorspronkelijk kerkten de Gasselaren nog in hun oude kapel, maar in 1880 werd een grote, nieuwe parochiekerk ingewijd.

Het eerste kerkgebouw van Gassel was een kapel uit 1375, gewijd aan de Heilige Joannes Baptista. Rond 1600 werd deze kapel tijdens de oorlog tegen Spanje verwoest. In november 1601 kregen de inwoners van Gassel toestemming om 10 morgen land te verkopen om aan geld te komen voor de herbouw van hun kerk. Na de Vrede van Munster in 1648  werd de kapel gevorderd en gesloten.

Bijna anderhalve eeuw lang konden er dus in Gassel geen katholieke erediensten meer worden gehouden. Pas in 1728 kreeg men de pastoor van Escharen zover dat dat hij de mis zou gaan opgedragen in een schuurkerkje. Pastoor Bloemarts (1725-1779) kwam daarvoor één keer per week, maar wel op een doordeweekse dag (!) naar Gassel. Ook op de dag van de Gasselse kermis kwam meneer pastoor de mis opdragen. In 1768 werd de situatie voor de Gasselaren iets gunstiger: de pastoor van Escharen kreeg een kapelaan, die de pastorale taken van Gassel voor zijn rekening zou gaan nemen.

Johannes de Doper door TitiaanOmstreeks 1800 kregen de katholieken hun kapel terug, maar men wilde inmiddels méér, en wel een eigen parochie. Grote tegenstander daarvan was natuurlijk de Esterse pastoor, want een zelfstandig Gassel zou hem veel inkomsten kosten. Pastoor Berents ging in zijn argumentatie bij het bisdom dan ook diep in op het geldelijk beheer van de Gasselse gemeenschap. Gassel droeg in de buitengewone belasting van het Land van Cuijk slechts voor vier procent bij (en dan nog alleen onder veel geweeklaag), terwijl een nieuwe pastorie zeker 2.000 gulden zou gaan kosten. Hoe kon zo’n dorpje nou een eigen kerk willen?

Het werd een langdurig getouwtrek waarbij de landdeken van Cuijk een tijdlang de vicaris-generaal van het bisdom negatief over Gassel adviseerde. Er leek eerst nog een compromis uit te komen, waarbij Gassel wel een eigen pastoor zou krijgen, maar verder onderhorig zou blijven aan Escharen. Maar tenslotte werd Gassel op 22 februari 1802 met toestemming van de vicaris-generaal Sijben toch een volledig zelfstandige parochie.  

De Gasselse gemeenschap wilde nu ook wel een kerk die een beetje tóónde. In 1812 werd daarom aan de oude kapel een toren aangebouwd. In 1847 kwam er een nieuw orgel in het kerkje. In 1863 werd de kerk vergroot en de pastorie verbeterd. Ten slotte begon men in 1874 aan de bouw van een geheel nieuwe kerk, die in 1880 in gebruik werd genomen.

Tot zover het verhaal over de kerk. De bezieling van de parochie moest vervolgens ook komen van mijnheer pastoor, soms ondersteund door een kapelaan of twee. Aan deze zielzorgers leven vast nog wel herinneringen. Denk aan pastoor Custers, die in de jaren vijftig als 'herder' zijn ‘kudde’ (de parochianen) een beetje in het gareel moest houden. Hij was in 1946, op 44-jarige leeftijd naar de parochie gekomen.

Welke herinneringen leven er nog aan deze zielzorger? Je kunt het ons laten weten hieronder.

Pastoor Custers    

De N.C.B. te Gassel bestaat 60 jaar, 15 februari 1969. V.l.n.r.: pastoor L.H.J. Custers; voorzitter J. Poos; secretaris W. v. Daal. Staande L. v. Raay; J. Bardoel; J. Smits. (BHIC, GAS0111, foto: Fotostudio Jan Waarma)

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (2)

Frans v d CAMP zei op 27 september 2018 om 21:10 uur

Gassel was een prachtige kerk maar in de jaren 60 door pastoor Custers geheel vernielt alle prachtige beelden werden verwijderd prachtige kruisweg statie dicht gemetseld muur schilderingen verwijderd vreselijk wat hij heeft gedaan

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 28 september 2018 om 14:00 uur

Wat jammer om te lezen Frans. Hebben ze de muurschilderingen nooit meer kunnen herstellen?

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 18 april 2009 om 14:41 uur

Buurtschap ‘t Wild

vertelde op 23 april 2009 om 14:38 uur

Bidden in Berlicum

vertelde op 24 november 2009 om 16:40 uur

Landhorst krijgt zijn Sint-Pauluskerk