skip naar content skip naar hoofdnavigatie spring naar service navigatie
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen Bhic
Menu
sluit
Hulp nodig?

Chat is online op maandag t/m vrijdag van 10.00 - 16.00 uur en van 19.00 - 22.00 uur.

Op dit moment zijn we offline. Je kunt je vraag stellen via e-mail of WhatsApp: 06-12887717 (alleen berichtjes)

Meer informatie over de chat-service? Klik hier

Online op dit moment

Stel je vraag

Marilou Nillesen
Marilou Nillesen Bhic

De "kathedraal" van Veghel

Rien Wols
Rien Wols Bhic
vertelde op 27 augustus 2007 om 14:59 uur
Sinds 1863 domineert de imposante Lambertuskerk de Markt van Veghel. Deze schepping van de beroemde architect van Rijksmuseum en Amsterdams Centraal Station, heeft voorgangers gehad, die tot in de Middeleeuwen teruggaan. De onderstaande dichtregels komen uit het "Veghels volkslied op de inwijding zijner nieuwe kerk"  van kapelaan Evers. Ze geven de trots aan waarmee de nieuwe kerk werd ontvangen.

Wie Veghel kent, kent Veghels kerk
Hoort spreken van haar pracht
...
Dees dag, dit werk, dit kunstrijk pand
Spreidt Veghels roem ten toon

Zeker al vóór het jaar 1310 moet er een kerk in Veghel hebben gestaan. Dat weten we, omdat Hertog Jan II van Brabant in dat jaar gronden in gemeenschappelijk gebruik gaf aan de bevolking van Veghel. Wat heeft dat nu met de kerk te maken? Het volgende: bij onrechtmatig gebruik van deze gronden moesten boeten worden betaald, en de helft daarvan kwam ten goede aan... de kerk van Veghel.

Wat meer direct bewijs voor het bestaan van een Veghelse kerk dateert uit 1461. Toen gaf de bisschop van Luik, Lodewijk van Bourbon, zijn toestemming voor de bouw van een nieuwe kerktoren. Het gebruik van het woord ‘nieuwe’ is natuurlijk veelzeggend. Waarschijnlijk hebben we het hier al over het kerkgebouw dat tot 1863 aan de Aa heeft gestaan. Het priesterkoor van deze kerk was naar het oosten gericht. De kerkdeuren zaten in de westgevel, aan de kant van de Aa-brug. De kerk had twee lage zijbeuken en iedere beuk had zes ramen.

de oude Sint-Lambertuskerk in 1676Na de Vrede van Munster in 1648, die formeel een einde maakte aan de Tachtigjarige Oorlog, behoorde Veghel tot Staats-Brabant. Daar was de openbare uitoefening van de Rooms katholieke godsdienst verboden. De eeuwenoude Lambertuskerk kwam in handen van de protestanten, die in het katholieke Brabant een minderheid vormden.

De pastoors van Veghel verbleven van 1649 tot 1672 in ballingschap in Uden (dat buiten Staats-Brabant lag). Na de inval van de Fransen in 1672 kreeg de Veghelse bevolking toestemming in het eigen dorp een schuurkerk te bouwen. Die situatie bleef zo, tot in 1795 onder de Bataafse Republiek alle religies werden gelijkgesteld en de katholieken onder de nieuwe ‘grondwet’, de Staatsregeling van 1798, hun oude kerk mochten terugeisen.

Mozes links en Aaron rechtsDe oude Lambertuskerk kwam uiteindelijk in 1822 weer in katholieke handen. Al snel bleek echter dat de oude kerk te klein was voor de snel groeiende katholieke gemeenschap. In 1853 begon bouwpastoor deken Van Miert te broeden op plannen voor een nieuwe kerk. In 1857 begonnen de voorbereidingen. De Roermondse architect P.J.H. Cuypers kreeg de opdracht een nieuwe kerk te ontwerpen, en daarbij een pastorie, een vrouwenklooster en een school. Het was zijn grootste opdracht tot dan toe en ook de kerk zelf was Cuypers' grootste gebouw tot dan toe. De nieuwe kerk kwam op de plaats waar eerder de tweede katholieke schuurkerk had gestaan.

De Sint-Lambertus is de eerste kerk waarbij Cuypers zich liet inspireren door de 13e-eeuwse Franse gotiek; de toren vertoont invloeden van de kathedraal van Chartres. Ook het labyrint voor de kerk is daaraan schatplichtig. Van Miert noemde zijn nieuwe kerk ook graag “mijn kathedraal”.

Op 19 oktober 1863 werd de nieuwe kerk ingezegend door Monseigneur Zwijsen, die goed bevriend was met deken Van Miert. Tijdens de kerkwijding zag Veghel zwart van het volk. Duizenden bezoekers uit de hele regio kwamen op de gebeurtenis af. Voor die tijd en voor een gemeente met amper 4.500 inwoners was de nieuwe kerk dan ook een gigantisch en opvallend gebouw.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakte het kerkgebouw tot tweemaal toe zwaar beschadigd. In 1940 bliezen genietroepen van het Nederlands leger de Aa-brug op in een poging de Duitse opmars te stuiten. Vele ruiten in het gebouw sprongen. In 1943 werden de klokken door de bezetter geroofd.

De grootste schade ontstond echter tijdens de bevrijdingsoperaties en de daarmee gepaard gaande artillerie-bombardementen. Enkele voltreffers vernielden in september 1944 grote delen van het schip. Na de oorlog werd het gebouw met enkele wijzigingen volledig gerestaureerd. De kerk was van oorsprong van binnen voorzien van pleisterwerk. Dat is tussen 1958 en 1963 verwijderd, waarmee de kerk zijn huidige binnenaanzicht heeft gekregen.

Pastoor Teulings
Opening en inzegening R.K. jongensschool voor GLO aan de Stationsstraat (na verbouwing van het voormalige parochiehuis) door deken Teulings (Sint Lambertusschool) op 14 mei 1957. Heb jij nog op deze school gezeten? Wie zien we nog meer op deze foto? (BHIC, BCV3619, fotograaf onbekend)


Pastoor Maas
Toespraak van pastoor Maas bij de installatie van burgemeester Van Weegen in 1969 (foto: Harry van Liempd, collectie BHIC nr. BHC001019753)

Reacties (8)

hoang zei op 24 november 2008 om 16:05
wie is de architect
Marc zei op 24 november 2008 om 17:10
P.J.H. Cuypers, bekend van het Centraal Station en het Rijksmuseum in Amsterdam, zoals in het verhaal vermeld staat. ;)
hoang zei op 24 november 2008 om 20:04
hoe hoog is de kerk en hoe breed is de kerk en hoe diep is de kerk
Annemarie van Geloven zei op 25 november 2008 om 16:46
Meer informatie hierover kunt u vragen via: thuispunt@bhic.nl

Bij het Thuispunt Veghel,gehuisvest in de Openbare Bibliotheek van Veghel, liggen meer boeken en documentatie over de "kathedraal" van Veghel.
fioretti zei op 28 september 2010 om 21:25
ik moet eigenlijk ook weten hoe diep het gebouw is voor school.
Mariët Bruggeman, namens BHIC bhic zei op 29 september 2010 om 19:17
Beste Fioretti,
ben je al bij het Thuispunt in Veghel geweest (bij de openbare bibliotheek in Veghel) ?
Daar ligt namelijk de documentatie over deze kerk en ook wat boeken.
Storm zei op 22 november 2015 om 17:23
hoeveel heeft de huidige lambertus kerk gekost?
René Hildesheim zei op 28 oktober 2020 om 12:20
Informatie over de joodse hoorntjes op het Mozes beeld aan de Lambertuskerk

Over Mozes en de hoorns:
Hebreeuwse woorden bestaan uit stamletter, in dit geval KRN, als je er klinkers aan toevoegd krijgt het z'n betekenis, zie hieronder:
In het oorspronkelijke verhaal had Mozes niet twee hoorns op zijn hoofd, maar een glimmend en glanzend gezicht. Want wie met God had gesproken, begon te stralen (en kreeg geen hoorns, gelukkig). Maar door een fout in de vertaling van het Oude Testament verloor Mozes zijn glans en kreeg hij er een paar duivelse hoorns voor terug. De Hebreeuwse taal, waaruit het Oude Testament vertaald is, kent geen klinkers. Het woord ‘QRN’ werd door Griekse vertaler Aquila Ponticus opgevat als KARAN, wat hoorn betekent. Het moest echter KEREN zijn: straal. Hierdoor werd de zin ‘met stralen rond zijn hoofd’ vertaald als ‘met hoorns op zijn hoofd’. Zie: https://www.taalcentrum-vu.nl/blog/vertaalfout-van-de-maand-hoe-mozes-hoorns-kreeg/ Die staf en slang staat in het oude testment, dus dat klopt wel.





Met vriendelijke groet;

René Hildesheim

Reageer op dit verhaal

Heb je al een account? Log in met je gegevens.

Heb je nog geen account? Plaats zonder inloggen, of Registreer een account

Help spam voorkomen en los de volgende som op:
Doe mee en vertel jouw verhaal!