i

Neergestorte vliegtuigen in Woensdrecht 1940-1945

vertelde op 25 september 2012 om 13:45 uur

Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er boven Nederland zo’n 6.000 militaire vliegtuigen neergestort. Ruim 1.000 daarvan zijn er in Noord-Brabant terecht gekomen. Dan gaat het zowel om geallieerde (Britse, Amerikaanse en Canadese vliegtuigen met bemanningen die uit nog veel meer nationaliteiten bestonden) als Duitse vliegtuigen.

De geallieerde vliegtuigen waren heel vaak bommenwerpers die bij bombardementsmissies op doelen in Duitsland geraakt werden door Duits afweergeschut (de zogenaamde Flak) of onderschept werden door Duitse jachtvliegtuigen (vooral ’s nachts, tijdens de zogenaamde Nachtjagd).

Wij gaan proberen de verhalen achter al deze crashes te achterhalen met behulp van iedereen die ofwel zélf nog herinneringen heeft of de verhalen gehoord heeft van eerdere generaties. Soms is er al veel bekend, soms wat minder.

Op 12 mei 1940 werd om 20.10 uur een Duitse Heinkel He 111H bommenwerper (werknummer 5577) van 3./KGr. 126 neergeschoten door een Franse jager. Het toestel kwam neer bij de Doelstraat (Hoogerheide). De piloot Uffz. O. Kippschull en zijn waarnemer Ofw. P. Wittich overleefden de crash en werden krijgsgevangen gemaakt. De boordwerktuigkundige Uffz. Heinz Gutteck (20) en de radiotelegrafist Uffz. Ernst Gottfried Fischer (27) sneuvelden. Zij liggen begraven op de Duitse erebegraafplaats Ysselsteyn in Venray, graven BA-4-88 en BA-4-89.

Op 15 mei 1940 stortte ’s middags om 15.40 uur een Belgische bommenwerper bij Hoogerheide neer. Het was een Fairey Fox VI (O-135) van 7/III/3 Gr., gevlogen door Capt. A.A.G. Maquet. De Fairey Fox was een lichte bommenwerper, vooral in gebruik bij het Belgische Militair Vliegwezen. In 1940 was het toestel, ontworpen vóór 1918, technisch geen enkele partij meer voor de moderne Stuka’s en Messerschmitts van de Duitse Luftwaffe.

Veel meer weten we niet van deze crash. Vermoedelijk is het vliegtuig neergeschoten door een Duits jachtvliegtuig of wellicht door luchtafweergeschut rond het net in gebruik genomen vliegveld Woensdrecht. Daar had namelijk de Militaire Luchtvaartafdeling tijdens de mobilisatie op 1 september 1939 beslag gelegd op een terrein - dat tot dan toe door zweefvliegers gebruikt was – om er een militair vliegveld van te maken. Op 14 mei 1940 hadden Duitse troepen dit vliegveldje bezet, dat kort daarop door de Luftwaffe in gebruik werd genomen.

Het zou dus kunnen dat de Belgische Fairey Fox op 15 mei een poging heeft willen doen de Duitsers op het vliegveld aan te vallen. Onduidelijk is of de piloot en het tweede bemanningslid (die als navigator / verkenner / boordschutter / bombardeerder fungeerde) zich nog hebben kunnen redden. Maar wellicht zijn er in Woensdrecht of Hoogerheide nog mensen die hier wél meer van weten!

Op 10 mei 1941 stortte om 02.53 uur een Britse bommenwerper, een Vickers Wellington IC met registratienummer R1447 (call sign BU-), van het 214 Squadron neer in Woensdrecht. Het toestel was de avond daarvoor rond half elf vertrokken van zijn basis Stradishall in Engeland, met als doel Mannheim.

De complete bemanning overleefde de crash. Piloot P/O I.K. Woodroffe; co-piloot Sgt. H. Baines; navigator Sgt. J.R. Fry (een Nieuwzeelander); radiotelegrafist Sgt. H. Gillies en de boordschutters F/O M.M. Marsh en Sgt. B.L. Tillotson werden door de Duiters krijgsgevangen gemaakt.

Foto: Coll. Imperial War Museums, nr. C3404.

Foto: Collectie Imperial War Museums, fotonr. C3404

Op 6 december 1942 stortte om 12.25 uur in de Zuid-Oostelijke hoek van het vliegveld Woensdrecht een Britse Lockheed Ventura II van het 487 Squadron neer. De bommenwerper, met registratienummer AJ196 en call sign EG-C, was vanaf zijn thuisbasis Feltwell op weg naar Eindhoven in het kader van operatie Oyster. Dat was een geallieerde aanval vanaf geringe hoogte op de Philipsfabrieken op Strijp S en aan de Emmasingel.

Dit zogenaamde Sinterklaasbombardement was uit strategisch oogpunt een succes, want de productie van onder andere radiobuizen voor de Duitsers kwam zo’n zes maanden stil te liggen. Maar er was ook een keerzijde: bij de aanval vielen er zo’n 150 burgerslachtoffers te betreuren, omdat er ook winkels, woningen, kerken en het Binnenziekenhuis werden geraakt. De RAF maakte er een propagandafilm van.

De Ventura werd neergehaald door Duits luchtafweergeschut en de volledige bemanning van vier kwam om bij de crash. Piloot W/C Francis Cecil Seavill (32), waarnemer F/O Joseph Alan William Withers (RCAF) en de beide boordschutters Sgt. Francis Edward King (22) (RCAF) en Sgt. Thomas Montague Richings (22) liggen begraven op het Canadese erekerkhof in Bergen op Zoom, respectievelijk in de graven 3 C 9, 3 B 12, 1 A 6 en 1 A 1. Van de ruim 90 bommenwerpers (van verschillende types) die aan de operatie deelnamen, keerden er 16 niet terug hun thuisbasis. Negen daarvan waren Ventura's...

Op 14 mei 1943 kwam om 12.35 uur Ofw. W. Kallitski met zijn Focke Wulf Fw 190A-5 (werknummer 7297) van 8./JG 26 in Woensdrecht naar beneden na een luchtgevecht met een geallieerd vliegtuig. Hij was gestationeerd op het vliegveld Wevelgem. De piloot overleefde de crash, maar raakte wel gewond.

Op 22 juni 1943 moest Ofw. J. Edmann van 8./JG 26 om 09.30 uur een noodlanding maken met zijn Messerschmitt Bf 109G-6 (werknummer 7313), zo’n 2 kilometer ten Zuiden van Woensdrecht. Opgestegen van zijn thuisbasis Lille-Vendeville was Edmann in een luchtgevecht verwikkeld geraakt, wat dus niet zo goed afliep. De piloot raakte gewond bij de noodlanding.

De B-17 Jolly Roger in volle vlucht. Bron: Staf CrynsOp 17 augustus 1943 rond 11.30 uur stortte een Amerikaanse bommenwerper neer langs de Hinkelenoorddijk. Het was een B-17F-30VE ofwel een Flying Fortress, bijgenaamd de “Jolly Roger” met het registratienummer 42-5886 van 385BG/548BS, aangevallen en neergeschoten door een Duitse jager.

De bemanning bestond uit de gebruikelijke tien man: piloot 2nd Lt. Paul A. Sommers; co-piloot 2nd Lt. Herbert W. Brown; navigator 2nd Lt. Hugh T. McClatchey; bommenrichter 2nd Lt. Henri S. Walker; boordwerktuigkundige T/Sgt. Bruno M. Gallerani; radiotelegrafist T/Sgt. Olin L. Wieneke; en de boordschutters S/Sgt. James H. Brown, S/Sgt. Larry B. Stokes, S/Sgt. Parker F. Crabtree en S/Sgt. Joe Schreppel.

De bemanning van de Jolly Roger. Bron: Staf CrynsDe helft van de bemanning kon uit het toestel springen, nadat het was aangeschoten. Bruno Gallerani wist daarna ook nog aan gevangenschap te ontkomen, terwijl Walker, Brown en Stokes door de Duitsers krijgsgevangen werden gemaakt. Joe Schreppel wist ook per parachute het toestel te verlaten, maar hij had al een ernstige schotwond in zijn buik opgelopen. Eenmaal aan de grond kreeg hij nog wel medische verzorging, maar dat mocht niet baten. Hij overleed na enkele uren. De rest van de bemanning kwam om bij de crash.

Sommers, Brown en Wieneke liggen begraven in Margraten; McClatchey ligt begraven op Long Island National Cemetery (USA) en Crabtree en Schreppel hebben hun laatste rustplaats in Henri-Chapelle (België).

Bron: Richard BinkhuysenEen uitgebreid verslag door Staf Cryns van wat er allemaal voor, tijdens en na de missie met de Jolly Roger en zijn bemanning gebeurde, vind je op S/Sgt. Joe Schreppel, a tribute to an “unknown”. Van Staf kregen we ook de beschikking over de foto’s van de Jolly Roger in volle vlucht en van zijn bemanning, waarvoor onze hartelijke dank. Ook dank aan Richard Binkhuysen voor het beschikbaarstellen van het kaartje met de exacte plaats van de crash.

Op 1 september 1943 werd om 03.35 uur de De Havilland Mosquito VI met registratienummer HX834 van W/O Michael Woolcott (23) van 264 Squadron bij een aanval op het vliegveld Woensdrecht door de Duitse Flak neergeschoten. De Mosquito kwam van het vliegveld Fairwood Common in Engeland.

Zowel de piloot als zijn navigator, W/O George William Anthony Lambert (22) kwamen om bij hun crash op het vliegveld. Zij liggen begraven op het oorlogskerkhof te Bergen op Zoom, graven 3 B 7 en 3 B 5.

Op 8 oktober 1944 stortte om 18.25 uur op het landgoed Mattemburgh, ten zuiden van Bergen op Zoom, een Hawker Typhoon neer van het 257 Squadron RAF. De Typhoon droeg het registratienummer JR365.

De piloot, de Nieuwzeelander  W/O J.R. Powell was zo’n twintig minuten daarvoor opgestegen van het vliegveld B.70 Deurne (bij Antwerpen) en werd door Flak geraakt. Powell kwam bij de crash om het leven, zijn naam staat vermeld op het Runnymede Memorial, panel 263.

Op 15 oktober 1944 schoot de Duitse Flak om 12.40 uur weer een geallieerde jager, nu een Spitfire LF.IX (registratienummer NH526, call sign 9N-H) van 127 Squadron, uit de lucht. De piloot, F/O G.W. Davies (21), was die ochtend opgestegen van het vliegveld B.60 bij Grimbergen voor een gewapende verkenningsvlucht boven Bergen op Zoom. Hij crashte op het vliegveld van Woensdrecht en kwam daarbij om. Hij ligt begraven op de Canadese erebegraafplaats in Bergen op Zoom, graf 6 A 1.

Op 18 oktober 1944 was het om 17.40 uur opnieuw raak voor de Duitse Flak. En opnieuw ging het om een Hawker Typhoon IB (registratienummer MP157, call sign OV-), dit keer van het 197 Squadron. De piloot, P/O Francis Joseph Vance (22), was opgestegen van het geallieerde vliegveld B.70 Deurne bij Antwerpen voor een verkenningsvlucht.

Hij kwam neer bij Korteven, even westelijk van het vliegveld Woensdrecht en overleefde de crash niet. Hij ligt begraven op de Canadese erebegraafplaats in Bergen op Zoom, graf 5 C 2.

Dit zijn niet alle crashes die in Woensdrecht hebben plaats gevonden. Er zijn nog 20 andere crashes en/of noodlandingen die rechtstreeks te maken hebben met het vliegveld Woensdrecht. Daar is een apart verhaal over.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (15)

Adri Verbraak zei op 18 november 2012 om 18:20 uur

Ik herinner me uit mijn jeugd een vliegtuigberging ten westen van het buurtschap calfven in de polder vlak bij een toenmalige zandafgraving genaamd de bunt.
geschatte periode tussen 1962 en 1966.
Herinner mij dat er veel aluminium etc uit de klei werd geborgen. Heeft het iets met het beschreven vliegtuig te maken of betreft het hier een andere ongetwijfeld ergens gedocumenteerd vliegtuigongeluk uit wo2?

Rien Wols bhic zei op 19 november 2012 om 14:53 uur

@Adri Verbraak: het zou heel goed kunnen dat die berging met deze crash te maken heeft gehad, maar eerlijk gezegd vermoed ik dat het wel om een andere crash is gegaan. In en rond Woensdrecht zijn volgens het Verliesregister 1939-1945 zo'n dertig toestellen neergekomen, voor ons reden om daar een apart verhaal aan te gaan wijden. De lokatie die u noemt lijkt (maar dat blijft gokken bij gebrek aan exacte coördinaten) iets te ver de polder in te liggen. Maar hartelijk dank in ieder geval voor uw herinnering: dat geeft vast weer een spoor voor verdere onderzoekingen.
Met vriendeljke groet,

c.hagenaars zei op 27 april 2013 om 17:20 uur

Wat ik mij herinner is dat er bij het Pannenhuis een Duitse bommenwerper is neergehaald door een Franse jager waarbij de bemaning is gesneuveld.

c.hagenaars zei op 27 april 2013 om 17:24 uur

Het vliegtuig was een Duitse bommenwerper en is bij het Pannenhuis neergeschoten de bemanning is hierbij gesneuveld

Richard Binkhuysen zei op 17 januari 2014 om 18:22 uur

B17F-30VE "Jolly Roger" 548B.S./385B.G. heavy
Vliegtuig is beter bekend als een Vliegend Fort

Aug 17 1943 11.30u

Loc: Hoek ,Nieuw Hinkelenoordweg / A4 Zoomweg Zuid

Vliegroute v/a Maareberg ,Calven

In oktober 2006 ben ik in contact gekomen met iemand uit Belgie.
Hij was als kind ooggetuige dat er vanuit het aangeschoten vliegtuig bemanningsleden uit sprongen.
Sindsdien doet hij hier onderzoek naar en naar een vermist bemanningslid zijn we nog steeds op zoek.
De afgelopen jaren heb ik hem van allerlei info voorzien.
De exacte crash-site wist eigenlijk niemand,maar tot die tijd vermoedden we dat het bij Hinkelenoorddijk 11 was.
Het problemen lagen vooral erin dat er in het gebied een nieuwe rijksweg aangelegd is,waaardoor er veel in de omgeving veranderd is.
Verder is er op de locatie hevig gevochten tijdens de bevrijding.
En het toenmalig opgemaakte rare Marchausse rapport.
Daarin word melding gemaakt v/e Belgisch bemanningslid,war bij de crash site gevonden is,wat erg vreemd is.
Mischien was hij een onderduiker of moest hij ergens gedropt worden.
We weten het nog niet.
In oktober 2011 zijn er speciaal v/u de V.S. 2 onderzoekers gekomen.
een daarvan was van JPAC(Joint Prisoners of war,Missing In Action, Accounting Command)
Ik heb toen nog een ooggetuige op kunnen sporen (Dhr F.Maegdenberg)die bereid was op locatie tekst en uitleg te geven.
A/d hand van zijn verklaring zijn we op zoek gegaan of er nog sporen te vinden waren.
Met toestemming zijn we toen in de velden rondom het aangewezen gebied gaan zoeken.
In eerste instantie werd er niets gevonden,totdat ik een klein stukje kunstof vond.
Omdat ikzelf in de kunstofindustrie werk en met jaren 40 plastic bekend ben kon ik toen met zekerheid zeggen ,dat we de exacte site hadden gevonden.
Nadat ik kleine stukjes aluminium vond zijn we markers gaan gebruiken ,zodat we de complete crashsite in beeld konden krijgen.
Ongeveer 1/4 v/d crashsite kregen we in beeld.
Over de rest zijn wegen en een sloot aangelegd.
Er is later nog een tweede bezoek geweest door een andere groep,waar ik helaas niet bij kon zijn.
Daar heeft echter weinig meer resultaat gegeven.

De nabestaanden v/d vermiste J.Schreppel hebben ons echter wel bedankt en zijn blij dat de defintieve crashsite nu eindelijk gevonden is.


Vwb de heren A.Verbraak en Mr.C.Hagenaars

12 mei 1940 18.00u
Bij Duitse aanval op Bathstelling werden 3 Heinkel 111H-6 van 3/KGr 126 (9.Flieger Division) neergehaald door
Franse Morane’s 406 van CC III/3

1 He-111 H6 Zandweg bij Calven

1 He-111 Doelstraat te Hoogerheide

1 He-111 de Duintjes,Korteven




Mariët Bruggeman bhic zei op 20 januari 2014 om 10:15 uur

Beste Richard,
bedankt voor je uitgebreide update over het vinden van de crashsite. En wat leuk dat je dat samen met een ooggetuige mocht doen.
Met vriendelijke groeten,

anoniem zei op 19 februari 2014 om 17:06 uur

hallo,

ik heb gezocht in het gebied dicht bij ossendrecht met mijn metaaldetector ik vond hier een stuk loop van een mg151, deze kanonnen werden vooral gebruikt door de luchtwaffe. ook vond ik stuuken rupsband een rode knop een een plaatje met de tekst lucas uk patented, er lag nog meer maar heb het verder niet opgegraven ivm de tijdsduur van het zoeken. Zou dit stuk afkomstig kunnen zijn van de bommenwerper?of zou dit van afweergescht kunnen zijn? heeft iemand een naam van de bommen werper evt?

mvg,

Marilou Nillesen bhic zei op 24 februari 2014 om 12:04 uur

@Anoniem: Dank voor je reactie maar een dergelijke vraag wordt waarschijnlijk eerder beantwoord op een <a href="https://wo2forum.nl/viewtopic.php?f=58&amp;t=34891" target="_blank">forum zoals deze.</a>

Veel succes!

Richard zei op 12 maart 2014 om 03:00 uur

Hallo,

vwb betreft de MG141,de tracks en het plaatje.
Het hangt af van het exacte gebied waar je het hebt gevonden.
Kun je enigzins een gebied geven.
Ik heb nogal korte flarden info waar en wanneer is gevochten en door welke eenheden,maar de aanduidingen daarvan zijn sumier omdat de duitsers vaak kleine samengestelde ad hoc eenheden gebruikten.
Voor de Canadezen is het wat makkelijker.
Geef dus bv aan Oostelijk of Zuidelijk van Staartse Duinen ,
Ten Zuiden van Wasven of Zuid-Oostelijk van Volksabdij

Richard Binkhuysen zei op 12 maart 2014 om 03:28 uur

Lucas maakte oa munitie ,maar ook electronische apparatuur voor het Britse Leger tijdens de Tweede Wereld Oorlog.
Het kan zijn dat het van apparatuur uit een rupsvoertuig is geweest of v/e mobiele radio
http://onesixthnet.yuku.com/topic/18932

Richard Binkhuysen zei op 31 januari 2019 om 17:49 uur

Beste Mariët,Ik had maar een paar uur om een ooggetuige op te sporen.Gelukkig lukte het binnen een uur.
Hier nog wat meer bevindingen omtrent de B17 die ik o.a. naar de familie v/d bemanning heb gestuurd.
Vandaar dat het in het engels is.

Schweinfurt/Regensburg raid Aug.17 1944 German Report :
Woendrecht:
II/ J.G.1
1./J.G. 26 (Hptm. Karl Borris) recent reinforcement (Fockewulf)
Oberst Grabmann (Commander of the local Jafue)
4 Bf 109 Staffeln , III.Gruppe (Schiphol Amsterdam) (Probably Oberstleutnant Priller) + Stabschwarm + 8 th Staffel

II/J.G.1:
Drew of entire P47 Group

I./J.G.26:
Up sun and slightly above B17 formation swept left turn head-on attack through the B17 formation.
Traversed.Second combat wing(401) in strung-out formation,then hit the trailing wing(402).
Borris own target,last B17 in the middle formation,burst into flames,sheered from the formation and dove to earth.
First loss of the day for either side.
(B17 42-30389) “Dear Mom” BS.331,BG.94,401CW
10km E of Diest Crashed at Lummen

Several B17’s began to smoke from damaged engines.

No attempt to reform. Chasing stragglers.

(According to map attack took place near Geel (Belgium)

Als jullie interesse hebben in de situatie schetsen omtrent het luchtgevecht etc moet je maar even een email sturen.Vriendelijke groet Richard.

Luc Helsen zei op 5 juli 2019 om 14:59 uur

Betreffende de crash van Jolly Roger - 42-5886(17.8.1943): 1 bemanningslid, Bruno Gallerani kon via een ontsnappingslijn in België voor 'downed airmen' terug in Engeland geraken.
Het was o.a. mijn vader , lid van de weerstand, die Bruno hebben begeleid op zijn ontsnappingsroute via de Pyreneeën en vandaar naar Gibraltar. Op 17.9.1943 werd via de BBC de codezin 'Napoleon is in Waterloo' uitgezonden, wat betekende dat Bruno Gallerani terug in Engeland was.

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen bhic zei op 5 juli 2019 om 20:30 uur

Prachtige aanvulling, Luc, dank daarvoor! Heel bijzonder dat uw vader daar zo'n rol in heeft gespeeld. En die codezin spreekt ook na al die jaren zeer tot de verbeelding, dat daar zo'n geschiedenis achter schuilgaat.

Luc Helsen zei op 6 juli 2019 om 10:07 uur

Betreffende de crash van Jolly Roger - 42-5886(17.8.1943: via de Amerikaanse Luchtmacht heb ik de info gekregen dat het 'target' voor deze vlucht een bombardement op Regensburg was, op 29.7.1943 bombardeerde dit toestel Warnemunde, op 15.8.1943 bombardeerde dit toestel Vitryen-Artois, telkens was Bruno Gallerani aan boord.

Richard Binkhuysen zei op 10 juli 2019 om 20:42 uur

De ontsnappingsroute Comète : https://nl.wikipedia.org/wiki/Com%C3%A8te 1943:Bruno M. GALLERANI

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: