i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Veghel
Tags:

Een veelzijdige bakker uit Eerde: Bernard van Dam (1881-1958)

vertelde op 20 augustus 2007 om 15:36 uur

Bernard van Dam werd op 21 april 1881 in Veghel geboren als zoon van bakker Bernardus Petrus van Dam en Antonia van Uden uit Eerde. Vader Van Dam baatte ook een winkel in koloniale waren uit, een molenbedrijf en een café. Als kind van gegoede middenstanders werd Bernard naar een kostschool gezonden, naar het pensionaat St. Louis te Oudenbosch. Bernard had aanleg voor musiceren, schrijven en tekenen.

Daar kon hij volgens zijn vader echter nooit zijn beroep van maken, dus ging de jonge Bernard meewerken in het familiebedrijf.

Bernard was de dertig al gepasseerd, toen hij een oogje kreeg op de dochter van de smid. Die moest echter niets van deze romance hebben en verbood het stel met elkaar om te gaan. Het jonge paar nam daar geen genoegen mee en reisde naar Engeland, waar ze op 1 mei 1913 in de r.-k. kerk van St. Aloysius, district St. Pancras, graafschap Londen, met elkaar in het huwelijk traden.

Het paar keerde terug in Eerde en confronteerde de familie met het voldongen feit van hun huwelijk. Ze kregen vervolgens in 1913, 1915, 1917 en 1920 in totaal vier kinderen, drie jongens en een meisje.

Van Dam heeft vele artikelen gepubliceerd over Brabantse volkskunde. Hij illustreerde die artikelen vaak met eigen tekeningen. Hij publiceerde onder meer in tijdschriften zoals de R.K. Boeren- en Tuindersstand, Boer en Tuinder, Journalia, Avicultura, St. Ambrosius, St. Jansklokken en Brabants Heem. Hij schreef de artikelen die verzameld zijn door Brabants Heem in het bekende boek Oud-Brabants Dorpsleven: wonen en werken op het Brabantse platteland (uitgave Oisterwijk, 1974).

Onder het pseudoniem Bram Brom schreef hij voor de Nederlandse militairen in Indië in “Den Ooiver in battledress”. Hierin wist hij het meest eenvoudige dorpsgebeuren op te blazen tot een smeuïg stukje proza.

Van Dam was ook muzikaal en bespeelde het orgel in de plaatselijke parochiekerk. Zoals op zondag 17 september 1944, toen pastoor Willenborg vanaf de preekstoel aankondigde dat er "iets" zou gaan gebeuren. De bevrijders waren niet meer ver weg.

Niet alleen de parochianen voelden direct aan wat meneer pastoor bedoelde: Bernard liet meteen de eerste noten van het Wilhelmus uit het kerkorgel klinken... (lees meer over de bevrijding). Van Dam was behalve organist ook directeur van het zangkoor en voorzitter van de plaatselijke fanfare Echo der Bergen.

Op 25 februari 1907 had Bernard de bijenvereniging Sint Ambrosius Veghel-Erp opgericht. Die vereniging vierde dus in 2007 haar honderdjarig bestaan. Van Dam verzorgde onder meer de illustraties in het Bijenblad. De bijenvereniging in Eerde heeft het jubileum onder meer gevierd met een tentoonstelling van afdrukken van zijn pentekeningen.

Bernardus Anselmus van Dam overleed na een ziekte op 29 november 1958 in het Binnenziekenhuis te Eindhoven. Op donderdag 4 december werd hij begraven op het r.-k. kerkhof van de parochiekerk van de H. Antonius Abt te Eerde.

Aanvulling:

De kleinkinderen hebben een stichting opgericht met als doel om het gehele oeuvre van Bernard van Dam digitaal ter beschikking te stellen aan het publiek en belangstellenden, via www.bernardvandam.com.
Het werk onder de nieuwe titel ‘Brabants dorpsleven’ bevat 8 thematische boekdelen van in totaal ca. 1800 pagina’s en is door iedereen te gebruiken voor persoonlijk gebruik, educatieve en historische doeleinden.

(zonder toestemming van de stichting niet voor commerciële doeleinden).

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (37)

Twan van Duijnhoven zei op 10 april 2008 om 12:07 uur

Weten jullie ook wie die dochter van de smid is ?

Christian van der Ven bhic zei op 11 april 2008 om 10:46 uur

Hallo Twan,

Mijn collega Martien is het bevlkingsregister ingedoken, met het volgende resultaat:

Molenaar Bernardus Anselmus van Dam was gehuwd met Regina van Hooff (geboren te Sint-Oedenrode "in het gehucht de Eerde" op 23 december 1887 als dochter van koopman Hendricus van Hooff en Josijna van Berkel).

Met hun te Sint-Oedenrode geboren vier kinderen, Bernardus Antonius (* 01-11-1913), Josina Regina (* 01-07-1915), Henricus Josephus (* 30-01-1917) en Antonius Gerardus (* 13-04-1920), woonden zij op het adres Eerde 124 binnen de gemeente Sint-Oedenrode.

Twan van Duijnhoven zei op 11 april 2008 om 11:01 uur

Christian,

Dank voor de info. Ik had al zo'n vermoeden. Regina van Hooff komt voor in de stamboom van mijn moeder Martina Teresia van Hoof.

C. Korsten. zei op 12 april 2008 om 22:46 uur

Hallo Christian,
In de tijd dat ik in Eerde woonde, tot 1959, begonnen alle huisnummers
binnen de gemeente Veghel met een H,
binnen de gemeente Schijndel met een G
en binnen de gemeente St.Oedenrode met een E en dit is volgens mijn weten tot 1966 zo gebleven.
De fam. B.van Dam sr. woonden destijds dus, als het nummer juist is, op het adres: Eerde E 124.

Christian van der Ven bhic zei op 13 april 2008 om 09:16 uur

Dank voor de toevoeging! Het scheelt maar een letter, maar voor je het weet zit je in een ander dorp.. haha! :-)

Nard Jansen - kleinzoon Bernard van Dam zei op 1 februari 2009 om 22:04 uur

De 11e druk met voorwoord van Gerard Rooijakkers van het boek Oud-Brabants Dorpsleven is helaas nog niet verschenen.

Geert van der Burgt zei op 29 maart 2013 om 00:01 uur

Hallo:

Weet iemand waar die foto van de Ambrosiusvereniging terug te vinden is (iets groter formaat)? En of er misschien meer foto's zijn van die vereniging? Ik zoek (foto's van) leden van weleer in Eerde en Sint-Oedenrode.
Ook zou ik blij zijn met foto's van een jonge Bernard van Dam! Ik denk dat ik hem op foto heb maar weet het niet zeker.

Rien Wols bhic zei op 29 maart 2013 om 08:32 uur

@Geert,
Zoek in onze fotocollectie (het zoekvakje rechtsonder, "Brabantse foto's") met BCV6446 en je hebt hem.
Vriendelijke groet,

Tony van Geffen zei op 8 november 2013 om 09:58 uur

@ Geert van der Burgt. <img src="http://www.bhic.nl/data/upload/veghel/eerde,%20bijentelers%20van%20geffen%201948.jpg" alt="jinge bijentelers in Eerde" width="200" height="300" border="0" /> Helemaal onder in de doos kwam ik nog deze foto tegen uit 1948 van de bijenstal van mijn oudste broer en ik als jongste lid. Ik zal toen een jaar of zes geweest zijn.

Geert zei op 8 november 2013 om 13:17 uur

Echt een leuke foto Tony!

je moeder zei op 19 november 2015 om 11:35 uur

lol

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 20 november 2015 om 09:38 uur

Ha Tony, zou je de foto misschien willen opsturen via info@bhic.nl met een link van dit forumbericht? Dan kunnen wij deze voor je plaatsen.

AD BREKELMANS Udenhout zei op 3 juli 2017 om 17:43 uur

Ispieter van dam uit udenhout eenman van deze beraad/

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 4 juli 2017 om 12:14 uur

@Ad Brekelmans, weet u ook in welke familierelatie Pieter van Dam stond tot Bernard (Bernardus Anselmus) van Dam? En welk beraad bedoelt u?

Nard Jansen zei op 1 augustus 2017 om 13:41 uur

Dat was een broer.

Nard Jansen zei op 11 maart 2018 om 15:11 uur

Er staat nog een incorrectheid in het verhaal over Bernard van Dam.
Daar staat in dat hij na de oolog de politiek in ging. Dat is niet zo.
Dat was de oudste zoon, eveneens genaamd Bernard van Dam en indertijd de bakker in Eerde.

Annemarie van Geloven
Annemarie van Geloven bhic zei op 16 maart 2018 om 12:12 uur

Het verhaal is inmiddels aangepast. Nard, dank voor je reactie!

Rini de Groot. zei op 9 september 2018 om 23:09 uur

Vandaag de herdenking, terug blik van Pastoor Willenborg en Bernard van Dam een uitgebreide tentoonstelling in de plaatselijke Parochiekerk van Eerde bezocht. Voor Bernard nav. het 60 ste sterfjaar.

Nard Jansen zei op 10 september 2018 om 10:21 uur

Met trots kan ik zeggen dat het een prachtige tentoonstelling is. Een mooie selectie uit het zeer uitgebreide oeuvre van Bernard van Dam.
Ook nog te zien op zondag 16 september van 11.00 - 17.00 uur!

Rini de Groot zei op 5 november 2018 om 21:01 uur

Voor de sprekers was ook Prof. Gerard Rooijakkers uitgenodigd en sprak, uniek, vanaf de Preekstoel de volle kerk toe. Brabants Dagblad schreef een 'historische Hoogmis.' Daarbij heb ik enorm genoten van de woorden die Gerard sprak over het leven van Bernard. Zeker nu ik regelmatig pentekeningen gebruik maak bij m'n verhalen van Bernard om het verhaal te verduidelijken.

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 7 november 2018 om 14:10 uur

Wat leuk om te horen dat er met een tentoonstelling en een herdenking zoveel aandacht is besteed aan het leven van Bernard!

Nard Jansen zei op 26 maart 2019 om 17:53 uur

Beste Rini de Groot, ik vind het interessant te lezen dat je gebruik maakt van het materiaal van Bernard van Dam. Binnenkort komt het gehele oeuvre van Bernard van Dam digitaal (vrij) beschikbaar via de website www.bernardvandam.com. Graag kom ik in contact. Zou je mij via de website willen contacten? Alvast bedankt. mvg

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 27 maart 2019 om 08:59 uur

Hallo Nard, ik heb Rini de Groot achter de schermen een mailtje gestuurd dus vermoedelijk komt het met dat contact wel goed ;)

Succes in ieder geval!

Rini. zei op 5 april 2019 om 20:09 uur

Marilou,
na contact met Nard, heb ik een uitnodiging voor 1ste. Paasdag ontvangen bij een Presentatie aanwezig te zijn, wederom in de Par. Kerk van Eerde.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 8 april 2019 om 16:16 uur

Ah, dat is mooi geregeld, Rini. Veel plezier!

Regy ( Regina) Brouwers zei op 12 mei 2019 om 19:53 uur

Mijn oma heette ook Regina van Hooff. Zij woonde vroeger op Zondveld in Zijtaard en mijn opa heette Adrianus van Sleuwen.
Ikzelf heet met mijn doopnaam ook Regina.
Wij zijn zelf vroeger ook op visite bij de familie van Dam in Eerde geweest.
Weet iemand of Regina van Hooff uit Eerde familie is van Regina van Hooff uit Zijtaart?

Rini de Groot. zei op 12 mei 2019 om 21:41 uur

Regy. Thuis zou bij de geboorte van het 9e kind, november 1941 een meisje, de naam krijgen van haar Moeder Regina, dat zij negen maanden had gedragen, helaas. Maar voor het stierf thuis nog gedoopt en daardoor niet in het Trouwboekje vermeld dat was voor ons Moeke nog het ergste, het énigste document waarin haar dochter, Gientje vast te leggen.

Regy Brouwers zei op 12 mei 2019 om 22:53 uur

Hallo Rini,
Ik denk niet dat dat mijn oma was,zij is namelijk op 52 of 53 jarige leeftijd overleden aan trombose ik dacht in 1943 of 42.....
Maar fijn dat je meedenkt!!!!!!
Ik vind het namelijk heel frappant dat ze dezelfde naam hebben en Bernard heeft onderdak gehad met Hanneke in 1944 bij de vlucht uit Eerde bij mijn moeder thuis op de boerderij van mijn moeders ouders in zondveld Zijtaard....
Ik heb die verhalen gehoord van mijn vorig jaar overleden moeder op 93 jarige leeftijd over Hanneke en Bernard...... Vandaar dat ik graag dit verder wil uitzoeken..... Hoe het precies zat..... Er moet ergens een connectie zijn.....
Het is allemaal te toevallig.
Dank je wel voor je reactie!!!

Rini de Groot. zei op 12 mei 2019 om 23:23 uur

Regy, Welkom, een nieuwe reageerder !
Over de vorige reactie schreef ik het volgende verhaal.
https://www.bhic.nl/ontdekken/verhalen/geboren-worden-maar-geen-naam-krijgen.

Even corrigeren Zijtaart eindigt met de letter t.
Zondveld door de bewoners uitgesproken als; Soffelt.

Gister was ik aanwezig bij de druk bezochte presentatie van het boek, Floresmens van Gert Knepper in Uden, over het leven van Missionaris Theo Verhoeven door de auteur de naam, van Dam vernoemd, laatst genoemde voor mij zeker niet onbekend. Theo zat ook mee in het complot om Joden uit het 'zicht' van de Duitsers te houden. heel bijzonder, ik ben even de draad kwijt maar dacht hier 'Hanneke' ook nog heeft gesproken.

Helena zei op 12 mei 2019 om 23:39 uur

@Regy, - jouw grootouders - Adrianus van Sleuwen en Regina van Hoof - zijn op 31 mei 1915 te Veghel gehuwd. In de huwelijksakte lees je meer over hen. 'Jouw' Regina van Hooff geboren 4 feb 1891 te Erp als de dochter van Lambertus van Hoof(t) en Dina Tijssen. De vader was landbouwer en de ouders woonden toen in Erp. [ zie gegevens in haar geboorteakte van 1891] . Je kunt de huwelijksakte van 1915 alsook haar geboorteakte van 1891 hier bij BHIC wel vinden (zoek onder 'Stamboom' en zoek via 'uitgebreid zoeken' op deze namen. Schrijf een * waar je vermoed dat een letter mogelijk extra of anders kan zijn, bijv. Hoof* geeft Hooff, maar ook Hooft. Sle*uwen geeft Sleuwen, maar ook Sleeuwen). Deze Lambertus van Hooft die in 1915 huwde was de zoon van Johannes van Hooft en Regina Donkers. Lambertus geboren op 29 maart 1853 te Veghel, overleden op 9 juni 1944 te Schijndel.
Jouw grootmoeder Regina van Hoof inderdaad op 53-jarige leeftijd overleden op 15 mei 1944 te Veghel. Deze Regina zal vernoemd zijn naar haar grootmoeder Regina Donkers.

De andere Regina van Hooff was - zoals eerder genoteerd door Christian (van het BHIC) - was geboren te Sint-Oedenrode op 23 december 1887 als dochter van Hendricus van Hooff en Josijna van Berkel. Mogelijk zijn deze Regina en jouw Regina verder terug wel gerelateerd..? Maar dat weet je pas wanneer je ook deze families Van Hoof(t) wat verder uitgepluisd hebt.

Daarvoor eerst de huwelijskakte opzoeken van Hendricus van Hooff en Josijna van Berkel. Daaruit weet je wie de ouders van deze Hendricus weer waren. En zo verder terug... Kun je allemaal opzoeken hier bij BHIC onder Stamboom -> Uitgebreid zoeken-> zoek met * in de namen. Dus zoeken op namen als Hoof* en bijv. ook Hen* (kan dan Henricus zijn of Hendrikus of Henri enz.) Mocht je hiermee nog verdere hulp nodig hebben dan horen we dat wel.

Vragen over stamboom vallen overigens beter op onder het andere forum hier bij BHIC -> http://www.bhic.nl/onderzoeken/forum Maar hier lezen [ en denken] velen van ons ook wel mee...

Helena zei op 13 mei 2019 om 00:14 uur

@Regy, - .correctie...ik ging iets te vlug. Waar ik schreef ' Lambertus van Hooft die **in 1915 ** huwde was de zoon van Johannes van Hooft en Regina Donkers. Lambertus geboren op 29 maart 1853 te Veghel, overleden op 9 juni 1944 te Schijndel.'....
Alas...incorrect -> daar moet je lezen die **in 1886** huwde (en niet in 1915...-> dat was nl het jaar dat hun dochter Regina huwde). Ook datum van zijn geboorte had ik 1853 maar moet 1859 zijn. [ wordt tijd hier dat ik mijn leesbril op ga zetten...]

Hieronder de twee huwelijksinschrijvingen: Van je overgrootouders Lambertus van Hooft-Dina Tijssen in 1886 en van je grootouders Adrianus van Sleuwen-Regina van Hoof in 1915.

Huwelijksregister Veghel 1886
BS huwelijksakte
(Akte)datum: 24-05-1886
Plaats: Veghel
Bruidegom: Lambertus van Hooft geboren 29-03-1859 te Veghel
Bruid: Dina Thijssen geboren 12-09-1860 te Veghel
Vader van de bruidegom: Johannes van Hooft
Moeder van de bruidegom: Regina Donkers
Vader van de bruid: Martinus Thijssen
Moeder van de bruid: Maria van den Oever

Dit het huwelijk van jouw grootouders Adrianus van Sleeuwen en Regina van Hoof:
Huwelijksregister Veghel 1915
Soort registratie: BS huwelijksakte
(Akte)datum: 31-05-1915
Plaats: Veghel
Bruidegom; Adrianus van Sleuwen 28 oud, geboren te Veghel
Bruid: Regina van Hoof 24 oud, geboren te Erp
Vader van de bruidegom: Johannes van Sleuwen
Moeder van de bruidegom: Adriana van den Tillart
Vader van de bruid: Lambertus van Hoof
Moeder van de bruid: Dina Tijssen
Je kunt de scans van de akte ook inzien hier online.

Regy Brouwers zei op 13 mei 2019 om 18:53 uur

Dankjewel voor jullie reactie!!!
Jullie wijzen mij goed de weg waarin ik moet zoeken!!
Ben al een heel stuk wijzer geworden.....
Dank voor wat jullie aan informatie gegeven hebben!

Nard Jansen zei op 13 mei 2019 om 19:39 uur

Hallo Regy,
Geen familie dus (voor zover bekend).
Maar het verhaal van het schuiladres bij jullie in Zijtaart van mijn moeder en Hanneke tijdens Market Garden is natuurlijk reuze interessant.
Zou je me willen e-mailen: via info@bhic.nl tav Nard Jansen?

Regy Brouwers zei op 14 mei 2019 om 19:06 uur

Hallo Nard,
Het verhaal van mijn moeder Jaantje (Sjaantje) van Sleuwen Die op de boerderij in Soffelt woonde, was dat nadat er vele parachutisten waren geland, de mensen uit Eerde over de straat liepen, Zondveldseweg. Zij zagen ze lopen vanuit hun boerderij.
Bernard van Dam had een meisje bij. Van zijn dochter en de baby in de kinderwagen, daar heeft ze het nooit over gehad. Wel over Bernard van Dam en het meisje die wees was geworden. Hij ging met het meisje naar binnen om te vragen of hij onderdak mocht hebben bij hen.
Hij kende namelijk de vader van mijn moeder. Janus van Sleuwen. En wilde graag bij hen blijven tot ze terug konden naar hun eigen huis.
Ze herinnerde zich dat het meisje donker haar had en altijd een strik in de haren.
Bernard van Dam en het meisje waren leuke mensen, vertelde ze.
Hanneke heette ze. Heel vaak was Bernard Hanneke aan het tekenen, wat haar heel erg opviel, Omdat niemand bij hen ooit tekende. Mijn moeder vond dat prachtig. In mijn herinnering, dit idee heb, ik maar dat weet ik niet meer zeker zijn ongeveer 2 weken bij hen geweest.
Dit is wat ik van mijn moeder nog herinner wat ze ons vertelde.
We zijn nog wel een keer als kind bij Bernard van Dam in Eerde op met de fiets vanuit Helmond op visite geweest. En zijn toen nog naar de molen gewandeld.

Regy Brouwers zei op 14 mei 2019 om 19:09 uur

Sorry, ik zie dat ik een paar spelfoutjes erin heb zitten, ben vergeten de tekst eerst na te lezen voor ik het verstuurde.

Rini de Groot zei op 14 mei 2019 om 20:13 uur

Regy, prachtige beschrijving van Hanneke. Zij is het toch teruggevonden door de brieven steeds te eindigen met het woord, 'Hawdoe'.
Maak contact met Gert Knepper, hij is zeer geïnteresseerd met je verhaal, zijn e-mailadres stuur ik naar BHIC door.

Nard Jansen zei op 14 mei 2019 om 20:28 uur

Ha Regy,
Dank voor het delen van hje herinnering. Ik vermoed dat er nog wel wat 'gaten in zitten'. Maar ik heb voorgelegd aan de Hanneke die je beschrijft. Ik hoop dat ze zich e.e.a. kan herinneren. ik laat je spoedig weten.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: