i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Zeeland
Tags:

Opkomst en ondergang van De Roode Leeuw

vertelde op 26 november 2009 om 12:20 uur

Bierbrouwerij De Roode Leeuw aan de Kerkstraat kwam aan het eind van de negentiende eeuw door vererving in handen van Joseph van de Ven. Hij was niet alleen brouwer, maar ook lid van de gemeenteraad, wethouder en van 1932-1938 burgemeester. In dat jaar nam de Bredase brouwerij De Drie Hoefijzers de brouwerij van Van de Ven over en kwam er een einde aan de productie van het befaamde Faro-bier.

Faro-bier werd op verschillende plaatsen in Nederland gebrouwen; tegenwoordig vrijwel alleen nog in BelgiëDe overgebleven activiteiten, zoals het bottelen en de productie van limonade, eindigde in 1948. In het pand dat Joseph van de Ven in 1906 naast zijn brouwerij bouwde, is nu café D'n Brouwer gehuisvest.

Josephus Petrus Franciscus van de Ven werd op 28 augustus 1872 in Son en Breugel geboren als zoon van Adrianus van de Ven en Johanna Dorothea van Kilsdonk uit Zeeland. Adrianus was bierbrouwer in Son en Dorothea was de dochter van Petrus Josephus van Kilsdonk, bierbrouwer in Zeeland.

Het jonge paar trouwde  op 23 november 1868 in Zeeland. In 1872 kregen ze dus een zoon, Joseph, die we in 1890, op 18-jarige leeftijd, weer in Zeeland tegenkomen, als inwonende neef bij zijn oom Gerard van Kilsdonk, brouwer in de Kerkstraat en op dat moment tevens burgemeester van Zeeland. Waarschijnlijk heeft hij zich daar verder bekwaamd in het brouwersvak, dat hij van thuis uit al had meegekregen. 

installatie van burgemeester Van de Ven, 1932Tien jaar later, in 1900, trouwde Joseph met Henriëtte Antonia Francisca Wijnen uit Sint-Oedenrode. Hij erfde de Zeelandse bierbrouwerij De Roode Leeuw van zijn moeders familie. Jos had verder nog een grote boerderij en een boomgaard (in de huidige wijk de Vlasgaard) in Zeeland.

Het ging het echtpaar niet alleen zakelijk voor de wind, Jos van de Ven maakte ook maatschappelijk carrière. Hij werd lid van de gemeenteraad, wethouder en in 1932 uiteindelijk ook burgemeester van Zeeland, waarmee hij dus in de voetsporen trad van zijn oom van moederskant.

de versierselen behorend bij de GregoriusordeDaarnaast werd hij ook nog lid van de Provinciale Staten van Noord-Brabant. Vanwege zijn verdiensten voor het geloof en de Kerk werd hij door het Vaticaan geridderd in de orde van de Heilige Gregorius de Grote.

Eind jaren dertig werd het steeds moeilijker voor de kleine dorpsbrouwerijen om het hoofd boven water te houden. In 1931 begon De Roode Leeuw dan ook limonade te produceren, die later bekend werd onder de merknamen Trofee en Sparks. Het Faro-bier dat De Roode Leeuw produceerde, was in Zeeland en omgeving befaamd.

Faro was van oorsprong verdund Lambiekbier waaraan kandijsuiker toegevoegd werd. Daardoor kreeg het een zoet-zurige smaak. Het recept van de Zeelandse variant hield Van de Ven angstvallig geheim. Als het brouwproces bijna aan zijn eind was, moesten alle werknemers de brouwerij verlaten, zodat hij als brouwmeester in z'n eentje het karwei kon afmaken. Maar ook het bijzondere karakter van dit Faro-bier kon de brouwerij niet redden. In 1938 nam de Bredase brouwerij De Drie Hoefijzers in Bredabierbrouwerij De Drie Hoefijzers de Zeelandse brouwerij over.

De productie van bier werd gestaakt, alleen botteling en het maken van limonade ging nog een tijd door. In 1947 overleed Josephus en dat betekende eigenlijk ook het einde van de brouwerij: in 1948 werd ook de productie van limonade naar Breda overgebracht. Daarmee kwam een einde aan het bestaan van De Roode Leeuw.

In 1905 hadden Josephus en Henriëtte een zoon gekregen, die ook weer Jos (Josephus Adrianus Maria) genoemd werd. Deze Jos zou de vader worden van de latere filmactrice Monique van de Ven. In 1906 liet Jos van de Ven sr. bij zijn brouwerij aan de Kerkstraat nog een pand bijbouwen. Tegenwoordig is daarin Café D'n Brouwer gevestigd (huisnummer 62a). Het pand is in december 2008 aangewezen als gemeentelijk monument en wordt in stijl gerestaureerd.
café D'n Brouwer
Na de opheffing van De Roode Leeuw, verkocht Jos jr. het brouwershuis, dat werd opgesplitst in een sigaretten- en kleermakerszaak. Van de Ven verbouwde de oude brouwerij achter het huis, die later werd overgenomen door Adriaan Zonnenberg. De bijbehorende opslagruimte werd uiteindelijk gekocht door Toon Zonnenberg.

Jos jr. werd niet oud: hij overleed al op 51-jarige leeftijd, op 18 juni 1957. Hij werd naast zijn vader op het kerkhof van Zeeland begraven.

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (5)

Peter Zwaal zei op 8 juli 2008 om 15:35 uur

Ik acht het goed mogelijk dat door De Roode Leeuw al tijdens de Eerste Wereldoorlog frisdranken werden vervaardigd. Bij gebrek aan mout om bier te vervaardigen, begonnen veel Brabantse brouwerijen rond 1917 frisdranken als champagnepils te vervaardigen. Champagnepils was een goudgele frisdrank met een schuimkraag, duidelijk bedoeld als een substituut voor bier.

De frisdrankmerken Trofee en Sparks hebben helemaal niets van doen met brouwerij De Roode Leeuw. Het merk Trofee is in 1950 bedacht door N.V. Bierbrouwerij De Drie Hoefijzers (Breda) en is een verbastering van 'trois fers (à cheval)' oftewel drie hoefijzers. Toen de Bredase brouwerij is 1948 met de productie van frisdranken begon werden deze aanvankelijk verkocht onder de merknaam Rode Leeuw. Feitelijk werd in 1948 de frisdrankenproductie van bierbrouwerij De Roode Leeuw uit Zeeland verplaatst naar Breda. In 1950 werd vervolgens het merk Rode Leeuw vervangen door Trofee.

Het merk Sparks is afkomstig van de N.V. Bronnen-Centrale van 1937 (Amsterdam), het bedrijf dat de Hollandia-bron te Vijfhuizen (Haarlemmermeer)exploiteerde en dat vanaf 1938 diverse frisdranken op de markt bracht op basis van dit bronwater onder de naam Sparks. Toen de N.V. Bronnen-Centrale in 1958 failliet ging kocht N.V. Bierbrouwerij De Drie Hoefijzers (Breda) uit de boedel de merknaam Sparks. Vervolgens werd het merk Sparks door Bierbrouwerij De Drie Hoefijzers gepromoveerd tot haar belangrijkste frisdrankmerk. Onder deze merknaam werden vruchtenlimonades, tonic, sodawater en ginger ale vervaardigd. Het merk Trofee werd alleen nog maar gebruikt voor goedkope limonadegazeuses.

Henk Buijks (namens BHIC) zei op 9 juli 2008 om 10:41 uur

Bedankt, Peter, voor je aanvullingen en correcties! Aan je reactie is te merken dat je goed bent ingevoerd in de geschiedenis van dit bedrijf, maar ook van andere bedrijven in deze branche

Karel Martinet zei op 4 januari 2009 om 21:04 uur

Even een kleine aanvulling/correctie
Wij dronken in de vijftiger jaren Trofee limonade in diverse kleuren en namen. Er was ook een champagnepils bij, en ik weet niet beter of die was wit, helder wit. Het was een soort 7-up qua smaak. Er was daarnaast ook wel een gele, maar die heette zeker geen champagne-pils, ik meen dat daar citron op stond, maar het was geen vruchtenlimonade. Daarnaast was er ook een oranje en een bruine versie van Trofee.
Overigens woon ik zelf op het gehucht Drie hoefijzers in de gemeente Hulst, vandaar dat ik op eze website terecht kwam, en wij hadden hier vroeger zelfs een cafe dat de Drie hoefijzers heette, en dat schonk ook Drie hoefijzers bier! Volgens mij had het bier niets met de twee andere te maken, want het cafe en de buurtschap zijn ouder dan het biermerk. Toch toevallig. groeten

Mariët Bruggeman bhic zei op 5 januari 2009 om 13:19 uur

Beste Karel,
wat leuk om meer te lezen over de frisdranken en het champagnebier. Hartelijk dank hiervoor.

Ramon Gering zei op 1 oktober 2010 om 18:08 uur

Ik ben Ramon Gering , verzamelaar van kroonkurken !
Ik heb zelf wel al een paar spark en Trofee kroonkurken in mijn verzameling.
maar ik ben op zoek naar meer van deze kroonkurken , wie zou me er aan kunnen helpen ? Om mijn verzameling uit te bereiden
Ik hoor het graag ?
Groetjes,
Ramon Gering
tel ; 0297 - 241708
rgering@casema.nl

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: