i

De families De Roon en Haverhals

vertelde op 30 september 2017 om 11:00 uur

Dit verhaal gaat over het ontstaan van de families De Roon en Haverhals in Sprang. De stamvaders van de families Haverhals en De Roon waren twee broers, Eerit Lambert Meeus (1570-1624, familie Haverhals), en Adriaen Lambert Meeus (1575-1622, familie De Roon). Hun ouders waren Lambert Meeus (1540-1600) en IJken Gerrits (1545-613). De families woonden in Sprang.

Dit was de tijd van de Gouden Eeuw in Nederland, maar ook van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Sprang lag aan de grens van de protestantse en opstandige provincie Holland. Net over de grens was het katholieke Brabant, met dorpen zoals Loon op Zand en Waalwijk. Er kwamen dan ook veel legers in Sprang, vooral na het Twaalfjarig Bestand (1609-1621).

Het leger in de Langstraat, 1625. Bron: Rijksmuseum, Rijksstudio

Het Leger in de Lange-Straet; gheleghen tusschen s'Hertogen-bosch ende Breda. Reis van het leger van Ernst Casimir door Brabant en het verblijf in Sprang in 1625 (anoniem). Bron: Collectie Rijksmuseum, Rijksstudio.

Die legers waren huurlegers van Spanje, maar ook van Holland, geleid door vorsten zoals de graaf Ernst van Mansfelt en keurvorst Christiaan van Brunswijk. In 1622 waren de legers van Hendrick van den Bergh en graaf van Stirum in Sprang. De soldaten eisten voedsel, paarden, wagens, hout en wat ze ook maar nodig hadden. Huizen en schuren werden vernield. Ziekte en ellende werd achtergelaten.

De helden der Nassaus. Bron: Rijksmuseum, RijksstudioDie ellende overkwam ook Adriaan en Eerit en hun familie. In februari 1622 werd Adriaan ziek. Hij stierf een paar weken later. Eerits vrouw Margriet overleed in hetzelfde jaar net als Eerits oudste zoon Tonis. Eerit moest het huis en land van zijn broer en zoon verkopen. Eerit zelf overleed in 1624. Adriaens weduwe Anneken hertrouwde in 1623. Anneken en Adriaen hadden drie kinderen, maar alleen van zoon Laurens (1615-1707) zijn nakomelingen gevonden.

De helden van Nassau: Prins Maurits met Frederik V Palatine, Philips Willem en Frederik Hendrik, Prinsen van Oranje, en Willem Lodewijk en Lodewijk Gunther, graven van Nassau. Schilderij door een navolger van Adriaen Pietersz van de Venne, 1625. Bron: Collectie Rijksmuseum, Rijksstudio.

Laurens had in totaal drie stiefvaders, want zijn moeder trouwde voor de derde keer in 1632 en voor de vierde keer in 1643. Laurens was van beroep rademaker en wagenmaker. Zijn beroep, vooral het woord rademaaker (of raijmaeker), werd gebruikt als zijn familienaam in doopakten en in het Rechterlijk Archief van Sprang tot 1680.

Boerenkar, door Gerrit Bleker, 1643. Bron: Rijksmuseum, RijksstudioBoerenkar, zoals Laurens Adriaens die maakte als raijemaecker. Ets door Gerrit Bleker, 1643. Bron: Rijksmuseum, Rijksstudio

‚ÄčLaurens had een lang leven en was 91 jaar toen hij stierf. Het was aan het eind van zijn leven dat de naam De Roon door hem en zijn zonen Adriaan en Zacharias gebruikt werd. Het is niet duidelijk waar de naam vandaan komt. Misschien was het een variant op de naam De Rooij (iemand met rood haar) of op de naam De Ronde (rond als een wiel).

In dezelfde tijd leefde de zoon van Eerit Lambert Meeus, genoemd Jan Erits Meeus (1600-1683), in Sprang. Zijn kinderen, en vooral zijn zonen Jan en Teunis, namen de familienaam Haverhals aan. De betekenis van de naam is niet bekend, wel werd er haver veel verbouwd op zandige gronden.

De twee namen en dus de families werden nog even samengebracht toen de kleindochter van Eerit, Lijsbeth Jans Haverhals, trouwde met Adriaens kleinzoon Adriaan Laurens de Roon in 1675 in Sprang. De naam en de familie De Roon maakten vanaf die datum deel uit van de gemeenschap en geschiedenis van Sprang.

Tegenwoordig wonen de meeste mensen met de achternaam De Roon of Haverhals in Nederland, nog steeds in de gemeente Waalwijk. Voor meer informatie, zie L H Westdijk, Het Geslacht De Roon (1993) en Han Verschure, Overleven buiten de Hollandse Tuin (2004).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (9)

Prof. van der Kampen zei op 11 oktober 2017 om 04:57 uur

Daar de naamgever wagenmaker was,ligt het meer voor de hand dat de naam Roon,afkomstig is uit zijn beroep.
Een roon of rong zoals ze in zuidoost Brabant zeggen,is het hart van het wiel waar de spaken in gestoken zitten en wat op de as geschoven word.
Dit zou een hypothese kunnen zijn,waard om onderzocht te worden.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 11 oktober 2017 om 09:52 uur

Dat lijkt me wel, meneer Van der Kampen. Dank voor deze suggestie!

Tannie van Galen-Frings zei op 22 oktober 2017 om 15:06 uur

Wat een geweldig leuk verhaal, zijn ook bezig met de geschiedenis van de fam de Roon. Mijn oma was Teuntje Frings-de Roon geboren in 1900 Sprang. Wij vroegen ons af hoe de naam de Roon in de genealogie was opgenomen vanuit de familie Haverhals.

Teunis Wagemakers zei op 6 november 2017 om 14:39 uur

Leuk om te lezen, Ik bewoon zelf de boerderij van Cornelis mz de Roon (1850-1926) Hij was de rijkste boer van Sprang-Capelle e o

Theo ter Borg zei op 26 januari 2018 om 04:59 uur

Bedankt voor de reacties. Dat van een roon of rong wist ik niet. Mijn grootmoeder was Elisabeth Wilhelmina de Roon ook in 1900 geboren.

A.m.de Roon zei op 9 augustus 2018 om 16:25 uur

Ja het was in bezit van mijn bed overgroot vader

Teunis Wagemakers zei op 10 augustus 2018 om 23:52 uur

Beste A M de Roon, wat bedoeld u precies.

Tomas De Roon zei op 11 augustus 2018 om 11:01 uur

Ik ben een zoon van de jongste broers en zussen uit mijn vaders family..Oma de Roon uit Rotterdam. Haar ouders waren de bezitters van het huis in die tijd.

Teunis Wagemakers zei op 11 augustus 2018 om 23:39 uur

Hoi Tomas. Leuk om te horen, Via mijn moeder, stam ik net als Cornelis de Roon, af van de Fam van der Hoeven +Vermeulen. Mijn grotvader kocht de boerderij in 1938, de laatste de Roon was Neeltje, ongehuwd overleden. 1873-1936. De boerderij schijnt de grootste van het dorp te zijn, waar ik al bijna 60 jaar met veel plezier woon.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 11 november 2010 om 16:49 uur

Een Udense karrenmaker: Reinier de Groot

vertelde op 6 juli 2016 om 15:55 uur

Achter iedere steen een ander verhaal

vertelde op 20 maart 2017 om 09:16 uur

De belegering van Den Bosch op een interactieve schoolplaat