i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Vught
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK Internaten

vertelde op 21 juni 2018 om 07:53 uur

Jongens van 12 tot 16 jaar die broeder wilden worden, konden in Vught terecht op juvenaat Mariaoord van de Broeders van Onze Lieve Vrouw van Lourdes (ook wel Broeders van Dongen genoemd). Het juvenaat was onderdeel van een imposant, oud zusterklooster met kapel. In de hoogtijdagen bood het onderdak aan maar liefst 100 leerlingen. De nabije villa 'Roucouleur' deed dienst als broederhuis.

Het juvenaat van de broeders moet niet verward worden met het pensionaat Klein Mariaoord van de zusters Ursulinen, gesticht in 1911. Dat pensionaat was bedoeld voor de 'jongejuffrouwen' die les kregen op de kweekschool van de zusters. Ook moet het niet verward worden met het meisjesinternaat van de Zusters van Moerdijk, die van 1945 tot in 1953 op het kloosterterrein hun scholen hadden.

In 1951 verkochten de Ursulinen hun Vughtse bezittingen aan de Broeders van O.L. Vrouw van Lourdes, een congregatie die zich toelegde op de zorg, het onderwijs en later ook de missie. Wegens ruimtegebrek in Dongen, waar zij hun hoofdkwartier hadden, waren de broeders naar Vught gekomen. In Vught hadden zij scholen in de Heilig Hart- en in de Paulus- en Antoniusparochie. 

In 1953 verhuisden de Zusters van Moerdijk naar hun nieuwe onderkomen in Veldhoven. Zij maakten zo plaats voor de broeders, die de naam Mariaoord behielden. Villa Roucouleur, waar de Ursulinen hadden gezeten, werd een broederhuis.

In de villa huisvestten de broeders ook hun juvenaat, een mulo-opleiding voor aspirant-broeders met veel aandacht voor godsdienstige vorming. De leerlingen verbleven op dit internaat van rond hun twaalfde tot rond hun zestiende. Op het internaat Mariaoord verbleven doorgaans rond de honderd jongens. De directeur bezocht scholen, parochies en gezinnen om ze te werven. Broeder Laetantius was een van de bekendste directeurs en oversten.

Na Marioord konden zij hun opleiding vervolgen in Dongen. Daar, in het klooster van de broeders, zouden zij het eerst het postulaat (een proefperiode) doorlopen.

Daarna volgde het noviciaat. Tijdens deze vervolgstudie legden zij eerst de tijdelijke en later, wanneer het moment van toetreding tot de congregatie was aangebroken, de eeuwige geloften af van armoede, gehoorzaamheid en kuisheid.

Een verblijf op juvenaat Mariaoord betekende een goed gevuld dagrooster in een sobere, afgezonderde omgeving, zoals ook op andere internaten het geval was. De intensieve godsdienstige vorming hield onder andere een dagelijkse mis, geestelijke lezing tijdens de maaltijden en een jaarlijkse retraite in. De juvenisten werden voortdurend gewezen op hun bijzondere roeping en - zo probeerden de broeders althans - enthousiast gemaakt voor de missie en dan het liefst die van hun congregatie. Een stichtelijke film of lezing zorgde voor afwisseling.

Op een van de foto's zien we een van de surveillanten van Mariaoord, broeder Claudius Peijnenborg, samen met een juvenist. De surveillant is een van die figuren die vele ex-internen zich nog zullen herinneren, ongeacht op welke kostschool zij zaten. Van de studie- tot in de slaapzaal bewaakten zij de routine, de tucht en natuurlijk de noodzakelijke stilte.

Oud-leerlingen van Mariaoord herinneren zich het voetbal, volleyballen en de vele andere balsporten die op het eigen sportveld werden beoefend, of de verfrissende duik in het door broeders en juvenisten aangelegde zwembad tijdens een warme zomerdag. En dan was er de vijver, waar je met een roeiboot op kon om aan te leggen bij het eiland.

In de tweede helft van de jaren zestig kreeg het internaat van de broeders in Vught, net als broeder- en priesteropleidingen in het algemeen, te maken met een dalend aantal aanmeldingen. Veel jongens hielden het bij de mulo-opleiding in Mariaoord, zonder door te leren in Dongen.

In 1968 besloten de broeders om geen nieuwe leerlingen meer aan te nemen. Een jaar later gingen de school en het internaat dicht. De broeders verlieten het terrein.

Foto's

Leerlingen van juvenaat op het bordes van Mariaoord. Deze groepsfoto werd in het laatste jaar gemaakt. (Foto toegestuurd door Jan van Hout)

Jan van Hout als eerstejaars juvenist. Hij verbleef op Mariaoord in de periode 1965-1969. (Foto toegestuurd door Jan van Hout)

Broeder surveillant Claudius Peijnenborg en een juvenist, 1956 (bron: collectie Katholiek Documentatie Centrum, id.nr. 1a6175)

Steltlopen of een potje tafeltennis (bron: collectie Katholiek Documentatie Centrum, id.nr. 7b260)

Juvenisten dekken de tafels in de refter (bron: collectie Katholiek Documentatie Centrum, id.nr. 7b258)

De slaapzaal (foto: Farla, 's-Hertogenbosch, bron: collectie Katholiek Documentatie Centrum, id.nr. 7b256)

Bronnen

Marcel van der Heijden, ‘Mariaoord en Roucouleur. De Ursulinen en andere bewoners’, in: Vught zicht op vroeger, Vughtse historische reeks (Vught 1997) 107-125.

Online fotoalbum 'Juvenaat Mariaoord' (NB. Deze webpagina is niet van het BHIC!)

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (14)

Gerard H.A.A. de Bie zei op 19 maart 2019 om 10:20 uur

= "En dan waren er de vijvers," Bij mijn weten was er maar één vijver, althans in de periode 1966-1969 met inderdaad een eiland maar ook aan de achterzijde van de vijver een loopbruggetje. Misschien dat daar achter ooit eens een 2de vijver was, maar niet tijdens die laatste jaren althans.
= de onder het verhaal vermelde info voor bij foto -2- zou moeten zijn " Juvinisten opdekken de tafels in de "Refter" [= dagelijkse eetzaal die ook wel gebruikt werd voor film- en toneelvoorstellingen, als ook andere samenkomsten voor alle juvinisten samen ]. Het opdekken en na het eten weer afhalen en vervolgens de afwas ging in beurtdiensten. Om de week was een andere zaal aan de beurt. Je had zaal =1= t/m =4= die doorgaans gekoppeld waren aan de (M)ulo-klassen =1= t/m =4=.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 19 maart 2019 om 10:52 uur

Dat gaan we zeker aanpassen, Gerard, bedankt!

Jan van Hout zei op 19 maart 2019 om 16:44 uur

Ik was één van de juvenisten in de periode 1965-1969. Ik kijk met plezier terug op deze periode. Je had hier toen 100 vrienden met wie je kon voetballen, tafeltennissen of wat dan ook. Mede door de discipline heb ik mijn Mulo diploma gehaald. Ik heb nog een foto van mij toen ik in het eerste jaar kwam en een foto waar de hele groep op het bordes zit. Ik wil die graag toevoegen.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 20 maart 2019 om 10:01 uur

Ah, dat zou mooi zijn, Jan! Er is nog geen mogelijkheid om zelf een foto toe te voegen maar als je deze mailt naar info@bhic.nl ovv Juvenaat Mariaoord in Vught, dan zetten we hem hierbij.

Alvast dank!

Henk van Hees zei op 1 april 2019 om 13:20 uur

Van 1965 tot 1969 volgde ik de mulo opleiding op Mariaoord. Wij waren geen juvenisten maar kwamen met een groepje van de Steffenberg. De opleiding was erg goed en ook ik heb heel goede herinneringen aan tijd die ik daar doorbracht!

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 1 april 2019 om 13:48 uur

Goed om te horen, Henk, dat je zo'n mooie tijd hebt gehad op deze kostschool! Waarom zijn jullie toen trouwens met een groepje overgestapt van de Steffenberg naar Mariaoord?

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 1 april 2019 om 14:17 uur

@Henk: ik zie dat je ook op het verhaal van De Steffenberg hebt gereageerd, en zodoende mijn bovenstaande vraag al hebt beantwoord : ) bedankt.

Henk van Hees zei op 1 april 2019 om 14:22 uur

Voor mij was het gymnasium te zwaar volgens de paters. Door erge heimwee had ik veel gemist in de aanvang van dat jaar. Omdat ik na dat jaar wel goed over de heimwee heen was kon ik gebruik maken van de mogelijkheid om op de Steffenberg te blijven en vandaaruit de mulo te gaan volgen op Mariaoord. Daar heb ik Mulo A en B met facultatief middenstandsdiploma gehaald.

Jan Van Hout zei op 1 april 2019 om 14:57 uur

Ik weet nog wel wie "Henk van Hees" was/is. Hij en nog één of twee jongens kwamen iedere dag van de Steffenberg om bij ons de lessen te volgen. Henk was ook bij de laatste reünie van Mariaoord. Ik had toen even moeite om dat weer op te halen. Zij woonden niet bij ons, maar hadden blijkbaar toch naar de zin op de Glorieuxlaan.

Henk van Hees zei op 1 april 2019 om 16:42 uur

De groep was wat groter Jan! Kan me nog zeker 7 namen herinneren!

Jan Van Hout zei op 1 april 2019 om 16:53 uur

hahaha, voor mij waren het maar drie, die in herinnering zijn gebleven, waaronder jij en Wil Hogendoorn? Of zoiets, volgens mij kwam die uit het Westland. Die anderen heb ik niet meer op mijn scherm.

Guus van Beek zei op 23 mei 2019 om 09:42 uur

Het was zeker een leuke tijd. Ik heb ook op de Steffenberg gezeten. Ben later naar Mariaoord gegaan. Heb nog het periodiek "Ons Juvenaat" geïllustreerd. Henk van Hees (uit Oss) kan ik me nog goed herinneren. Ben helaas veel foto's van die tijd kwijtgeraakt. Dus het was goed om de link te hebben van het 'Online fotoalbum'.

Henk van Hees zei op 23 mei 2019 om 22:52 uur

Hallo Jan van Hout. Dat was Wim Hoogendorp en die kwam uit Den Haag dacht ik. Hallo Guus van Beek. Jou herinner ik me ook goed. Je was op de Steffenberg de eerste met wat langer haar! En volgens mij woonde je destijds in Tiel waar je vader een gemeenschappelijk in- en verkoopbureau aan huis runde?

Guus van Beek zei op 26 mei 2019 om 09:24 uur

Hallo Henk van Hees. Ja over dat 'lange' haar zijn er destijds veel discussies gevoerd op de Steffenberg (maar ook thuis). Het is er nu wel af. Wij woonde inderdaad destijds in Tiel en ik kan me herinneren dat mijn eerste ervaring met het concept "Carnaval' bij jullie thuis in Oss was.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: