i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden
Tags:

Bijgezet in een grafheuvel

vertelde op 3 november 2014 om 09:03 uur

In 2011 werd in Uden een Vorstengraf ontdekt, onderdeel van het prehistorische grafveld Slabroekse Heide. De “vorst” was niet gecremeerd, maar begraven. In Oerle zijn op het gehucht Toterfout grafheuvels en urnenvelden gevonden, waar tussen 1600-1000 v. Chr. de doden een laatste rustplaats kregen.

Dat bij een begrafenis de kist zomaar in de grond werd gestopt, vond ik altijd zonde. Vader had die zo prachtig gemaakt en er soms zelfs ‘s nachts aan doorgewerkt en wij als kind hadden eraan meegeholpen. In de jaren ‘50 vertelde pastoor De Louw, gezeten op de schoolbank, dat volgens het katholieke geloof crematie niet was toegestaan. Maar tóch hoorde ik op Aswoensdag, wanneer het kruisje op mijn voorhoofd werd gezet, zeggen: “mens, gedenk dat je stof bent en tot stof zult wederkeren.”

Later leerde ik dat onze vroegere voorouders de doden al verbrandden en de urn met de as begroeven. Bij het dorp werd een heuvel opgeworpen, een greppel gegraven en gemarkeerd met houten palen. Maar het tij keert, het aantal crematies neemt toe, terwijl bij moslims en joden cremeren nog steeds onaanvaardbaar is.

   

Jan van Spelde, jarenlang vrijwilliger bij het Eindhoven Museum, gaf aan na zijn dood bijgezet te willen worden in de prehistorische grafheuvel onder de schaduw van de Heilige Eik. Na zijn overlijden op 2 februari volgde op 5 juli j.l. de bijzetting in aanwezigheid van zijn vrouw, familie, kennissen, Luc Eekhout directeur, mensen van het museum en Anneke Boonstra, grondlegster van het dorp.

   

Het ritueel in ongedwongen sfeer was volgens de nadrukkelijke wens van de overledene. De in het museum gemaakte, geëmailleerde urn, gevuld met de asresten, werd door Jans dochter Efri bijgezet. Daarna gaven medewerkers en vrijwilligers persoonlijk gemaakte amuletten mee. Een aangrijpende en bijzondere gebeurtenis. Tijdens de bijzetting was alleen het ruisen van de bladeren te horen.

Na het delven werden bloemen gelegd en een proost uitgebracht aan de Goden met de lievelingsdrank van Jan. Hiermee was de eerste bijzetting een feit, een prehistorisch gebruik werd een nieuwe traditie. Jan is nu terug tussen zijn ‘mensen’ die hem ‘Soep Jan’ noemden: vele jaren verzorgde hij een warme aanvulling bij de lunch.

Vroeger las in de novembermaand thuis een van de kinderen na het Rozenhoedje de “Litanie voor de arme zielen in de vlammen des vagevuurs” voor, een Franse smeekbede uit 1900. Eén van de 42 aanroepingen is me bijzonder bijgebleven: ‘voor hen die begraven zijn op de bodem van de zee’. Iedere aanroeping werd beantwoord met “Mijn Jezus barmhartigheid”.

We zouden nu een aanroeping toe kunnen voegen: ‘degenen die in de lucht omgekomen zijn, na de vliegramp in de Oekraïne.” Na het bidden van deze litanie hadden we ieder weer een X-aantal aflaten verdiend, maar wat moesten we ermee! We maakten geen optelling, want er was toch nergens te lezen waar die te verzilveren waren. November, het zijn weer de dagen van her- en gedenken en stilstaan bij onze eigen dierbare overledenen.

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (16)

Claudia B. zei op 7 november 2014 om 18:18 uur

Vanuit het regenachtige Schotland,dank je wel voor dit mooie verhaal! Ik vond het heel bijzonder om er bij te kunnen zijn, en überhaupt dat zoiets gebeurde. Het was echt magisch, ook de mooie foto's erbij :)

Duny Dana zei op 8 november 2014 om 19:32 uur

Hoi Rien
Dank je voor het verhaal. Anneke, Thai en Jan, They, haar man, waren hun Pre-Historische namen. Groetjes, Duny Dana, Diny L.

anne zei op 9 november 2014 om 16:19 uur

Hallo Rien
Je had me het verhaal al in grote lijnen verteld toen ik je tegen kwam op Moscowa, ook dat je een grafheuvel hebt ontdekt in Oosterbeek, Blijft een bijzonder verhaal, oude traditie in eren herstellen.
Groet Anne

Rini de Groot. zei op 10 november 2014 om 19:57 uur

Tijdens een wandeling bij het bezoek aan mijn broers op het landgoed gelegen klooster Vrijland in Oosterbeek zag ik twee grafheuvels Midden Bronstijd, 1700- 1200 v. Chr. en een verzameling van bewerkt IJzeroer.

Theo. zei op 12 november 2014 om 18:36 uur

Hoi Rien,
Bedankt voor dit mooie verhaal, goed dat de heuvel een bewoner heeft en mooi dat het zo is gegaan. Vriendelijke groeten,
Theo, Archeologisch Centrum Eindhoven

Rini de Groot. zei op 24 november 2014 om 23:05 uur

Het Eindhoven Museum heeft in de Nieuwsbrief een doorklik gemaakt naar het verhaal van de Bijzetting.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 25 november 2014 om 12:05 uur

Mooi om te lezen!

Rindert Brouwer zei op 16 juni 2015 om 21:22 uur

Beste Rini,
nav. week van de Begraafplaats 2015. Dank voor je verhaal. Later zal ik uitgebreider reageren, maar ik wil er zeker wel iets mee doen op onze website, www.atelier-terreaarde.nl
Groetjes, Rindert

Rini de Groot. zei op 25 oktober 2015 om 22:47 uur

Het IVN Ede verzorgde vanmiddag een wandeling op de Veluwe in de omgeving van Bosbeek in Bennekom, een gebied waar talrijke grafheuvels bevinden.
Op een informatiebord las ik dat bij Archeologisch onderzoek van een grafheuvel verkleuring aftekende van een Boomkist met een lijksilhouet.

Jeltje Zeelenberg zei op 30 oktober 2015 om 19:07 uur

Beste Rien,
Bedankt voor het leuke artikel. Het moet een heel bijzondere ervaring zijn geweest om daarbij aanwezig te zijn! Misschien zien we elkaar inderdaad nog wel eens bij een andere wandeling.
Met vriendelijke groet,
Jeltje Zeelenberg IVN- Ede

Rini de Groot. zei op 15 april 2018 om 22:03 uur

Over Crematies gesproken:
De Udense Courant april 1914 vermeld.
De eerste Lijkverbranding op onze vaderlandse bodem,
in het Crematorium van Velzen.

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 16 april 2018 om 11:31 uur

Wat interessant, Rini! Ik heb even in onze zoekmachine 'Kranten en knipsels' gezocht en kwam inderdaad dit artikel tegen uit de Udensche Courant van 18-04-1914: http://www.bhic.nl/onderzoeken/kranten?mivast=235&miadt=235&mizig=91&miview=ldt&milang=nl&micols=1&misort=dt%7Casc&mires=0&mif1=Udensche%20Courant&mif2=1914&mizk_alle=velzen%20lijkverbrand*

Rini de Groot. zei op 16 maart 2019 om 22:17 uur

Bij de rondleiding vandaag op de jaarlijkse instructiedag van het Eindhovens Pre-Historisch Museum kon ik niet nalaten over m'n geschreven verhaal te vertellen aan onze: Eerste Udense Vrijwilligster !!

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 18 maart 2019 om 10:08 uur

Begrijp ik het goed dat er nieuwe vrijwilligster is, die uit Uden komt, Rini? Of interpreteer ik je bijdrage dan niet juist?

Rini de Groot. zei op 18 maart 2019 om 11:52 uur

In mijn 18 jarige verbondenheid aan dit Museum, dat uit Internationale vrijwilligers
bestaat, was deze mevrouw de eerste van het gezelschap die uit mijn geboortedorp, Uden kwam.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 18 maart 2019 om 19:57 uur

Zo zie je maar weer, Rini: voor alles is een eerste keer ;)

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: