i

Dit verhaal gaat over:

Locatie: Uden
Tags:

Christus op zolder: een veilig gevoel

vertelde op 20 november 2013 om 14:58 uur

Het wegkruis aan de Nistelrodeseweg, begin jaren ’30 geplaatst, was in de zestiger jaren aan vernieuwing toe en buurtbewoner Dorus van de Logt nam daartoe het initiatief. Voor het maken van een nieuwe corpus werd beeldhouwer Van Lieshout uit Den Bosch gevraagd.

Het hout voor de kruisbalk bood Toon van Heeswijk aan. Het kwam van zijn windmolen op het buurtschap Hoenderbosch. Daarvan waren in 1955 de wieken verwijderd, omdat de gemeente Uden niet wilde ingaan op het voorstel van de molenaar om de kosten van een restauratie te delen. Daarom rest er nu alleen nog maar de molenromp.

Het hout kreeg nu na zes jaar een waardevolle bestemming: van wiekenkruis naar kruisbalk (zo wilde ik dit verhaal eerst noemen). Vader kreeg de opdracht de kruisbalk te maken. De kunstenaar vroeg hem om de voorzijde ruw te disselen. Vader had daar wel moeite mee, want hij leverde altijd ‘net’ werk. Op de achterkant van de voetzijde beitelde hij zijn initialen, R.d.G.

Na de plaatsing van het kruisbeeld maakte ik een aantal foto’s en daaruit deed Dorus een keus voor de 75 gulle gevers die het herstel mogelijk hadden gemaakt. Ik drukte in mijn doka handmatig de bestelling af en maakte van de totale serie opnieuw een opname.

De beeldhouwer had het corpus op de meest pijnlijke manier uitgebeeld, namelijk met de spijkers, die moesten verhinderen dat na de kruisiging het lichaam naar beneden zou vallen, door de pols. Op het stenen voetstuk stond vroeger de tekst: “Neem bij het heengaan van dit kruis, Gods lieve vrede mee naar huis”

Net als het wegkruis in Volkel, aan de T-kruising Brabantstraat-Zeelandsedijk, was dit een geschenk van Dr. Peters uit 1931, aldus A. Sanders, voorzitter van de heemkundekring. Bij een tussentijdse restauratie werd de kruisbalk in Uden vernieuwd en werden de spijkers in de handen geplaatst. Hierna raakte het door vandalisme een hand en arm kwijt en werd het opgeslagen. 

De gemeente Uden gaf later Stef van den Wijngaard, aannemer uit Volkel, opdracht voor het herstel van de kruisbalk. Omdat enkele delen van het corpus ontbraken, was er heel wat vakvrouwschap voor nodig. Mevrouw Maria Neumann, kunstenares uit Vragender, maakte het weer toonbaar! Het crucifix is teruggeplaatst aan de rotonde, op slechts enkele meters van de oude plaats. 

Bij het voorbijgaan van een kerk of kapel was het vroeger een vroom gebruik om een kruisteken te maken. Wij leerden: “ga niet voorbij zonder te groeten”. Vader tilde altijd even zijn pet op. In Limburg spreekt men over een Nederlandse en Belgische Lieve Heer, dit heeft te maken met het aantal spijkers waarmee de voeten genageld zijn. (Over zuinige Nederlanders gesproken.)

Ik bezocht de familie Van de Wijngaard, waar Betine een handgesmede spijker toonde zoals die gebruikt zijn bij de kruisbalk. Verder vertelde zij dat het Christusbeeld, in afwachting van de restauratie, twee jaar op hun zolder had gelegen. Met een glimlach: “dat gaf ons een veilig gevoel; Christus waakte over ons!”

Deel dit verhaal op:
  • Pinterest
  • Tumblr
  • Toevoegen als favoriet
  • Afdrukken

Reacties (7)

Betine van den Wijngaard zei op 23 november 2013 om 19:39 uur

Heel mooi om te lezen! En nog een mooie vermelding van ons bedrijf, bedankt!
PS: ik zag overigens dat je verhaal over het kindje zonder naam in de lijst met beste verhalen van de maand stond (volgens de nieuwsbrief van BHIC).
Proficiat! Ga zo nog heel lang door en ik zal regelmatig een kijkje nemen op de site van BHIC.
Fijn weekend & wees gegroet!
Met vriendelijke groet,

Rini de Groot. zei op 24 november 2013 om 10:23 uur

Bedankt, fijn, voor de lovende reactie. Ik hoop dit jaar nog het honderdste verhaal in te sturen.
Jammer dat de afbeelding van het gerestaureerde kruis ontbreekt, hiermee zou je bij het verhaal, afgebeelde kruisen “het bos niet meer hebben gezien”.
Tientallen titels met verhalen liggen klaar.
"Wees gegroet" we hebben het zo dikwijls uitgesproken en er niet bij nagedacht!

W.V.G. zei op 5 februari 2014 om 18:07 uur

EEN HEEL MOOI VERHAAL IK HOOP DAT HEEL VEEL MENSEN DIT ZULLEN LEZEN EN HIER IS GOED OVER NA ZULLEN DENKEN.

Rini de Groot. zei op 28 juli 2016 om 22:26 uur

Afgelopen zondag bezocht ik de Openluchtmis bij de Spijkerkapel Esdonk Gemert. Vroeger een druk bedevaartsoord van Zigeuners waarom, en lees ?
“Zij zouden een speciale band met de ‘Spijkerkapel’ gehad hebben,
omdat zij het waren die een vierde spijker tijdens de kruisiging van Christus zouden hebben gestolen om zo het lijden van Christus te verzachten.
Een ander bizar verhaal is dat zigeuners de naam van stelend volk hebben
gekregen door de diefstal van die vierde spijker.”
Toch ziet men soms dat voor de voeten twee spijkers zijn gebruikt,
gekscherend een Belgische.
Maar hoorde ook dat er voor het jaar 1100 de voeten naast elkaar
afgebeeld werden.

Ellen Brouwers zei op 22 april 2017 om 12:54 uur

Aanvulling op je verhaal Rini over de zigeuners:
Mij is een verhaal bekend dat dit de reden is waarom de zigeuners een trekkend volkje zijn:
'Er waren vier spijkers nodig: twee voor zijn handen, een voor zijn voeten en de vierde om zijn hart te doorboren zodat hij een snelle dood zou ondergaan. De spijkers zouden worden gesmeed door een zigeunersmid. Maar terwijl hij de vierde spijker smeedde, sprong deze van het aambeeld en hop...buitelde zo de werkplaats uit, de straat op, de wereld in en hoe harder de zigeunersmid ook achter de spijker aanliep, hoe harder de spijker buitelde. Ergo: de smid kreeg hem nooit te pakken en daarom kon de vierde spijker nooit in het hart van Jezus worden geslagen en moest hij daarom zolang hangen en lijden tot hij uiteindelijk stierf. Dat is de reden waarom de zigeuners met de nek aangekeken werden en worden. Ze werden vervloekt en zouden altijd blijven zwerven en zoeken, net zolang tot de vierde spijker gevonden zou worden en ze werden vergeven'. Dus geen diefstal, maar de bezeten spijker is de schuldige. Dit werpt toch een ander licht op de zigeuners die tot de helft van de vorige eeuw massaal het spijkerkapelletje bezochten. ;-). Mooie legende he? Ik ben altijd op zoek naar meer en je vindt de mijne terug op www.hetmaagdenkabinet.nl

Hanneke van der Eerden
Hanneke van der Eerden bhic zei op 24 april 2017 om 08:39 uur

@Ellen, een mooie aanvulling op het verhaal van Rini de Groot.
Veel succes met je religieuze erfgoedprojecten.

Ellen Brouwers zei op 24 april 2017 om 13:14 uur

Dankjewel Hanneke. Ik ga mijn best doen.

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op: