i

Chaos in september 1944

vertelde op 26 september 2012 om 12:18 uur

Op 21, 22 en 23 september 1944, Operatie Market Garden was in volle gang, zijn er in Uden een flink aantal transport- en bevoorradingsvliegtuigen van de geallieerden neergestort.

De Britten en de Amerikanen gebruikten voor het transport van parachutisten en voorraden voor de luchtlandingstroepen hetzelfde type toestel, maar de RAF noemde de gebruikte DC-3’s Dakota, terwijl de Amerikanen het hadden over een C-47 Skytrain, die ze in de wandeling ook nog wel eens Gooney Bird noemden.

Op 21 september kwam rond 17.15 uur bij het Moleneind-Hoverstraat een Douglas Dakota III, KG516 (call sign YS-) van 271 Squadron neer. De piloot van dit toestel was F/Lt. C.W. Mott. Het toestel voerde een bevoorradingsvlucht uit naar de Britse luchtlandingstroepen bij Arnhem en werd op de terugweg neergeschoten door Duitse jagers. Om 17.15 uur stort het neer aan de Beemdenweg bij de brug over het riviertje Leijgraaf te Uden.

De vier RAF-bemanningsleden en de vier air despatchers van RASC (Royal Army Service Corps) konden zich per parachute redden en zich snel voegen bij de geallieerde troepen in Uden en Veghel.

Op 22 september stortte om 14.30 uur bij Duifhuis een Taylorcraft Auster IV MT140 neer, een verkennings- en waarnemingsvliegtuig van 658 AOP Squadron, gevlogen door Capt. H. Salter. Rond 14.30 uur werd het getroffen door vuur van Duits 20mm luchtafweergeschut en lichte wapens. De piloot en zijn passagier Brigadier Chiltern konden zich via sloten en hagen redden en zich weer bij de geallieerde troepen in Uden voegen.

Bijna op hetzelfde moment werd nog een Taylorcraft Auster IV neergeschoten. Het ging om de MT281, ook van 658 AOP Squadron. Het toestel kwam neer tegenover de boerderij van G. van Boxmeer, Duifhuis 1 bij Mariaheide. Piloot Capt. C. McCorry en zijn passagier Major P. Hazell (drager van de onderscheiding Mentioned in Dispatches), beiden van de Royal Artillery, kwamen daarbij om het leven. Ze waren opgestegen in Malden en met rapporten, informatie en verslagen onderweg van de 82e US Airborne Division te Groesbeek bij Nijmegen naar het hoofdkwartier van het 12e Britse leger in Leopoldsburg.

Zij kregen een veldgraf op de rand van een weiland tegenover het vliegtuigwrak en de boerderij van Van Boxmeer. Op 14 september 1945 zijn ze herbegraven op het huidige oorlogskerkhof Uden, graven 3 G 6-7.

De grote verliezen kwamen echter de volgende dag, op 23 september, toen er maar liefst vier Amerikaanse C-47’s neerstortten. Die maakten onderdeel uit van een grote vloot die het 325 Glider Infantry Regiment (GIR) van de 82e US Airborne Division overvloog naar Landing Zone / Drop Zone O bij Overasselt. Die vloot bestond uit 408 C-47 Skytrains die evenzoveel Waco-zweefvliegtuigen trokken.

De eerste was er een met registratienummer 41-18633 van 313TCG/49Sq., gevlogen door piloot 1st Lt. W.L. Bullock (TCG staat voor Troup Carrier Group). Boven de omgeving Veghel werd de C-47 getroffen door Duits luchtafweervuur, waarna Bullock met ingetrokken landingsgestel een buiklanding maakte in een weiland op buurtschap Kooldert, langs de Knokerdweg te Uden. De getrokken glider had zichzelf tijdig ontkoppeld. Bullock en zijn vijf medebemanningsleden overleefden de noodlanding en konden zich snel bij de geallieerde troepen in Uden voegen.

Rond 15.45 uur stortte ten oosten van Uden een C-47A van 61TCG/14Sq. neer, gevlogen door Capt. J.W. Hagey.Het vliegtuig met registratienummer 43-15609 was ‘Meggie McGee’ gedoopt. Het Duitse luchtafweergeschut raakte het toestel onder de cockpit, waar brand uitbrak. De vijf bemanningsleden konden tijdig springen. Daarbij kwam de navigator 1st Lt. K.J. Zollinger om, doordat zijn parachute onvoldoende of te laat open ging. Hij werd begraven op de tijdelijke Amerikaanse begraafplaats van de 101st Airborne Division te Wolfswinkel, Son, later overgebracht naar de Amerikaanse begraafplaats Margraten en vandaar weer herbegraven op een kerkhof in de V.S.  De overlevenden kwamen neer in de buurt van een Britse tank en werden naar Uden begeleid. De getrokken glider was meteen losgekoppeld, toen zijn trekker geraakt werd.

Twintig minuten later crashte er opnieuw een Skytrain, dit keer met registratienummer 42-23935 van 316TCG/45Sq. met 2nd Lt. R.G. Urquart aan het stuur. Die was gewond geraakt door het Duitse vuur, maar slaagde er toch in om met zijn drie bemanningsleden het toestel, dat in brand was geschoten, tijdig te verlaten. De kist stortte neer op buurtschap Kooldert te Uden, langs en deels op de oever van het riviertje de Leijgraaf. Drie van de vier konden zich bij de geallieerde troepen voegen, maar de radiotelegrafist Sgt. L. Miller landde aan zijn parachute in nog door Duitsers beheerst gebied op de Kraanmeer onder Erp en werd krijgsgevangen genomen.

En nog weer tien minuten later, om 16.15 uur, kwam bij de Boekelsedijk in Volkel LtCol. J.F. Lumsden van 313TCG/49Sq. met zijn C-47 ‘Persist Charlie’, registratienummer 42-93597 naar beneden. Ook dit vliegtuig was boven de omgeving Veghel getroffen door Duits luchtafweervuur en ontkoppelde snel de glider. Onder hoogspanningskabels te Volkel doorvliegend maakte Lumsden een noodlanding aan de Boekelsedijk bij het huis van de familie Van Schijndel. De vijf bemanningsleden kwamen er heelhuids vanaf en konden zich al snel bij de geallieerde troepen in Uden voegen. De Duitse troepen waren kort daarvoor uit Volkel verdreven.

In totaal zijn er 26 WACO-zweefvliegtuigen geweest die een noodlanding dan wel een voortijdig landing hebben gemaakt op Udens grondgebied. Dat was ofwel vanwege schade aan het toestel zelf of aan de trekkende C-47 Skytrain óf het gebeurde dat men in de veronderstelling verkeerde dat men al in het landingsgebied was gearriveerd en dus voortijdig loskoppelden.

Dat we inmiddels zoveel details weten over deze crashes, is vooral te danken aan het vele speurwerk dat Antoon Verbakel verricht heeft.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 26 september 2012 om 11:50 uur

Neergestorte vliegtuigen in Uden 1940-1945