i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Boekel
Tags:

en maakt ook deel uit van:

Atlas: Kloosters

vertelde op 3 juni 2009 om 12:00 uur

In 1722 stichtte Daniël de Brouwer een “religieus gezelschap” in de kleine kluis van Handel, op het grondgebied van Gemert. De Brouwer was in 1674 geboren en in 1696 Franciscaan geworden. De kleine Handelse communiteit groeit al snel uit tot een 13-tal broeders. In 1734 wordt een nieuw, groter klooster gebouwd, Bloemendaal geheten.

De broeders kosterden in de Handelse Genadekapel, ontgonnen stukken Peel, gaven onderwijs aan jongens én… ze brouwden bier. Die laatste activiteit verliep ook nog eens tamelijk voorspoedig.

De Gemertse brouwers namen de Broeders het succes van hun brouwerij niet in dank af. Ze maakten bij de overheid dan ook allerlei bezwaren tegen de Broederlijke brouwactiviteiten. Uiteindelijk leidden deze “kuiperijen” tot niets, maar het leek Daniël de Brouwer toch raadzamer om vlak over de grens, in het Land van Ravenstein, opnieuw te beginnen. Dat was in 1741.

Het jaar daarop verrees Huize Padua in Boekel, vlakbij Handel. Het brouwen en ontginnen ging hier gewoon door, net als het geven van onderwijs. De school van de broeders penitenten (bekend als Handelse kluis) kreeg zelfs regionale beroemdheid . In 1745 overleed de stichter, maar de communiteit bloeide.

Gedurende de Franse Tijd (1795-1813) hadden de Broeders het moeilijk. De Franse revolutie had een hekel aan religieuzen (congregaties mochten geen nieuwe leden meer aannemen, zodat ze vanzelf zouden uitsterven). In 1813 telde Huize Padua dan ook nog maar twee broeders.

Gelukkig veranderden de tijden net op tijd en met steun van onder andere de pastoor van Boekel krabbelde de communiteit uit dit dal. In 1848 namen de paters Capucijnen het geestelijk bestuur van de Broeders op zich, wat uiteindelijk in 1871 leidde tot de vaststelling van de Statuten en Regel, waaraan zich toen 21 Broeders onderwierpen.

In de Statuten was nu ook officieel de “verzorging van de geestelijk gestoorde evenmens” opgenomen, iets waar de broeders al in 1830 mee begonnen waren. Dat was een gevolg van een nieuwe Onderwijswet in Nederland, waardoor de Broeders van onderwijsgeven aan jongens werden uitgesloten. In 1832 begon men met de verzorging van de eerste patiënten in de Oude Kluis. Vijf jaar later kon er al een aparte woning voor de verpleging neergezet worden.

Ook op dit terrein begon de wetgever zich te roeren: in 1841 werd de Krankzinnigenwet van kracht, die onder meer het (Staats)toezicht op krankzinnigen en krankzinnigengestichten regelde.

de apotheek van Huize PaduaMet andere woorden, de broeders moesten vergunning voor hun activiteiten vragen, die hen in 1843 verleend werd. Daarmee waren ze de eerste congregatie in Nederland die zich officieel met de geestelijke gezondheidszorg bezig mocht houden.

Padua groeide niet alleen in Boekel: in 1902 kwam er een nieuwe stichting in Udenhout (Huize Assisië), in 1925 in Apeldoorn (psychiatrische inrichting St. Josephstichting), en in 1938 in Tilburg (juvenaat Mariahof, in 1953 uitgebreid met het Instituut voor geesteszwakke kinderen Piusoord). Zo heeft “Padua” zich in de afgelopen 175 jaar ontwikkeld van ‘bewaarplaats van krankzinnigen’ naar een modern psychiatrisch behandelcentrum, onderdeel van de GGZ Oost Brabant.

 

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (26)

Bert Wezenberg zei op 11 augustus 2008 om 23:52 uur

Het zal nooit de bedoeling zijn geweest om er een gevangenis te gaan bouwen, welke in de toekomst, naar alle waarschijnlijkheid alleen maar uitgebreid word!

Piet M.J. van Alphen zei op 3 juni 2009 om 15:58 uur

De bibliotheek van de Minderbroeders te Handel, had een archief, hierin bevond zich een boek met hand getekende afbeeldingen van oude kerken. Het zou enige exemplaar zijn van dit boek. Graag zou ik vernemen waar dit boek is, en of er een mogelijkheid bestaat om dit eens te bekijken. Om een voorbeeld te geven: er stond een tekening in van"De Kapel te Neijnsel" te Sint-Oedenrode.In het kerkarchief van de parochie Nijnsel zit een copytekening hiervan.

Marilou Nillesen bhic zei op 4 juni 2009 om 13:15 uur

Beste Piet, Na overleg met mijn collega Henk Buijks komen we uit op het boek 'Het schetsenboek van Hendrik Verhees', een uitgave van Jan van Laarhoven (1975). Daarin staat ook de tekening van "De kapel te Neijnsel onder St Oeden roden, tans een School en Schoolheuijs." We hebben dit boek zowel op onze locatie in Den Bosch als in Grave dus je kunt kiezen waar je het wil komen inzien!

Mart Witlox zei op 6 januari 2010 om 21:00 uur

Ik ben zeer geinteresseerd in de foto van de apotheek. Wieis in het bezit van deze foto?

Dorethé zei op 6 januari 2010 om 21:10 uur

Kijk op deze site even onder Geschiedenis en dan Brabantse foto's. Zoek op Padua en dan kom je de foto wel tegen. Je kunt deze opslaan of bestellen.

karin zei op 13 augustus 2011 om 15:34 uur

Goedemiddag,

De oom van mijn moeder, Willem Hendrik Lodewijk van Waeterschoodt, kwam in 1958 met de Johan van Oldenbarnevelt uit Ned.-Indie naar Nederland. De familie in Nederland wist daar niets van, wel wisten ze dat hij geestelijk niet in orde was. Een poosje geleden heb ik op zijn persoonskaart gezien dat hij in Huize Padua in Boekel is overleden. Is er in Huize Padua een archief waarin staat hoe en wanneer hij daar terecht is gekomen? Is er misschien een foto van hem? Kunt U mij vertellen bij wie ik dit het beste kan navragen? Bij voorbaat dank.
Vriendelijke groet,
Karin Riper

Mariët Bruggeman bhic zei op 15 augustus 2011 om 13:28 uur

Beste Karin,

Ik heb even gebeld met Huize Padua; het blijkt dat de opnameboeken van patiënten berusten bij het Museum de Kluis in Boekel. De patiëntendossiers liggen in de kelder van Huize Padua zélf.
Uit beide kan slechts informatie worden gekregen na schriftelijke toestemming van het bestuur van het GGZ-Oost-Brabant, locatie Coudewater (dhr. R. Konijn), Berlicumseweg 8, 5248 NT Rosmalen. Je kunt je verzoek dus het beste aan hen richten.

Heel veel succes en met vriendelijke groeten,

Marilou Nillesen bhic zei op 8 november 2012 om 14:48 uur

Inmiddels heeft iemand zich gemeld die als leerlingverpleegkundige heeft gewerkt op Huize Padua. Zij kan zich het familielid van Karin goed herinneren en het contact tussen beiden is inmiddels gelegd.

Eduard VAN GASSE zei op 3 augustus 2018 om 09:40 uur

Mijn grootvader, Eduardus Napoleon VAN GASSE (1896-1976) behoorde tot een groep Belgische Vluchtelingen die in 1914 verbleven in Huize Padua (Boekel). Ik heb daar een groepsfoto van (die ik u natuurlijk kan bezorgen). Weet u meer over dat fascinerend stuk geschiedenis?

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 7 augustus 2018 om 14:39 uur

Ik heb wat stukken uit het archief van de gemeente Boekel ingekeken over Huize Padua, maar daarin niets gevonden over het opnemen van Belgische vluchtelingen.
Maar misschien kunnen we aan de hand van jouw foto een oproep doen of mensen meer informatie hebben? Je zou de scan van de foto mogen opsturen naar info@bhic.nl tav Mariët.

Eduard Van Gasse zei op 7 augustus 2018 om 15:12 uur

Bedankt, mevrouw Bruggeman, de foto werd gemaild.

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 15 augustus 2018 om 21:08 uur

Beste heer Eduard van Gasse,
Veel is het niet wat ik tot heden vond.
Echter dit krantstukje komt uit de Udense Courant van 15 September 1915 .
Boekel : Alhier overleed na een zeer smartelijk maar geduldig lijden, een geïnterneerde Belgische soldaat, die ruim acht dagen liefdevol werd verpleegd in het Gasthuis der Eerw. Zusters alhier.
Het is de 24 jarige Louis Crooiman, zoon van een geachte familie uit Achel. In 't eerste tijdperk van de oorlog [tijdens] die strenge koude winterdagen is hij gewond [geraakt] en werd na 5 dagen in een bosch gevonden, krankzinnig geworden van pijn en ontbering is de arme sukkel door het Nederlandsche Roode Kruis opgenomen en na een tijd alhier in 't krankzinnigengesticht Huize Padua te zijn verpleegd, vervoerd naar het gasthuis alhier, waar hij zacht en kalm overleed. Bij volle kennis zijnde gekomen koesterde de arme verdediger nog steeds de hoop eenmaal nog zijn vader te mogen zien wat echter niet heeft mogen zijn. Zijn moeder was reeds 18 jaren dood. O die Oorlog !!!

Ed Van Gasse zei op 15 augustus 2018 om 21:36 uur

Bedankt, Gerard. Voor zover ik het verhaal ken en de foto interpreteer moet het om hier om een gestructureerde opvang gaan van een groep vluchtelingen en niet om occasionele opvang van een zieke. Ik zou dus denken dat het krankzinnigengesticht tijdelijk als een opvangplaats werd gebruikt voor vluchtelingen. Alleszins hartelijk dank voor uw opzoekingswerk.

Mariët Bruggeman
Mariët Bruggeman bhic zei op 16 augustus 2018 om 10:11 uur

Mijn collega Marilou gaat met de foto van Ed een oproep plaatsen op onze website voor meer informatie. Hopelijk gaat dit wat meer gegevens voor je opleveren Ed.

Ans van Vlijmen zei op 3 november 2018 om 21:14 uur

Hallo, ik begrijp dat een leerling-verpleegkundige heeft gewerkt in Huize Padua. Ik ben bezig met de stamboom van familie van de Gevel en ben op zoek naar informatie over mijn overgrootvader. Hij heet Wilhelmus Cornelis, heeft in de jaren 1950 in Huize Padua gewoond. Misschien kent zij hem ook nog?

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 7 november 2018 om 10:45 uur

Begrijpelijk dat je meer informatie wilt over de tijd dat je overgrootvader in Huize Padua heeft gewoond, Ans. Ik heb even navraag gedaan bij mijn collega, maar helaas beschikken wij niet meer over de contactgegevens van deze leerling verpleegkundige.

Voor meer informatie zou ik je willen adviseren contact op te nemen met het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven, waar archiefmateriaal van Huize Padua aanwezig is (onder archiefinventaris Broeders Penitenten). Je kunt meer informatie vinden op hun website: https://www.erfgoedkloosterleven.nl/

Daarnaast zou je navraag kunnen doen bij de GGZ-Oost-Brabant, zoals mijn collega Mariët hierboven heeft aangegeven. Veel succes met je zoektocht!

Ans van Vlijmen zei op 8 november 2018 om 11:38 uur

Hoi Lisette, hartelijk dank voor je bericht, ik ga navraag doen bij Erfgoedcentrum. Groetjes, Ans

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 8 november 2018 om 12:06 uur

Beste Ans heb je al geïnformeerd bij 'Museum de Kluis' dat gevestigd is in het allereerste gebouw van Huize Padua aan de rand van Boekel.
Daar wordt door middel van de vele foto's en voorwerpen de geschiedenis verteld van de broeders Penitenten.
Openingstijden
Maandag - gesloten
Dinsdag - 14:00-16:00 uur
Woensdag - 09:00-12:00 uur
Donderdag - gesloten
Vrijdag - gesloten
Zaterdag - gesloten
Zondag - gesloten
*Elke laatste zondag van de maand open van 13.00 tot 17.00
telefoon: 0492-846173

Ans van Vlijmen zei op 8 november 2018 om 13:01 uur

Hallo Gerard, dankje voor de informatie. Daar heb ik niet geïnformeerd, hebben zij ook een archief daar?

Ans van Vlijmen zei op 8 november 2018 om 13:05 uur

Ben ik weer, heb even teruggelezen en er is inderdaad een archief in het museum met opnameboeken van patiënten. Ik ga daar meteen achteraan.

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 8 november 2018 om 13:31 uur

Bedankt voor de waardevolle tip, Gerard! Ans, veel succes met je onderzoek. Hopelijk kunnen ze je bij dit museum verder helpen!

Ans van Vlijmen zei op 8 november 2018 om 14:19 uur

Dankje Lisette, ik hoop het ook en ben heel benieuwd. Heb vandaag zowel naar Erfgoedcentrum Ned. Kloosterleven als GGZ Oost-Brabant een brief gepost, ik hou je op de hoogte van hun reaktie.

Ellen zei op 26 november 2018 om 12:55 uur

ook ik ben op zoek naar een broer van mijn overgrootmoeder. Hij is met 36 jaar op 27-7-1890 opgenomen op Huize Boekel. Zijn naam is Wouterus van Reisen geboren 21-11-1854 in Voorhout. Graag zou ik willen weten wat de diagnose was, dus waarom hij opgenomen was. Hij is op 48 jarige leeftijd op Huize Padua op 14-11-1903 gestorven. Hij heeft dus 13 jaar op Huize Padua gewoond. Kunt u mij helpen?

Gerard H.A.A. de Bie
Gerard H.A.A. de Bie zei op 26 november 2018 om 14:59 uur

Ook hiervoor zou ik je Ellen willen verwijzen naar: 'Museum de Kluis' dat gevestigd is in het allereerste gebouw van Huize Padua aan de rand van Boekel.
Daar wordt door middel van de vele foto's en voorwerpen de geschiedenis verteld van de broeders Penitenten.
Openingstijden
Maandag - gesloten
Dinsdag - 14:00-16:00 uur
Woensdag - 09:00-12:00 uur
Donderdag - gesloten
Vrijdag - gesloten
Zaterdag - gesloten
Zondag - gesloten
*Elke laatste zondag van de maand open van 13.00 tot 17.00
telefoon: 0492-846173

Lisette Kuijper
Lisette Kuijper bhic zei op 28 november 2018 om 11:45 uur

Bedankt weer voor je hulp, Gerard! Ik zou inderdaad eerst eens informeren bij Museum de Kluis, Ellen. Mochten ze jou daar niet verder kunnen helpen, dan kun je altijd nog navraag doen bij het Erfgoedcentrum Nederlands Kloosterleven en/of de GGZ Oost-Brabant. Veel succes met je onderzoek!

Ellen zei op 29 november 2018 om 13:40 uur

Dank je Lisette en Gerard voor jullie antwoord
Ik ga daar zeker zoeken
Hartelijke groet. Ellen

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:

Lees ook deze verhalen

vertelde op 5 november 2009 om 12:03 uur

Het klooster Mariëndaal

vertelde op 10 maart 2010 om 16:26 uur

Het Liefdegesticht Sint-Josef

vertelde op 12 juli 2013 om 10:57 uur

Marie van Oss (c.1430-1507), abdis en kroniekschrijfster

vertelde op 5 maart 2017 om 16:02 uur

Boekel krijgt modern psychiatrisch centrum

vertelde op 19 september 2017 om 12:19 uur

Klooster Nieuw Bloemendael (H. Jozef) in Handel