i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Ginneken en Bavel
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: RK Internaten

vertelde op 28 juni 2018 om 14:41 uur

Internaat IJpelaar aan de Beukenlaan was oorspronkelijk het kleinseminarie van het bisdom Breda, een eliteschool voor jongetjes van 12 tot 18 met een priesterroeping. Later was het een lyceum (hbs en gymnasium) met atheneum. Gedurende hun zesjarige studie op IJpelaar zetten de jongelingen hun eerste stappen in de richting van het altaar en tabernakel.

Alles was erop gericht om een slagingspercentage van honderd procent te behalen. Dat was het beleid. En het lesniveau lag dan ook erg hoog. De leefgemeenschap van IJpelaar stond volledig in het teken van een toegewijde, routinematige verdieping van het geloofsleven en deelname aan de roomse liturgie. Dat begon al 's morgens vroeg om half zeven, zo herinnert een oud-seminarist zich. 'Kop onder de koude kraan' en dan met z'n allen op naar de kapel voor het ochtendgebed, daarna de meditatie door de regent en de Heilige Mis - niet niks op de nuchtere maag.

Na het gezamenlijk ontbijt in de daartoe bestemde zaal begon om kwart voor negen de lesdag, onderbroken door wederom een gezamenlijke maaltijd en een korte pauze. Ook in de avonduren was er enige tijd ingeruimd om te studeren. En dit alles geschiedde zoveel mogelijk in stilte. Daar zagen de surveillanten op toe. Slapen mocht je (moest je, eigenlijk) pas na het avondgebed.

Maar naast al dat bidden, biechten (iedere week) en studeren had je gelukkig ook gelegenheid om te ontspannen. Natuurlijk was daar wel weer een vast moment voor, de vroege avond na het diner, en een vaste locatie namelijk de recreatiezaal, waar je piano kon spelen of kon lezen. De boeken of tijdschriften die je dan las, waren niet het seminarie binnengekomen zonder door de docenten te zijn doorzocht op mogelijke strijdigheden met het geloof en de goede zeden. Soms werd in de zaal een film gedraaid. Sport en kunstzinnige vorming waren óók vaste prik. Zo kende IJpelaar net als andere seminaries een rijke toneeltraditie. Je had zelfs cabaretwedstrijden. Zulke activiteiten waren facultatief.

Op basis van de herinneringen van oud-seminaristen komen we meer te weten over de leraren van IJpelaar. Toneelregisseur in de jaren vijftig was Piet Dircken en voor orgelles klopte je aan bij meneer Kuypers, terwijl je bij Van Steenbergen kon oefenen op de piano. Ook had je op de zolder van het bovengebouw een knutselruimte. En heel af en toe schoof je met de andere priesterstudenten en je docent aan bij een muzikale uitvoering in de grote stad. Onder regent De Lepper zouden de internen zelfs een abonnement hebben gekregen op toneeluitvoeringen in Breda, herinnert een oud-seminarist.

De leerlingen die volhardden, die ook na IJpelaar nog roeping hadden, wachtte het grootseminarie Bovendonk in Hoeven. Daar de begon de stapsgewijze inwijding tot de geestelijkheid pas echt, met lessen filosofie en theologie, de kruinschering ofwel 'tonsuur', de mis opdragen achter een oefenaltaar...

Op de foto zien we mgr. Hopmans, bisschop van Breda, omringd door de toekomstige pastoors en kapelaans van zijn bisdom. Echter in de praktijk hielden de meeste jongemannen er na het kleinseminarie mee op. Zij kozen alsnog voor een bestaan als 'leek', de mogelijkheid om te trouwen en een gezin te stichten.

Vanaf 1965 werden ook externe leerlingen toegelaten tot IJpelaar, dat toen al geen internaat meer was. Vier jaar later werd het gebouwencomplex verkocht en hield het seminarie op te bestaan. Anno 1970 was IJpelaar een lyceum met atheneum. Hoe waardeer jij de seminarieopleiding achteraf? Wat schiet jou te binnen bij de naam IJpelaar?

Deel hieronder jouw herinneringen aan deze bijzondere kostschool.

Foto

Docenten en seminaristen op de foto met mgr. Hopmans, bisschop van Breda, bij het 65-jarig jubileum van IJpelaar, 1943. (Foto: collectie Stadsarchief Breda, id.nr. 20130540)

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (9)

Henk Lockefeer zei op 10 maart 2019 om 23:10 uur

Goed idee om zo een genuanceerd beeld te krijgen van ervaringen.
In 1959 "trad" ik "in", in 1962 viel het doek. Gemis aan huiselijke gezelligheid en de overtuiging dat het blind aanhangen van een (geloofs)ideologie de mensheid in het ongeluk stort gaf de doorslage
"Geroepen " kwam ik binnen, met een lichte koffer liet ik IJpelaar achter me. Nu 50 jaar getrouwd , vier kinderen en zes kleinkinderen . Tien jaar gepensioneerd. IJpelaar was een merkwaardig intermezzo. Later meer.......

Henk Lockefeer zei op 10 maart 2019 om 23:12 uur

Later meer...

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 maart 2019 om 11:20 uur

Bedankt alvast voor deze aanzet, Henk, het maakt ons nieuwsgierig naar het vervolg!

Ad Leys zei op 15 maart 2019 om 19:49 uur

Zie voor veel meer informatie: https://www.seminarie-ypelaar.nl/

Christian van der Ven
Christian van der Ven bhic zei op 16 maart 2019 om 09:04 uur

Bedankt voor de literatuurverwijzing, Ad.

Lucas Ligtenberg zei op 19 maart 2019 om 20:59 uur

Is de foto hierboven wel van oktober 1943? Ik zie op de foto mijn vader staan. Hij zat op de IJpelaar van september 1939 tot april 1941. Ik kan me nauwelijks voorstellen dat hij in oktober 1943 terug zou gaan voor het 65-jarig jubileum en dan zo prominent op de foto komt.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 20 maart 2019 om 11:33 uur

@Lucas: wat leuk dat je dan ineens je vader op zo'n foto ontdekt! En een goede vraag die je stelt. Ik heb het even nagekeken. De bron van deze foto is de online beeldbank van het Stadsarchief Breda. Je vindt de foto op hun site via deze link: https://stadsarchief.breda.nl/collectie/beeld/films-en-foto-s/detail/bfdfc704-aa85-5f53-f5f3-bb8219551260/media/01eacbbb-e19a-5561-ff7d-8f80b38b90ab Prachtige, scherpe foto om eens op in te zoomen.
Op die pagina wordt gesproken over 1943, maar inderdaad, uit het bijschrift blijkt ook dat dit jaartal een schatting is. Met dank aan jouw opmerking kan de vervaardigingsdatum van deze foto dus alweer beter worden ingeschat. Heb je zelf een vermoeden om welk jaar het gaat? En welke jongen op de foto is jouw vader eigenlijk?

Lucas Ligtenberg zei op 20 maart 2019 om 22:13 uur

Mijn vader begon al in september 1938 op de IJpelaar, zo heb ik ontdekt, niet in 39. Hij was van mei 1925 dus ik schat het tijdstip van de foto op najaar 1939. In het Stadsarchief van Breda zit nog een foto van de IJpelaar, van een paar jaar eerder. Daar zie ik de oudere broer Jan van mijn vader. Jan was van 1915 en die foto schat ik op 1933, toen Jan waarschijnlijk in de hoogste klas van de IJpelaar zat. Op die foto vermoeden wij ook de latere bisschop monseigneur Huub Ernst te zien. we weten dat hij bij Jan in de klas zat, later ook op het Groot-seminarie in Hoeven. Daar is weer een foto van te vinden (van Jan en Huub samen in Hoeven dus ) in het Oral history project Mgr Hubertus Huub Ernst deel 2 van Stadsarchief Breda.
Overigens is mijn vader op bovenstaande foto de jongen op de eerste rij geheel links.

Thijs de Leeuw
Thijs de Leeuw bhic zei op 21 maart 2019 om 09:23 uur

Bedankt, Lucas, voor het verdere zoekwerk en de toelichting. En we hebben je vader nu in beeld. Mooi om op deze manier weer even de familiegeschiedenis in te duiken, lijkt me. En of het om de latere bisschop Ernst gaat: ik durf het zo niet te zeggen, maar ik durf dat gerust van je aan te nemen! Wat leuk dat zij nog bij elkaar in de klas hebben gezeten.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: